Grand Tour of Switzerland – najpiękniejsza trasa samochodowa Szwajcarii

Grand Tour of Switzerland to jedna z najpiękniejszych tras samochodowych w Europie i esencja Szwajcarii. To nie tylko droga, ale symbol wolności, przygody i piękna, które czeka za każdym zakrętem. Trasa liczy około 1643 kilometrów i tworzy pętlę prowadzącą przez najpiękniejsze rejony kraju. Łączy w sobie majestat Alp, urok górskich jezior, zabytkowe miasta i maleńkie alpejskie wioski. Po drodze możesz zobaczyć 22 jeziora, 5 alpejskich przełęczy i aż 12 miejsc wpisanych na listę UNESCO. Grand Tour biegnie od Jeziora Genewskiego po Jezioro Bodeńskie, od francuskojęzycznej Szwajcarii po włoskojęzyczne Ticino, przez przepiękne miasta takie jak: Lucerna, Interlaken, Zermatt, Bellinzona czy St. Moritz. To trasa, która pokazuje niezwykłą różnorodność tego niewielkiego kraju – od surowych lodowców po śródziemnomorskie palmy.

Grand Tour of Switzerland tak naprawdę możesz rozpocząć w dowolnym miejscu – w Zurychu, Genewie, Lugano czy St. Moritz – bo tworzy zamkniętą pętlę, która prowadzi przez wszystkie najpiękniejsze regiony kraju. Możesz, tak jak my, przyjechać do Szwajcarii swoim autem lub wypożyczyć samochód na miejscu po wylądowaniu w Zurychu czy Genewie. Możesz przejechać jeden z jej ośmiu odcinków lub zdecydować się na wiele więcej. To trasa stworzona dla podróży z otwartymi oknami, z ulubioną muzyką w tle i widokami, które zmieniają się z minuty na minutę. Możesz poświęcić jej weekend, tydzień, a nawet cały miesiąc — bo każdy odcinek ma swój niepowtarzalny charakter. Jednego dnia jedziesz wzdłuż lśniących jezior, drugiego wspinasz się serpentynami na wysokie alpejskie przełęcze, a trzeciego spacerujesz po brukowanych uliczkach malowniczych miasteczek. To podróż, w której nie liczy się tempo, lecz sam moment – ten, gdy zatrzymujesz się na punkcie widokowym, patrzysz na ośnieżone szczyty i myślisz: „właśnie tak wygląda wolność”.

Fragment trasy Grand Tour of Switzerland, którym przejechaliśmy w 2025 roku

Na zaproszenie Organizacji Turystycznej Switzerland Tourism przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie we wrześniu 2025 roku czyli w roku, w którym Grand Tour of Switzerland obchodziła swoje 10-te urodziny, przejechaliśmy jej 2 malowniczymi odcinkami od St. Moritz do Zermatt. Pokonaliśmy setki kilometrów pełnych zapierających dech w piersiach widoków, które na długo pozostaną w naszej pamięci. Cała podróż z Polski i z powrotem trwała 11 dni, a poniżej znajdziesz dokładny plan naszego przejazdu, miejsca i atrakcje, które odwiedziliśmy na trasie, oraz szlaki trekkingowe, które szczególnie zapadły nam w pamięć. Każdy dzień był pełen emocji, spektakularnych widoków i momentów, które sprawiały, że zatrzymywaliśmy się co kilka kilometrów tylko po to, by w pełni nacieszyć oczy i poczuć potęgę alpejskiej przyrody.

Plan przejazdu Grand Tour of Switzerland

Dzień 1-2: Przejazd z Krakowa do Szwajcarii

Z Krakowa wyruszyliśmy w stronę Szwajcarii, pokonując trasę przez Austrię. Po drodze zatrzymaliśmy się na nocleg w okolicach Salzburga, by następnego dnia dotrzeć do St. Moritz – naszego punktu startowego na Grand Tour of Switzerland.

Dzień 2: St. Moritz & Muottas Muragl

St. Moritz to jeden z najbardziej znanych kurortów alpejskich w kantonie Gryzonia położony przy trasie Grand Tour of Switzerland. Od ponad 150 lat symbolizuje luksus, elegancję i alpejski styl życia. To tutaj narodziła się idea zimowej turystyki w Alpach, a samo miasteczko dwukrotnie gościło Zimowe Igrzyska Olimpijskie. Dziś St. Moritz to nie tylko mekka narciarzy, ale też miejsce, które zachwyca o każdej porze roku – otoczone górami, położone nad błękitnym jeziorem i pełne niepowtarzalnej atmosfery.

Spacer po St. Moritz to podróż przez świat alpejskiego prestiżu: eleganckie butiki, hotele z ponad stuletnią historią, stylowe kawiarnie i galerie sztuki. Mimo że miasteczko słynie z luksusu, jego największym atutem jest otaczająca je przyroda – ośnieżone szczyty, krystalicznie czyste jeziora i idealnie wytyczone szlaki piesze i rowerowe, które pozwalają odkryć naturalne piękno doliny Engadyny.

Jeśli kochasz wędrówki, wyrusz na pobliski Muottas Muragl. To taras widokowy położony na wysokości 2456 m n.p.m., skąd rozciąga się przepiękna panorama na dolinę Engadyny, miasteczko St. Moritz oraz majestatyczny łańcuch Bernina. Na górę wjedziesz kolejką linowo-terenową z Punt Muragl, położonego kilka minut od St. Moritz. Sam przejazd tą zabytkową koleją to ciekawa atrakcja. Wagony wspinają się po stromym zboczu, a z każdym metrem odsłania się coraz więcej górskich krajobrazów. Na szczycie czeka punkt widokowy i restauracja z tarasem widokowym, a także Romantik Hotel Muottas Muragl – butikowy hotel z pokojami oferującymi widok na ośnieżone szczyty i dolinę Engadyny.

Dla aktywnych Muottas Muragl to prawdziwy raj. Rozpoczynają się tu malownicze szlaki trekkingowe. Koniecznie wybierz Philosophenweg – „ścieżkę filozoficzną”, gdzie wzdłuż trasy znajdziesz cytaty wielkich myślicieli. Trasa jest łatwa i dostępna dla rodzin, a jednocześnie oferuje zapierające dech w piersiach widoki na dolinę i góry. Możesz też wyruszyć na dłuższe trekkingi w kierunku okolicznych szczytów, przez alpejskie łąki pełne kwiatów, pastwiska i skaliste zbocza. Ze swojej strony szczególnie polecamy Ci około 2-3 godzinny szlak do pobliskiego jeziora Muragl – krystalicznie czysta woda odbija tam góry i niebo. Na tej trasie możesz mieć też szczęście spotkać świstaki – urocze górskie gryzonie, które żyją w Alpach. Często wystawiają główki z nor gwizdając ostrzegawczo, a czasem nawet zatrzymują się, by przyjrzeć się wędrowcom. Ich obecność dodaje trekkingowi dodatkowego uroku i przypomina, że jesteś w prawdziwej górskiej krainie.

Praktyczne informacje:

• Oficjalna strona Muottas Muragl;
• Kolejka na Muottas Muragl kursuje od rana do godziny 23:00 co około 30 minut z Punt Muragl;
• Bilet wjazdu zabytkową kolejką kosztuje od 30 CHF (goście hotelu Romantik Hotel Muottas Muragl wjeżdżają kolejką za darmo przy min. 2 wykupionych nocach);
• Nocleg: Miasto St. Moritz ma doskonałą bazę noclegową. My ze swojej strony polecamy Ci nocleg w hotelu Romantik Hotel Muottas Muragl – wschody i zachody słońca z tego miejsca zapierają dech!

Dzień 3: Diavolezza & Przełęcz Julierpass

Podróżując legendarną trasą Grand Tour of Switzerland z St.Moritz trafiasz w kolejne niezwykłe miejsca. Jednym z nich jest Diavolezza – kolejny taras widokowy tym razem na wysokości 2978 m n.p.m., z którego możesz podziwiać surową potęgę natury. Rozpościera się stąd widok na lodowce Pers i Morteratsch, monumentalny Piz Palü i dumny Piz Bernina (4049 m n.p.m.), jedyny czterotysięcznik w całej Engadynie.

Na Diavolezzę wjeżdża gondola z przystanku Bernina Diavolezza, położonego przy trasie słynnego Bernina Express, zaledwie 20 minut jazdy od St. Moritz. Sam wjazd trwa niecałe 10 minut, a z każdym metrem odsłaniają się coraz bardziej spektakularne krajobrazy. Na szczycie czeka platforma widokowa z jedną z najpiękniejszych panoram w Alpach, restauracja panoramiczna z tarasem, idealna na kawę z widokiem na lodowiec, a także Berghaus Diavolezza – górski hotel i schronisko, gdzie możesz spędzić noc.

Zimą Diavolezza staje się rajem dla narciarzy, a latem oferuje fantastyczne możliwości trekkingowe. Możesz ruszyć krótką trasą do Sass Queder (ok. 20 minut), która prowadzi na punkt widokowy 360°, lub tak jak my udać się na niezwykle malowniczy szlak Munt Pers (ok. 2-3 h) wiodący na wysokość 3207 m n.p.m. z widokiem na lodowce Pers i Morteratsch. Możesz też zdecydować się na dłuższą wyprawę do Lagalb (ok. 4 h), przechodząc granią między dwiema kolejkami i podziwiając fantastyczne panoramy. Dostępne są również wyprawy lodowcowe z przewodnikiem, np. przejście lodowcem Pers do schroniska Bovalhütte.

Po wizycie na Diavolezzie czas ruszyć w drogę i przekroczyć pierwszą alpejską przełęcz na trasie Grand Tour. Julierpass, bo o niej mowa, to klasyczna, górska przełęcz położona na wysokości 2284 m n.p.m., która łączy dolinę Engadyny z doliną Albula w kantonie Gryzonia. Słynie ona z malowniczych widoków na okoliczne szczyty Alp Retyckich, skaliste zbocza oraz rozległe zielone doliny. Droga wije się serpentynami, oferując punkty widokowe, które zachęcają do krótkich przystanków na zdjęcia z drodze do kolejnej miejscowości Thusis, w której proponujemy nocleg.

Praktyczne informacje:

• Oficjalna strona Diavolleza;
• Kolejka na Diavolleza wjeżdża z przystanku Bernina Diavolezza i kursuje od rana do późnego popołudnia także zimą;
• Bilet kosztuje ok. 44 CHF (zniżka z kartą Swiss Travel Pass);
• Przejazd przez Przełęcz Julierpass jest darmowy;
• Julierpass otwarta jest cały rok, zimą mogą wystąpić ograniczenia związane z trudnymi warunkami pogodowymi;
• Nocleg: Miasto Thusis. Ze swojej strony polecamy Ci Gyger Restaurant Confiserie B&B – to mały, klimatyczny butikowy hotel w centrum miasteczka z parkingiem w pobliskim supermarkecie;

Dzień 4: Szwajcarski Wielki Kanion & Przełęcz San Bernardino

Po noclegu w Thusis polecamy Ci nieco odbić z trasy i ruszyć na zwiedzanie pobliskiego Rheinschlucht czyli Szwajcarskiego Wielkiego Kanionu. Jest to wąwóz rzeki Ren w kantonie Gryzonia pomiędzy miejscowościami Reichenau-Tamins a Ilanz. Jego strome, białe ściany wznoszą się kilkadziesiąt metrów nad turkusową rzeką, tworząc niezapomniany krajobraz.

Masz dwie opcje, by podziwiać kanion Rheinschlucht. Pierwsza to podróż Koleją Retycką (RhB)– wsiadasz do pociągu w pobliskim Reichenau-Tamins i jedziesz malowniczą trasą wzdłuż kanionu, przejeżdżając po wiaduktach i przez tunele. Podczas tej podróży z okien pociągu rozpościerają się piękne widoki na wąwóz i rzekę.

Druga opcja to piesza wędrówka na punkt widokowy Il Spir. Szlak najlepiej rozpocząć w okolicach Flims, przy jeziorze Caumasee. Z tego miejsca startuje szlak pieszy przez las i wzdłuż skalistych zboczy, który po około 3 km kończy się tarasem widokowym Il Spir. Z platformy widokowej rozciąga się zapierająca dech w piersiach panorama na turkusową rzekę poniżej, strome skaliste ściany i wijącą się dolinę. W drodze powrotnej ze szlaku proponujemy zatrzymać się nad szmaragdowym jeziorem Caumasee – jednym z piękniejszych w Szwajcarii. Jest tu plaża, restauracja. To idealne miejsce na relaks po wędrówce.

Po wizycie przy Swiss Grand Canyon czas ruszyć dalej na Przełęcz San Bernardino. To kolejna malownicza przełęcz południowej Szwajcarii na trasie Grand Tour of Switzerland położona na wysokości 2066 m n.p.m. Łączy ona kanton Gryzonia z włoskojęzycznym kantonem Ticino. Jeziora polodowcowe, zielone hale i widoki na szczyty Alp Lepontyńskich to jej znak szczególny. Z przełęczy zjedziesz w kierunku Bellinzony, gdzie czeka na ciebie iście włoski vibe!

Praktyczne informacje:

• Bilet na Koleje Retyckie możesz kupić w biletomacie na stacji kolejowej, poprzez aplikację mobilną SBB, a jeśli planujesz się dużo przemieszczać pociągami to koniecznie zaopatrz się w Swiss Travel Pass;
• Przełęcz San Bernardino jest bezpłatna — nie ma żadnych opłat za przejazd;
• Przełęcz jest zazwyczaj otwarta od czerwca do października, zależnie od warunków pogodowych. Zimą jest zamknięta, a ruch kierowany jest przez tunel San Bernardino;
• Nocleg: Okolice Bellinzona. My ze swojej strony polecamy Ci przepiękną agroturystykę Fattoria l’Amorosa położoną w miejscowości Sementina. Na miejscu znajduje się restauracja serwująca włoskie specjały, winnica i obłędne widoki na okolicę!

Dzień 5: Bellinzona & Ascona

Witamy w kantonie Ticino, gdzie Szwajcaria spotyka się z Włochami! Góry wciąż są tu majestatyczne, ale klimat staje się bardziej śródziemnomorski – pojawiają się winnice, pastelowe kamieniczki i aromat espresso. Zmienia się architektura, zapach powietrza, kolory, kuchnia, a nawet rytm życia. Na pewno doświadczysz tego w Bellinzonie – stolicy Ticino. Położona u stóp Alp, w miejscu, gdzie dolina otwiera się na południe ku jezioru Maggiore, zachwyca połączeniem alpejskiego krajobrazu i śródziemnomorskiego klimatu.

Jej największym skarbem są trzy średniowieczne zamki – Castelgrande, Montebello i Sasso Corbaro – wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Każdy z nich ma swój niepowtarzalny charakter i doskonale zachowane mury obronne, które tworzą unikalny system fortyfikacji. Z ich tarasów rozciągają się bajkowe widoki na miasto i dolinę, a spacer pomiędzy nimi – choć miejscami stromy i wymagający – to prawdziwa podróż w czasie.

W samym sercu Bellinzony czeka na Ciebie urokliwe stare miasto – sieć wąskich, brukowanych uliczek pełnych kawiarenek, butików i historycznych kamienic z arkadami. Nad główną ulicą – Viale Stazione – unosi się zapach espresso i świeżych wypieków, a w powietrzu czuć włoski luz i gościnność. Warto też zajrzeć na lokalny targ odbywający się w soboty na Piazza Nosetto – to barwna mozaika smaków i aromatów: świeże sery z Alp, oliwki, aromatyczne przyprawy i lokalne wina tworzą tu wyjątkową atmosferę południa.

Po historycznej Bellinzonie rusz w stronę południa, do pobliskiej Ascony – jednego z najbardziej urokliwych kurortów nad jeziorem Maggiore. To miejsce, gdzie Szwajcaria spotyka się z włoskim dolce vita: palmy, promenady i kolorowe fasady odbijające się w tafli jeziora. Ascona słynie z niezwykle malowniczego lungolago – nadbrzeżnej promenady obsadzonej palmami i pełnej restauracji z widokiem na jezioro. Wąskie uliczki starego miasta kryją butiki lokalnych projektantów, galerie sztuki i klimatyczne trattorie. Warto zajrzeć do kościoła San Pietro e Paolo z XV wieku, położonego w samym sercu starówki, a także przepłynąć się łodzią na pobliskie Wyspy Brissago z egzotycznym ogrodem botanicznym, gdzie rosną palmy, bambusy i rośliny z całego świata. Ascona to też doskonałe miejsce na odpoczynek – można tu spędzić leniwe popołudnie nad wodą, z kieliszkiem prosecco w dłoni i widokiem na Alpy odbijające się w jeziorze. No i oczywiście poszukać słynnego czerwonego foto spotu Grand Tour!

Praktyczne informacje:

• Zamki i fortece Bellinzony: o ile zamki z zewnątrz możesz zwiedzać za darmo, o tyle aby wejść do ich wnętrz (muzea, wieże, wystawy) musisz zakupić bilet wstępu. Castelgrande – bilet normalny: 15 CHF, Montebello – bilet normalny: 10 CHF, Sasso Corbaro – bilet normalny: 15 CHF. Możesz kupić Fortezza Pass (bilet łączony do wszystkich trzech) za około 28 CHF dla osoby dorosłej.
• Nocleg: Okolice Bellinzony lub Ascony. Polecamy noc w agroturystyce Fattoria l’Amorosa w Sementina.

Dzień 6: Przełęcz Gotarda & Furkapass

Przełęcz Gotarda i legendarna Droga Tremola, a dalej Przełęcz Furka to obowiązkowe punkty na trasie Grand Tour of Switzerland, których nie możesz ominąć. To kwintesencja podróży przez najbardziej spektakularne górskie krajobrazy Szwajcarii.

Przełęcz Gotarda (Gotthard Pass) łączy kantony Ticino i Uri, stanowiąc historyczne połączenie między północą a południem kraju. Jej najwyższy punkt znajduje się na wysokości 2106 m n.p.m., a sama droga to malownicza trasa wijąca się przez surowe górskie krajobrazy, jeziora polodowcowe i granitowe ściany. Wzdłuż starej, krętej drogi Gotthard Pass można wciąż zobaczyć fragmenty oryginalnej Via Tremola – brukowanej, XIX-wiecznej drogi z ponad 20 serpentynami. To właśnie ten odcinek uznawany jest za jedną z najbardziej widowiskowych tras w całej Szwajcarii, szczególnie dla fanów motoryzacji, kolarstwa i fotografii. Na szczycie przełęczy znajduje się jezioro Lago della Piazza, niewielkie muzeum poświęcone historii przełęczy oraz pomnik Suworowa, przypominający o dramatycznych wydarzeniach z 1799 roku, kiedy to wojska rosyjskie i francuskie stoczyły tu bitwę.

Nieco dalej na zachód wznosi się Przełęcz Furka (Furkapass) położona na wysokości 2436 m n.p.m. Ta legendarna przełęcz w Szwajcarii łączy kantony Uri i Valais oferując zapierające dech w piersiach widoki na Alpy Berneńskie i masyw lodowca Rhône. To tutaj kręcono sceny do filmu Goldfinger z Jamesem Bondem – charakterystyczne zakręty i szczyty w tle stworzyły jedną z najbardziej rozpoznawalnych filmowych scenerii w Alpach.

Przy jednym z zakrętów Furki stoi legendarny Hotel Belvédère – ikona epoki Belle Époque i jedno z najsłynniejszych miejsc w szwajcarskich Alpach. Hotel został otwarty w 1882 roku i szybko zyskał status luksusowego miejsca noclegowego z widokiem na pobliski lodowiec Rodanu (Rhonegletscher). W złotych czasach hotel miał aż 90 pokoi i gościł podróżnych z całej Europy, którzy przyjeżdżali tu, by podziwiać zachody słońca nad Alpami i delektować się kolacją przy świetle lamp naftowych. Niestety, z biegiem lat lodowiec stopniowo zaczął się cofać, a mnogość tras i tuneli samochodowych skróciła czas podróży przez Alpy – przez co zatrzymywanie się na nocleg w Belvédère stało się coraz mniej opłacalne. Hotel ostatecznie został zamknięty w 2015 roku, lecz jego sylwetka – położona tuż nad serpentyną drogi, z widokiem na dolinę i pozostałości lodowca – wciąż zachwyca podróżnych. To jeden z najbardziej fotogenicznych punktów na całym Grand Tour of Switzerland!

Praktyczne informacje:

• Przełęcze Gotarda, Droga Tremola i Furka są otwarte od czerwca do października, w zależności od warunków pogodowych;
• Droga Tremola: ma ok. 12 km długości i 24 ostre zakręty – to najlepiej zachowana brukowana droga alpejska w Europie;
• Furkapass: liczy ok. 31 km i łączy Realp w Uri z Gletsch w Valais. W zimie jest nieprzejezdna, ale samochody można przewozić tunelem kolejowym Furka Base Tunnel.
• Hotel Belvédère: obecnie zamknięty, ale jego położenie czyni go jednym z najczęściej fotografowanych budynków w Szwajcarii.
• Lodowiec Rodanu: to źródło rzeki Rodan. Kiedyś sięgał niemal do drzwi hotelu – dziś oddalił się o kilkaset metrów.
• Nocleg: miejscowość Fiesh w Aletsch Arena. Polecamy niezwykle klimatyczny HOTEL DU GLACIER z ciekawą historią w tle.

Dzień 7: Aletsch Arena

Kolejny dzień na trasie Grand Tour of Switzerland zdecydowanie warto poświęcić na wizytę w Aletsch Arena – niezwykłym regionie wpisanym na listę UNESCO, który kryje w sobie jeden z największych cudów natury Szwajcarii: Aletschgletscher, czyli najdłuższy lodowiec w Alpach. Ten imponujący jęzor lodu, o długości ponad 20 kilometrów, od tysięcy lat kształtuje krajobraz okolicznych dolin, tworząc widok, który zapiera dech w piersiach.

Miejsce to zachwyca nie tylko majestatem gór, ale też wyjątkowym spokojem – tutejsze alpejskie wioski, takie jak Bettmeralp, Riederalp i Fiescheralp, są całkowicie wolne od ruchu samochodowego. Dotrzeć do nich można jedynie kolejką linową, co sprawia, że już sam przyjazd staje się częścią przygody. Czas płynie tu wolniej, a dźwięki natury zastępują miejski zgiełk – słychać tylko szum wiatru i odgłosy dzwonków pasących się krów.

Najpiękniejsze panoramy na Aletschgletscher rozpościerają się z punktów widokowych Moosfluh, Bettmerhorn i Eggishorn. Każdy z nich oferuje inny, ale równie spektakularny kadr na „rzekę lodu”. Z Moosfluh widać całą długość lodowca aż po dalekie szczyty, Bettmerhorn zachwyca swoją dostępnością i centrum edukacyjnym poświęconym historii i topnieniu lodowców, a Eggishorn – najwyższy z nich – pokazuje potęgę Alp w pełnej krasie.

My swoją przygodę z Aletsch Arena zaczęliśmy w Betten Talstation, z którego kolejką linową wjechaliśmy do Bettmeralp – najbardziej urokliwej z trzech wiosek u podnóża majestatycznego lodowca. Z wioski ruszyliśmy na trekking na punkt widokowy Moosfluh. To klasyczna, a zarazem niezwykle malownicza trasa, którą można pokonać w kilka godzin, delektując się każdym zakrętem ścieżki i zmieniającymi się panoramami. Szlak prowadzi obok jeziora Bettmersee przez alpejskie łąki pełne dzwonków, goryczek i fiołków. Na Moosfluh dociera się po krótkim, ale intensywnym podejściu – jednak wysiłek zostaje natychmiast wynagrodzony. To właśnie stąd rozpościera się jedna z najbardziej spektakularnych panoram w całej Szwajcarii, obejmująca niemal całą długość lodowca i potężne szczyty Alp Berneńskich. Patrząc z góry na lodowiec, wygląda on jak gigantyczna biało-niebieska autostrada wijąca się w stronę doliny Rodanu. To nie tylko spacer wśród pięknych krajobrazów, ale prawdziwa podróż w czasie – przez miejsce, które od tysięcy lat kształtuje natura. Trekking pomiędzy Bettmeralp a Moosfluh z możliwością jego przedłużenia do Riederalp pozwala poczuć rytm gór, ich ciszę i siłę.

Praktyczne informacje:

• Dojazd do Bettmeralp: do wioski nie można wjechać samochodem – jest całkowicie wolna od ruchu kołowego. Auto należy zostawić na parkingu przy dolnej stacji kolejki Betten Talstation (ok. 10 minut od miejscowości Brig). Stamtąd wjeżdża się kolejką linową na Bettmeralp, a podróż trwa zaledwie kilka minut. Bilet w dwie strony kosztuje ok. 38 CHF dla dorosłych, ale większość hoteli w regionie oferuje zniżki na kolejki górskie (ok. 30–50%), jeśli nocujesz na miejscu;
• Inne kolejki i punkty widokowe: Poza kolejką na Bettmeralp warto skorzystać także z innych wyciągów, które prowadzą do najwyższych punktów widokowych Aletsch Arena: Moosfluhbahn – startuje z Riederalp i wjeżdża na Moosfluh (2333 m n.p.m.), skąd rozpościera się szeroka panorama całego Aletschgletscher. Eggishornbahn – rusza z Fiesch i prowadzi na Eggishorn (2869 m n.p.m.), najwyższy punkt widokowy regionu z najbardziej imponującą panoramą lodowca i czterotysięczników;
• Jeśli planujesz kilka dni w regionie, rozważ zakup Aletsch Explorer Pass – biletu umożliwiającego nielimitowane korzystanie z lokalnych kolejek linowych. To wygodne i często tańsze rozwiązanie niż kupowanie pojedynczych przejazdów;
• Nocleg: tak jak my w Fiesh lub w Bettmeralp. Osobiście żałujemy, że nie zdecydowaliśmy się na nocleg w tej alpejskiej wiosce, bo była ona naprawdę urocza.

Dzień 8: Gornergrat & Matterhorn

Kolejnego dnia na trasie Grand Tour of Switzerland zabieramy Cię w serce kantonu Wallis – do Zermatt i na słynny Gornergrat, skąd roztacza się jeden z najbardziej ikonicznych widoków w całych Alpach: majestatyczny Matterhorn! Od kiedy zobaczyliśmy go na opakowaniach czekolady Toblerone, marzyliśmy aby stanąć naprzeciwko najpiękniejszej góry świata. Ta strzelista i niemal idealnie symetryczna piramida od wieków rozpala wyobraźnię podróżników i alpinistów. Jej widok jest tak doskonały, że żadne zdjęcie ani grafika nie przygotowuje na moment, gdy zobaczy się ją na żywo.

Jak do stać się pod Matterhorn? Z Zermatt – niewielkiej alpejskiej miejscowość wolnej od ruchu samochodowego. Jest ona bazą wypadową na Gornergrat (3089 m n.p.m.) – punkt widokowy dostępny dzięki Gornergratbahn, jednej z najwyżej położonych kolejek zębatach w Europie. Podróż trwa około 30–40 minut i prowadzi przez spektakularne krajobrazy, mijając lasy, skaliste zbocza i lodowce. Na szczycie Gornergrat znajduje się platforma widokowa, z której widać Matterhorn w całej okazałości, a także lodowiec Gornergletscher i ponad 29 czterotysięczników Alp Berneńskich i Wallis. Na miejscu dostępna jest również restauracja z tarasem, punkt informacyjny oraz hotel 3100 Kulmhotel Gornergrat, oferujący nocleg w spektakularnej scenerii i oglądanie wschodów i zachodów słońca nad Matterhornem.

Gornergrat to także punkt startowy dla licznych szlaków trekkingowych, w tym spacerów wzdłuż lodowca i do malowniczego jeziora Riffelsee. Ten ostatni, który Ci szczególnie polecamy, prowadzi przez wysokogórskie łąki z zapierającymi dech w piersiach widokami i jest świetną okazją by zrobić klasyczne zdjęcie alpejskiego giganta odbijającego się w tafli jeziora.

Praktyczne informacje:

• Dojazd do Zermatt: samochody zostawia się na parkingach w Täsch, skąd kursuje pociąg do Zermatt (ok. 12 minut). W Zermatt można poruszać się wyłącznie pieszo lub elektrycznymi taxi i autobusami;
• Stacja kolejki Gornergratbahn znajduje się tuż obok stacji kolejowej w Zermatt, a bilet wjazdu na szczyt to koszt od 88 do 126 CHF (zniżki z Swiss Travel Pass / Half Fare Card);
• Przejazd kolejką trwa: w górę 33 min / w dół 44 min;
• Na górze: taras widokowy, hotel i restauracja;
• Szlaki piesze – można zejść pieszo w stronę Riffelalp czy Riffelberg, przejść trasę wzdłuż jeziora Riffelsee – to tutaj Matterhorn pięknie odbija się w tafli wody;
• Nocleg: Zermatt oferuje szeroki wybór hoteli i pensjonatów, od luksusowych pięciogwiazdkowych po przytulne alpejskie lodges. Rezerwacja noclegu z wyprzedzeniem jest wskazana, szczególnie w sezonie letnim i zimowym. Ze swojej strony polecamy Ci Unique Hotel Post położony w centrum Zermatt zaledwie 5 minut piechotą od stacji kolejowej. Jeśli szukasz tańszej alternatywy poszukaj opcji noclegowej w pobliskiej miejscowości Randa, z której też jeździ bezpośredni pociąg do Zermatt.

Dzień 9: Zermatt & Matterhorn Glacier Paradise

Matterhorn Glacier Paradise to prawdziwe zwieńczenie alpejskiej przygody na trasie Grand Tour of Switzerland. Po kilku dniach pełnych spektakularnych widoków, trekkingów i przełęczy czas na najwyższy punkt dostępny w regionie Zermatt – Matterhorn Glacier Paradise, znany również jako Klein Matterhorn, miejsce, które pozwala podziwiać majestat Alp z wysokości aż 3883 m n.p.m..

Matterhorn Glacier Paradise to najwyżej położony punkt w Europie dostępny dla turystów dzięki kolejce linowej. Podróż rozpoczyna się w Zermatt i prowadzi przez kilka punktów przesiadkowych w Furi i Trockner Steg kolejką linową i wagonikami gondolowymi, mijając lodowiec Theodul i skaliste szczyty, aż na sam szczyt Klein Matterhorn. Podróż kolejkami w jedną stronę trwa około 40-45 min, a widok jest absolutnie spektakularny! Matterhorn w pełnej okazałości, w dolinie lodowce, a w oddali czterotysięczniki Alp Berneńskich i Wallis. Im wyżej tym coraz więcej śniegu i lodu!

Na szczycie czeka platforma widokowa, z której rozciąga się panoramiczny widok na Alpy Szwajcarii, Włoch i Francji. Przy dobrej pogodzie widać stąd aż 38 szczytów powyżej 4000 m i 14 lodowców. Znajduje się tu także centrum górskie i taras panoramiczny, a dla miłośników adrenaliny – możliwość wstępu do jaskini lodowej wykutej w samym sercu lodowca. Dodatkowo dostępna jest restauracja z widokiem na Matterhorn, gdzie można zjeść lunch lub kawę, podziwiając najpiękniejsze alpejskie pejzaże.

Dzięki lodowcowi Theodul, miłośnicy narciarstwa mogą tu zjeżdżać na nartach nawet latem, na trasach o różnym stopniu trudności. W 2023 roku otwarto tu nowoczesną gondolę 3S Testa Grigia – Klein Matterhorn, która umożliwia pierwsze w historii całoroczne połączenie kolejką przez Alpy między Szwajcarią a Włochami. Dzięki temu powstała tu trasa Matterhorn Alpine Crossing: Zermatt -> Klein Matterhorn (3883 m)-> Testa Grigia (3480 m)-> Breuil-Cervinia (Włochy).

Informacje praktyczne

• Kolejka na Matterhorn Glacier Paradise startuje z Zermatt (w innym miejscu niż ta na Gornergrat!), wymaga 2–3 przesiadek kolejkami linowymi/gondolami. Bilet w dwie strony kosztuje ok. 105–110 CHF dla dorosłych;
• Kolejka działa przez cały rok. Zimą jest to popularny punkt startowy narciarzy;
• Nocleg: najlepiej pozostać na nocleg w Zermatt, bo wiele hoteli oferuje pakiety zniżkowe na kolejki linowe.

Dzień 10 – 11: Przełęcz Grimsel i powrót do Krakowa

W drodze powrotnej do Polski na pożegnanie z Grand Tour of Switzerland przejechaliśmy przez niezwykłą Przełęcz Grimselpass (2164 m n.p.m.). Łączy ona kanton Berno i Valais i jest znana z malowniczych widoków na wysokogórskie jeziora, tamy i potężne granitowe szczyty. Droga przez Grimsel jest pełna zakrętów i serpentyn, które prowadzą przez skaliste zbocza, polodowcowe doliny i zapierające dech w piersiach panoramy. Po drodze można zobaczyć szmaragdowe jeziora Lac de Grimselsee i Lac d’Oberaar, które odbijają w swoich taflach niebo i okoliczne góry.

Przełęcz Grimsel była historycznie jednym z kluczowych szlaków handlowych przez Alpy, a dziś przyciąga miłośników krajobrazów, fotografii i górskich tras samochodowych. To idealne miejsce na krótki postój przed powrotem do domu, by nacieszyć oczy alpejską scenerią i zrobić ostatnie zdjęcia przed opuszczeniem Szwajcarii.

Z Przełęczy Grimsel skierowaliśmy się w stronę granicy z Niemcami, by zatrzymać się na nocleg w Monachium.

Informacje praktyczne:

• Zwykle droga przez przełęcz Grimsel jest czynna od końca maja/ początku czerwca do października, w zależności od warunków pogodowych i ilości śniegu;
• Zimą droga jest zamknięta, a ruch odbywa się jedynie przez dolinę i tunel Grimsel (część dróg lokalnych) – samochody nie mogą przejechać samej przełęczy;
• Nocleg: Monachium

Grand Tour of Switzerland – ważne informacje

Najlepszy czas na przejazd Grand Tour of Switzerland

To okres od połowy maja do października. Wtedy wszystkie górskie przełęcze są otwarte, a pogoda sprzyja zarówno zwiedzaniu miast, jak i wyprawom w góry. Wczesną wiosną i późną jesienią część trasy może być niedostępna z powodu śniegu – szczególnie na odcinkach wysokogórskich, takich jak Furka, Grimsel czy Sustenpass.

Opłaty drogowe w Szwajcarii (winieta)

W Szwajcarii korzystanie z autostrad i dróg szybkiego ruchu wymaga posiadania winiety rocznej, która kosztuje około 40 CHF. Winieta jest ważna od 1 stycznia do 31 grudnia roku kalendarzowego, niezależnie od daty zakupu. Dzięki niej można swobodnie korzystać ze wszystkich autostrad w całym kraju bez dodatkowych opłat. Winietę można kupić online (e-winieta) powiązaną z tablicą rejestracyjną pojazdu lub tradycyjną winietę naklejoną na przednią szybę samochodu na stacjach benzynowych w Szwajcarii, a także w Niemczech, Austrii czy Włoszech przed wjazdem do kraju. Dla podróżujących trasą Grand Tour jedna winieta zazwyczaj wystarcza na cały wyjazd, obejmując wszystkie główne autostrady i dostępne przełęcze.

Większość górskich przełęczy, takich jak Gotarda, Furka, Grimsel, nie wymaga osobnych opłat i jest dostępna bezpłatnie. Wyjątki stanowią jedynie niektóre tunele lub drogi prywatne. Przykładowo, przejazd Wielkim Tunelem Św. Bernarda to koszt ok. 28 EUR w jedną stronę.

Parkingi w Szwajcarii

Podobnie jak w innych krajach Europy Zachodniej, w Szwajcarii parkingi płatne to codzienność. Nawet będąc gościem hotelowym, często spotyka się z dodatkowymi opłatami za miejsce postojowe. Istnieją dwa główne rodzaje parkomatów – w jednym wpisujesz numer miejsca swojego postoju, w drugim płacisz za określony czas i otrzymujesz karteczkę, którą umieszcza się za szybą. Zazwyczaj parkowanie w Szwajcarii kosztuje od 10 do 50 CHF dziennie, a w większych miastach ceny godzinowe mogą sięgać nawet 4 CHF za godzinę.

Przed zostawieniem samochodu warto zapoznać się z obowiązującym oznaczeniem stref:

• Białe strefy bez numeracji umożliwiają bezpłatne i nieograniczone czasowo parkowanie;
• Białe strefy z numeracją są płatne w określonych godzinach, najczęściej w dni robocze od 8:00 do 11:30 i od 14:30 do 18:00, a czas postoju jest ograniczony;
• Niebieskie strefy są bezpłatne, ale z ograniczeniem czasowym, zazwyczaj do 90 minut, i wymagają posiadania niebieskiego kwitu z godziną zajęcia miejsca;
• Czerwone strefy pozwalają na postój bezpłatny, ale do 15 godzin, a czerwony kwit również jest wymagany;
• W żółtych strefach parkowanie jest zabronione;

Parkingi wielopoziomowe i podziemne działają podobnie jak w Polsce – najpierw kupuje się bilet przy wjeździe, a przy wyjeździe używa go do otwarcia szlabanu. Takie parkingi są płatne, zwykle droższe od miejsc ulicznych, ale nieograniczone czasowo. W strefach mieszkalnych oznaczonych jako „Visiteurs” odwiedzający muszą często umieścić karteczkę z nazwiskiem/nazwą hotelu na desce przy przedniej szybie samochodu.

Aplikacja Grand Tour of Switzerland

Trasa Grand Tour of Switzerland ma swoją własną aplikację mobilną. To oficjalny przewodnik po jednej z najpiękniejszych tras samochodowych w Europie, łączącej najważniejsze atrakcje Szwajcarii na ponad 1600 kilometrach. Działa offline, więc możesz z niej korzystać bez dostępu do internetu, co jest bardzo praktyczne w górskich rejonach. Zawiera szczegółową mapę trasy, opisy miejsc wartych odwiedzenia, wskazówki fotograficzne oraz lokalizacje charakterystycznych czerwonych ram Grand Tour, które stały się symbolem tej podróży. Aplikacja pomaga też planować dzień, sugerując atrakcje po drodze, punkty widokowe i miejsca noclegowe. To świetne narzędzie, które pomoże zaplanować Ci przejazd Grand Tour.

Przewodnik po Grand Tour of Switzerland

Każdy dzień na trasie Grand Tour of Switzerland mógłby być osobnym postem – tyle tu widoków, emocji i wrażeń! Staraliśmy się jednak zebrać w jednym miejscu najważniejsze informacje, które ułatwią Ci zaplanowanie własnej podróży. Jeśli czujesz niedosyt, zajrzyj do szczegółowego e-guide po trasie przygotowanego przez Switzerland Tourism przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie, który możesz pobrać całkowicie za darmo z tego linka.

Post ten powstał we współpracy z Switzerland Tourism przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie.

Artykuł Grand Tour of Switzerland – najpiękniejsza trasa samochodowa Szwajcarii pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Lizbona to miasto, które pachnie oceanem, brzmi dźwiękami fado i smakuje pastéis de nata. Stolica Portugalii rozrosła się na wzgórzach niczym bluszcz. Zachwyca widokami, labiryntem brukowanych uliczek, biało-niebieskimi płytkami azulejos i żółtymi tramwajami. Idealna na city break – jest kompaktowa i pełna duszy. Jeśli szukasz kierunku na weekend, w którym można połączyć miejskie zwiedzanie, świetną kuchnię i południowy luz – Lizbona będzie strzałem w dziesiątkę. Oto nasz sprawdzony plan na nieśpieszne zwiedzanie Lizbony. Skorzystaj z niego podczas swojej podróży po tym wyjątkowym mieście.

Zwiedzanie Lizbony – co warto zobaczyć

Alfama – najstarsza dzielnica Lizbony

Alfama to najstarsza dzielnica Lizbony i prawdziwa dusza miasta. Przetrwała wielkie trzęsienie ziemi z 1755 roku, które zniszczyło większość stolicy – dlatego właśnie tu odnajdziesz najbardziej autentyczny klimat dawnej Lizbony.

Najlepiej odpuścić sobie sztywny plan i pozwolić się prowadzić jej wąskim, brukowanym uliczkom, które wiją się między łuszczącymi się fasadami starych kamienic, suszącym się praniem i ukrytymi podwórkami. W powietrzu unosi się zapach świeżo mielonej kawy, a z otwartych okien dobiegają rozmowy mieszkańców i dźwięki muzyki.

To właśnie w Alfamie narodziło się fado – melancholijna, przejmująca muzyka, będąca wyrazem tęsknoty, smutku i nadziei. Śpiewana przy akompaniamencie portugalskiej gitary, najczęściej wieczorami w małych, klimatycznych tawernach (casas de fado), przenosi słuchaczy do innego świata. Choć nie trzeba rozumieć słów, emocje słychać w każdej nucie.

W dzielnicy pełno jest kawiarenek, lokalnych sklepików, punktów z ginjinhą (wiśniowym likierem) oraz punktów widokowych, z których rozpościerają się bajeczne panoramy na rzekę Tag. Alfama to też miejsce spotkań – mieszkańców, turystów, muzyków i artystów ulicznych. Tu tradycja żyje codziennym rytmem, a historia nie jest eksponatem – jest obecna w każdej cegle, każdej melodii i spojrzeniu starszej pani wychylającej się z okna. Jeśli chcesz poczuć prawdziwą Lizbonę – zacznij właśnie tu.

Najciekawsze atrakcje Alfamy

• Castelo de São Jorge (Zamek św. Jerzego)

To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Lizbony i punkt obowiązkowy na mapie każdego turysty. Zamek góruje nad miastem z najwyższego wzgórza w Alfamie i ma ponad 2000 lat historii. Początki fortyfikacji sięgają czasów fenickich i rzymskich, ale jego obecna forma pochodzi głównie z okresu panowania Maurów. Po odbiciu miasta przez chrześcijan w 1147 roku zamek stał się siedzibą portugalskich monarchów. Co warto zobaczyć na zamku? Na pewno mury obronne z fantastycznym widokiem na rzekę Tag i dachy Alfamy, a także wieże i bastiony, w tym Torre de Ulisses, gdzie działa Camera Obscura – urządzenie optyczne pozwalające obserwować miasto w czasie rzeczywistym.

Praktyczne informacje:

• Zamek jest otwarty codziennie, a bilety można kupić na miejscu lub online.
• Wejście jest płatne, ale warto – widoki są spektakularne, a atmosfera zamku przenosi w czasie.
• Najlepiej odwiedzić go rano lub tuż przed zachodem słońca, kiedy światło najpiękniej oświetla Lizbonę.
• Oficjalna strona atrakcji

• Tramwaj nr 28

Choć to popularna atrakcja turystyczna, przejazd żółtym tramwajem przez Alfamę to obowiązkowy punkt programu. Z wagonika zobaczysz najpiękniejsze zakamarki dzielnicy i poczujesz, jak ciasne są jej ulice. Tramwaj nr 28 przemierza najbardziej malownicze dzielnice Lizbony, w tym Alfamę, Gracę oraz Baixę i Chiado – eleganckie, historyczne dzielnice z butikami i kawiarniami. Żółte tramwaje typu Remodelado, pochodzą z lat 30. XX wieku. Kolor żółty był wtedy popularny w projektach miejskiego transportu – przypominał o nowoczesności i optymizmie. Lizbona zachowała tę estetykę, by podkreślić klimatyczną, nostalgiczną atmosferę miasta. Z czasem żółte tramwaje stały się ikoną miasta – rozpoznawalnym symbolem Lizbony na całym świecie, podobnie jak czerwone budki telefoniczne w Londynie czy gondole w Wenecji.

Trasa żółtego tramwaju nr 28 wiedzie przez strome wzgórza, wąskie zaułki i kolorowe fasady domów – momentami aż trudno uwierzyć, że ten klasyczny żółty wagonik się tam mieści! Okna tramwaju otwierają się szeroko, więc latem można poczuć zapach starego miasta, świeżo parzonej kawy z pobliskich kawiarenek i aromat prania schnącego na balkonach.

Praktyczne informacje

• Trasa: Martim Moniz – Campo Ourique (Prazeres)
• Czas przejazdu: ok. 40–50 minut (cała trasa)
• Bilety: Najlepiej kupić bilet dzienny (24h) na komunikację miejską – koszt ok. 6,60 €, obejmuje również metro i windy. Pojedynczy bilet u motorniczego to koszt 3 €.
• Kiedy jechać: Rano (przed 9:00) lub późnym popołudniem – w ciągu dnia bywa tłoczno i gorąco.
• Uwaga: Uważaj na kieszonkowców – to ich ulubione miejsce „pracy”.

Porada: Jeśli chcesz przejechać się tramwajem nr 28 bez ścisku i tłumów, rozważ wsiadanie na jednym z końcowych przystanków (Martim Moniz lub Campo Ourique). Zajmiesz dobre miejsce przy oknie i będziesz mógł swobodnie podziwiać widoki.

• Katedra Sé (Sé de Lisboa)

Katedra Sé, znana również jako Sé de Lisboa lub Katedra Najświętszej Maryi Panny, to najstarszy i jeden z najważniejszych zabytków sakralnych stolicy Portugalii. Jej monumentalna fasada z dwiema masywnymi wieżami przypomina bardziej warownię niż kościół, co nie jest przypadkowe – budowla pełniła niegdyś funkcje obronne. Wzniesiona w XII wieku na polecenie pierwszego króla Portugalii, Alfonsa I Zdobywcy, katedra powstała na miejscu dawnego meczetu, tuż po odbiciu miasta z rąk Maurów. Od tego czasu przetrwała liczne trzęsienia ziemi, pożary i przebudowy, dzięki którym dziś można tu dostrzec elementy różnych stylów architektonicznych – od romańskich fundamentów, przez gotyckie sklepienia, aż po barokowe i neoklasyczne detale.

Wnętrze katedry zachwyca surowością i majestatem – wysokie nawy, półmrok i kamienne kolumny tworzą atmosferę skupienia i zadumy. W jednej z bocznych kaplic znajduje się relikwiarz ze szczątkami św. Wincentego, patrona Lizbony, sprowadzony tu z Kadyksu. Warto także zajrzeć do gotyckiego krużganka, który skrywa wykopaliska archeologiczne odsłaniające pozostałości z czasów rzymskich i arabskich. Z kolei w skarbcu katedry można obejrzeć kolekcję złotnictwa liturgicznego, średniowieczne manuskrypty i ozdobne szaty biskupie.

Katedra Sé jest nie tylko cennym zabytkiem, ale i miejscem żywej duchowości – do dziś odbywają się tu ważne uroczystości kościelne. Znajduje się w samym sercu Alfamy, , skąd rozpościera się piękny widok na miasto i rzekę Tag. To obowiązkowy punkt na mapie każdego, kto chce zrozumieć historię i tożsamość portugalskiej stolicy.

• Miradouros – punkty widokowe

Tak jak już wyżej wspomnieliśmy Alfama słynie z przepięknych punktów widokowych. Naprawdę warto się na nie wspiąć. Ze swojej strony szczególnie polecamy:

• Miradouro de Santa Luzia – otoczony bugenwillami i kafelkami azulejos, z widokiem na czerwone dachy i rzekę Tag.
• Miradouro das Portas do Sol – idealny na zdjęcia z tramwajem 28 i kolorową panoramą dzielnicy.
• Miradouro da Graça – nieco wyżej położony punkt z szeroką perspektywą na centrum miasta, Zamek św. Jerzego i Most 25 Kwietnia.
• Miradouro da Senhora do Monte – najwyższy punkt widokowy w okolicy, z pocztówkowym widokiem na Lizbonę i wyjątkową atmosferą, zwłaszcza o zmierzchu.

• Muzeum Fado (Museu do Fado)

Jeśli chcesz zrozumieć, czym naprawdę jest portugalskie fado – melancholijna, emocjonalna muzyka zakorzeniona w Alfamie – to muzeum jest świetnym miejscem na początek. Dowiesz się tu o historii fado, posłuchasz dawnych nagrań i zobaczysz instrumenty.

Gdzie dobrze zjeść w Alfama?

• Quase Café (Rua do Salvador 32) – kajnpka serwująca pyszne śniadania
• The Folks Sé – Specialty Coffee, Breakfast & Brunch (R. das Pedras Negras 7) – smaczna śniadaniownia
• Restaurante O Tasco Do Vigário (R. do Vigário 18) – kajpka serwująca owoce morza
• Clube de Fado – kultowe miejsce z muzyką fado na żywo i dobrą kuchnią.

Baixa – serce Lizbony odbudowane z ruin

Baixa to tętniące życiem centrum Lizbony, dzielnica, która po wielkim trzęsieniu ziemi została niemal doszczętnie zniszczona, a następnie odbudowana według nowoczesnych jak na owe czasy zasad urbanistycznych. To dzięki temu Baixa wyróżnia się eleganckimi, geometrycznymi ulicami, placami i budynkami w stylu pombalińskim. Nazwa stylu pochodzi od markiza de Pombal – człowieka, który kierował odbudową miasta i nadał mu nowoczesny, uporządkowany wygląd.

Spacerując po Baixie, trudno nie zachwycić się majestatycznymi fasadami, szerokimi alejami i eleganckimi sklepami, które kontrastują z ciasnymi, krętymi uliczkami Alfamy. To tu bije gospodarcze i handlowe serce miasta – znajdziesz tu butiki, cukiernie, historyczne kawiarnie i lokale z pysznymi owocami morza. Warto zatrzymać się na placu Rossio – jednym z najważniejszych placów Lizbony, z falującym brukiem i fontannami, a także odwiedzić plac Comercio, który otwiera się na rzekę Tag przez monumentalny Łuk Rua Augusta.

Z Baixy można ruszyć windą Santa Justa – neogotyckim dziełem z XIX wieku, która łączy Baixę z wyżej położoną dzielnicą Chiado i oferuje spektakularne widoki na miasto. Warto również przejść się ulicą Rua Augusta, deptakiem z kawiarniami i ulicznymi artystami, gdzie unosi się zapach kawy, pastel de nata i życia codziennego Lizbony.

Baixa to dzielnica kontrastów – z jednej strony uporządkowana i klasycystyczna, z drugiej tętniąca luzem, spontanicznością i portugalską gościnnością. To idealne miejsce, by kontynuować odkrywanie miasta i zrozumieć, jak Lizbona podniosła się z ruin z dumą i stylem.

Najciekawsze atrakcje Baixa

• Rua Augusta

Reprezentacyjna ulica spacerowa, pełna sklepów, kawiarni i artystów ulicznych. Spacerując nią zwróć uwagę na urokliwe mozaikowe chodniki!

• Praça do Comércio (Plac Handlowy)

Praça do Comércio to z kolei jeden z największych i najbardziej reprezentacyjnych placów nie tylko w Lizbonie ale i całej w Europie. Jego ogromna, otwarta przestrzeń oferuje imponujący widok na rzekę Tag i stanowi miejsce spotkań, spacerów i wydarzeń kulturalnych. Plac otaczają charakterystyczne, żółte budynki z arkadami, które niegdyś pełniły funkcję siedzib królewskich urzędów i magazynów. Centralnym punktem placu jest monumentalny pomnik króla Józefa I, przedstawiający władcę na koniu, symbolizujący odbudowę miasta po wielkim trzęsieniu ziemi w 1755 roku.

Historycznie Praça do Comércio było symbolicznym wejściem do Lizbony — to właśnie tutaj wjeżdżały do miasta karawany i statki handlowe. Dziś plac pełni funkcję jednego z najważniejszych punktów orientacyjnych stolicy Portugalii oraz chętnie odwiedzanego miejsca przez turystów i mieszkańców, którzy mogą tu poczuć atmosferę dawnej królewskiej potęgi i jednocześnie nowoczesnej metropolii.

• Elevador de Santa Justa (Winda Santa Justa)

Elevador de Santa Justa, znany także jako Winda Santa Justa, to zabytkowa, neogotycka winda miejska. Została otwarta w 1902 roku i połączyła dzielnicę Baixa z wyżej położoną dzielnicą Chiado. Winda ma około 45 metrów wysokości i jest wykonana z kutego żelaza, co nadaje jej ciekawy wygląd z bogatymi detalami i ornamentami nawiązującymi do stylu neogotyckiego. Konstrukcja przypomina wieżę, a jej styl i konstrukcja przywodzą na myśl dzieła Gustave’a Eiffela, choć za projekt odpowiada portugalski inżynier Raoul Mesnier du Ponsard.

Elevador de Santa Justa to nie tylko środek transportu, ale także atrakcja turystyczna, z której można podziwiać panoramę Lizbony z tarasu widokowego na szczycie windy. Winda porusza się pionowo, umożliwiając wygodne przemieszczanie się między dwoma różnymi poziomami miasta bez konieczności forsowania stromych wzgórz.

Porada: Przejazd windą Santa Justa kosztuje około 6 € za bilet w dwie strony i obejmuje zarówno wjazd na punkt widokowy, jak i możliwość zjazdu windą z powrotem na dół. Alternatywnie, jeśli posiadasz kartę Lisboa Card, możesz skorzystać z bezpłatnego wstępu do windy. Należy jednak pamiętać, że wstęp na punkt widokowy nie jest wliczony w cenę karty i kosztuje dodatkowo 1,50 €.

• Praça do Rossio (Plac Rossio)

Praça do Rossio, znany też jako Praça Dom Pedro IV, to kolejna atrakcja Lizbony, którą warto zobaczyć. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych i tętniących życiem placów w mieście. Jego nazwa wywodzi się od portugalskiego słowa oznaczającego równinny teren, który dawniej służył jako pastwisko. Od średniowiecza plac pełnił różne funkcje – był miejscem targów, festynów oraz publicznych zgromadzeń i wydarzeń. Charakterystyczną cechą Praça do Rossio jest jego mozaikowa, falista nawierzchnia wykonana w tradycyjnym portugalskim stylu calçada portuguesa. W centralnej części placu znajduje się zabytkowa fontanna z XVIII wieku oraz pomnik Dom Pedro IV, który był pierwszym cesarzem Brazylii i królem Portugalii.

Plac jest prawdziwym sercem miejskiego życia Lizbony – otaczają go liczne kawiarnie, teatry, w tym słynny Teatro Nacional Dona Maria II, oraz sklepy. To miejsce, gdzie odbywają się koncerty, wystawy i różne wydarzenia kulturalne, a wieczorem tętni życiem dzięki lokalnym restauracjom i kawiarniom serwującym portugalskie specjały.

• Kościół São Domingos (Igreja de São Domingos)

Igreja de São Domingos, to jeden z najważniejszych i najciekawszych zabytków sakralnych w Lizbonie. Jego historia sięga XIII wieku, a budynek wielokrotnie przechodził przebudowy i renowacje, głównie po licznych pożarach i trzęsieniach ziemi, które na przestrzeni wieków niszczyły jego wnętrza i konstrukcję. Mimo to kościół zachował swój wyjątkowy charakter i nadal zachwyca zarówno wiernych, jak i turystów.

To co nas najbardziej w tym kościele zaskoczyło to pozostałości po pożarze z 1959 roku — w niektórych miejscach ściany i sklepienia świątyni pozostały czarne od sadzy, co nadaje temu miejscu wyjątkowy klimat i przypomina o jej burzliwej historii.

• Zabytkowe windy i tramwaje

Z Baixy odjeżdżają m.in. słynny tramwaj 28 i windy Elevador da Glória oraz Elevador do Lavra – prowadzą one do wyżej położonych dzielnic.

AKTUALIZACJA: W dniu 3 września 2025 funikular Glória wykoleił się i uderzył w budynek przy Rua da Glória. W wyniku tego wypadku zginęło aż 17 osób, a ponad zostało 20 rannych. Wstępny raport wskazał, że zerwał się kabel łączący dwie kabiny, który pełnił również rolę elementu balansującego (kontrpesu) pomiędzy tymi kabinami. To prawdopodobnie spowodowało utratę kontroli nad jedną z nich. W wyniku wypadku władze Lizbony zdecydowały też o zawieszeniu działania pozostałych historycznych funikularów (Bica, Lavra, Graça) na czas przeprowadzenia inspekcji technicznych. Glória została zamknięta na stałe lub przynajmniej do czasu wdrożenia nowego mechanizmu i zapewnienia pełnego bezpieczeństwa.

Polecane miejsca na lunch, kawę lub pastel de nata w Baixie:

• Fábrica da Nata – doskonałe pastéis de nata, robione na miejscu, można patrzeć przez szybę na proces wypieku.
• Café Nicola – historyczna kawiarnia na Rossio, działa od XVIII w., spotykali się tu portugalscy intelektualiści.
• Time Out Market (Mercado da Ribeira) – tuż poza granicami Baixy, ale w zasięgu spaceru. Food court z daniami od najlepszych portugalskich szefów kuchni.
• Martinho da Arcada – najstarsza restauracja Lizbony, ulubione miejsce Fernanda Pessoi. Klasyczna portugalska kuchnia.

Belém – dzielnica odkrywców i pastel de nata

Belém to nasza ulubiona dzielnica Lizbony, w której przeszłość spotyka się z teraźniejszością, a każdy krok prowadzi przez historię portugalskich odkryć geograficznych. To właśnie stąd Vasco da Gama wyruszył w podróż do Indii, a król Manuel I kazał wznieść najwspanialsze budowle ku chwale imperium. Belém zachwyca majestatyczną architekturą, szerokimi alejami, muzeami światowej klasy i… najsłynniejszymi portugalskimi ciastkami!

Dzielnica słynie z monumentalnych budowli, takich jak Klasztor Hieronimitów — arcydzieło architektury manuelińskiej, pełne misternych zdobień i symboli nawiązujących do morskich wypraw. Niedaleko znajduje się Wieża Belém, niegdyś strażnica nad brzegiem Tagu, która dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Lizbony. W Belem koniecznie odwiedź też Pomnik Odkrywców — imponujący monument przedstawiający postacie słynnych żeglarzy i mecenasów wypraw.

Pośród tych historycznych skarbów znajdziesz też nowoczesne muzea, jak Muzeum Sztuki, Architektury i Technologii (MAAT), które łączy tradycję z innowacją. A gdy zgłodniejesz, koniecznie skosztuj słynnych pastéis de nata w oryginalnej kawiarni Pastéis de Belém, gdzie ten przysmak od lat jest wypiekany według starej, tajemnej receptury.

Najciekawsze atrakcje Belém

• Torre de Belém (Wieża Belém)

Symbol portugalskich odkryć geograficznych i jedna z najbardziej rozpoznawalnych budowli w Portugalii. Zbudowana na początku XVI wieku jako obronna strażnica u ujścia rzeki Tag. Jej manueliński styl z misternie rzeźbionymi balkonami, motywami morskimi i wieżyczkami przeniesie Cię do złotego wieku portugalskiego imperium.

• Mosteiro dos Jerónimos (Klasztor Hieronimitów)

To jeden z najważniejszych zabytków Portugalii i prawdziwa perła architektury manuelińskiej. Monumentalny klasztor, wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, od wieków zachwyca swoim rozmachem, detalami i historią. Został wzniesiony w XVI wieku, aby upamiętnić wielkie odkrycia geograficzne Portugalii i jest ściśle związany z epoką Vasco da Gamy, który spoczywa tutaj w jednym z ozdobnych grobowców.

Co warto zobaczyć w klasztorze? Na pewno przepiękne krużganki – jedne z najpiękniejszych na świecie, pełne misternych zdobień i symboli morskich. Warto zajrzeć też do imponującego kościoła Santa Maria de Belém, którego wnętrze urzeka harmonią i skalą, a także odwiedzić kaplice królewskie oraz salę kapitularną.

Praktyczne informacje:

• Klasztor jest otwarty codziennie (z wyjątkiem niektórych świąt), a bilety w cenie od 20 EUR można kupić na miejscu lub online.
• Wejście jest płatne, ale wrażenie, jakie robi monumentalna architektura, jest absolutnie bezcenne.
• Najlepiej odwiedzić go w godzinach porannych, aby uniknąć tłumów i spokojnie podziwiać detale zdobień.
• Oficjalna strona atrakcji

• Padrão dos Descobrimentos (Pomnik Odkrywców)

Tuż obok Klasztoru Hieronimitów znajduje się jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Lizbony – monumentalny Pomnik Odkrywców w kształcie karaweli. Na jego pokładzie stoją postacie kluczowe dla portugalskiej historii – żeglarze, odkrywcy, misjonarze, a na samym dziobie dumnie spogląda w dal Henryk Żeglarz, patron wielkich wypraw. Monument ten powstał, by upamiętnić epokę, w której Portugalia stała się potęgą morską i wyznaczała kierunki podróży na nieznane dotąd lądy.

Spod pomnika możesz zachwycić panoramą na szeroką taflę rzeki Tag, most 25 Kwietnia oraz imponujące rozmiary Mosteiro dos Jerónimos. Widok ten doskonale ukazuje, dlaczego właśnie Lizbona była naturalną bramą do odkrywania nowych horyzontów.

• Rejs po Tagu

A jak już jesteśmy przy Tagu, to ze swojej strony gorąco polecamy Ci rejs po tej rzece. To jeden z najlepszych sposobów, aby zobaczyć Lizbonę w pełnej krasie – od zupełnie innej perspektywy niż z lądu. Z pokładu łodzi czy katamaranu rozciąga się niezwykła panorama miasta: nowoczesna dzielnica Docas z klimatycznymi restauracjami i klubami, historyczne wzgórza z charakterystycznymi dachami Alfamy, a także majestatyczny Most 25 Kwietnia, który wielu przypomina słynny Golden Gate w San Francisco. Nie zabraknie też widoku na monumentalny Pomnik Chrystusa, górujący nad Lizboną niczym brazylijski odpowiednik w Rio de Janeiro.

Rejsy po Tagu są bardzo popularne i dostępne w różnych wariantach – od krótkich, godzinnych przejażdżek (ok. 15–20 € za osobę), przez dwu- lub trzy-godzinne rejsy o zachodzie słońca z lampką wina (ok. 25–35 €), aż po prywatne czartery jachtu czy katamaranu, które zaczynają się od ok. 200–250 € za grupę. Największą popularnością cieszą się właśnie rejsy o zachodzie słońca – to wtedy Lizbona mieni się złotymi barwami i prezentuje najbardziej magiczne oblicze.

• Most 25 Kwietnia (Ponte 25 de Abril)

To jeden z najbardziej charakterystycznych symboli Lizbony i punkt, którego trudno nie zauważyć, zwiedzając miasto. Rozpięty nad rzeką Tag, łączy Lizbonę z miejscowością Almada, gdzie znajduje się słynny pomnik Chrystusa Króla.

Most został otwarty w 1966 roku i przez pierwsze lata nosił nazwę Mostu Salazara, od nazwiska ówczesnego dyktatora. Dopiero po rewolucji goździkowej przemianowano go na Most 25 Kwietnia, na pamiątkę dnia obalenia dyktatury. Jego wygląd często porównuje się do Golden Gate Bridge w San Francisco – i nie jest to przypadek. Konstrukcję wykonała ta sama amerykańska firma.

Most ma prawie 2,3 km długości, a jego główne przęsło (ponad 1 km) należy do najdłuższych na świecie. Co ciekawe, przez wiele lat most służył wyłącznie ruchowi samochodowemu – dopiero w 1999 roku dodano dolny poziom, którym przejeżdżają pociągi. Dziś codziennie przejeżdża przez niego około 150 tysięcy pojazdów i kilkaset pociągów, czyniąc z niego jedną z najważniejszych arterii komunikacyjnych Portugalii.

•  Pastéis de Belém – słodka legenda

Choć pastel de nata zjesz niemal w każdej cukierni w Portugalii, to tylko w Belém znajdziesz ich oryginalną wersję – słynne Pastéis de Belém. To właśnie tutaj, tuż obok Klasztoru Hieronimitów, od 1837 roku działa cukiernia, w której według tajnej receptury, przekazanej przez mnichów, wypiekane są te najsłynniejsze portugalskie babeczki z kremem budyniowym.

Historia sięga początków XIX wieku, kiedy po rewolucji klasztory w Portugalii zaczęto zamykać. Mnisi z klasztoru Hieronimitów, chcąc znaleźć sposób na utrzymanie się, zaczęli sprzedawać wypiekane przez siebie słodkości. Receptura została powierzona właścicielowi pobliskiej rafinerii cukru, a następnie stała się tajemnicą rodziny, która do dziś prowadzi oryginalną Antiga Confeitaria de Belém. Tylko nieliczni cukiernicy znają dokładny przepis – przechowywany jest on w specjalnej, pilnie strzeżonej „tajnej komnacie”.

Codziennie wypieka się tu tysiące ciastek, a kolejki ustawiają się od rana – i naprawdę warto poczekać. Wnętrze cukierni to labirynt sal, zdobionych tradycyjnymi azulejos, w których można usiąść i delektować się tym deserem podawanym jeszcze na ciepło, posypanym cynamonem i cukrem pudrem.

Praktyczne informacje:

• Cena jednej sztuki to ok. 1,30–1,50 €.
• Kolejka do sprzedaży „na wynos” bywa długa, ale często przesuwa się szybko. Jeśli masz czas, polecamy usiąść w środku i poczuć klimat tego miejsca.
• Najlepiej smakuje na świeżo – jeszcze ciepłe, zaraz po wyjęciu z pieca.

Muzea, które warto odwiedzić

• MAAT (Museu de Arte, Arquitetura e Tecnologia) – nowoczesne muzeum sztuki i technologii w futurystycznym budynku nad samą rzeką.
• Museu dos Coches – jedno z największych muzeów powozów na świecie. Barokowy przepych i historyczne karety w jednym miejscu.
• Centro Cultural de Belém – centrum kultury z wystawami sztuki współczesnej, koncertami i kawiarniami z widokiem na rzekę.

 Jak zwiedzać Belém?

Najlepiej na piechotę lub rowerem/elektryczną hulajnogą – bulwar nad rzeką zachęca do spokojnego spaceru. Dojazd z centrum Lizbony: tramwaj 15E, autobus 728 lub pociąg z dworca Cais do Sodré – podróż trwa ok. 15–20 minut.

Bairro Alto – nocne życie Lizbony

Bairro Alto położona tuż obok Baixa to dzielnica kontrastów. W dzień spokojna, pełna ukrytych zakątków, klimatycznych kawiarni i kolorowych murali, nocą zamienia się w pulsujące centrum rozrywki i muzyki. To tu bije serce bohemy Lizbony – artystów, muzyków, studentów i nocnych marków. Położona na jednym z siedmiu wzgórz miasta, Bairro Alto od wieków była miejscem, gdzie spotykały się różne warstwy społeczne. To tutaj usłyszysz zarówno tradycyjne fado, jak i nowoczesne brzmienia DJ-ów. Jeśli lubisz życie nocne, dobrą muzykę, niezobowiązujące knajpki i trochę miejskiej dekadencji zajrzyj rownież tutaj.

Lizbona na weekend – informacje praktyczne

I. Kiedy jechać do Lizbony

Lizbona to jedno z tych miast, które zachwyca o każdej porze roku. Najwięcej turystów przyjeżdża tu latem, ale podobnie jak w Rzymie – lipiec i sierpień to okres dużych upałów (często powyżej 35°C) i tłumów w najpopularniejszych miejscach. Naszym zdaniem najlepszy moment na wizytę to wiosna (kwiecień–czerwiec) i jesień (wrzesień–październik) – wtedy temperatury są idealne do zwiedzania, a ceny noclegów i lotów bywają korzystniejsze. Zimą Lizbona również ma swój urok – jest łagodnie i słonecznie, choć bardziej deszczowo.

II. Jak dojechać do Lizbony

#Loty do Lizbony

Lizbona (LIS – Portela) jest świetnie skomunikowana z Polską. Bezpośrednie loty oferują linie:

• Ryanair (Warszawa-Modlin, Kraków, Wrocław, Poznań),
• Wizz Air (Warszawa Chopin)
• TAP Air Portugal i LOT z Warszawy Chopina.

Lot trwa ok. 4 godziny, a dzięki dużej liczbie połączeń często można znaleźć bilety w atrakcyjnych cenach.

Sprawdź najlepsze opcje lotów do Lizbony

#Autem do Lizbony

Podróż własnym samochodem to opcja dla wytrwałych – odległość z Polski to ponad 3000 km. Trzeba liczyć się z wysokimi opłatami za autostrady w Hiszpanii i Portugalii, a także problemem z parkowaniem w Lizbonie. W historycznym centrum obowiązują strefy ograniczonego ruchu, a miejsca parkingowe są drogie i trudno dostępne.

III. Jak dojechać z lotniska do centrum Lizbony

Lotnisko Humberto Delgado w Lizbonie znajduje się zaledwie 7 km od centrum, więc transfer nie jest problemem. Z lotniska do centrum miasta masz kilka wygodnych opcji transportu:

1. Metro

Lotnisko w Lizbonie posiada stację metra  z bezpośrednią linią do centrum miasta. Linia „Aeroporto – Saldanha” zabierze Cię do ścisłego centrum Lizbony w około 20 minut. Sieć metra pozwoli Ci swobodnie poruszać się także po mieście. Jest to szybki i niedrogi sposób na przemieszczanie się, a przy okazji możesz zobaczyć stacje metra w Lizbonie – każda ma własny motyw i wystrój.

• Schemat sieci: https://www.metrolisboa.pt/en/travel/
• Bilety: Trzeba zakupić elektroniczną kartę podróżną Navegante, którą można doładowywać na kolejne przejazdy. Karta ta działa zarówno w metrze, jak i w autobusach Carris lub zaopatrzyć się w Lisboa Card (więcej informacji poniżej).
• Metro kursuje od ok. godziny 6:30 do 1:00 w nocy.

2. Autobusy miejskie

• Linia Aerobus (zielona i niebieska) kursuje między lotniskiem a głównymi punktami w centrum (np. Marquês de Pombal, Cais do Sodré).
• Czas przejazdu: ok. 30–40 min w zależności od ruchu.
• Koszt: ok. 4 €–5 € w jedną stronę.
• Bilety kupuje się w autobusie lub online.

3. Taksówka / Uber / Bolt

• Taksówki stoją bezpośrednio przy terminalu.
• Czas do centrum: 15–25 min, w zależności od korków.
• Koszt: 15–20 €.
• Uber/Bolt zwykle trochę taniej niż taksówka tradycyjna

 Tip: Jeśli masz dużo bagażu, najszybsza i najprostsza opcja to Uber. Metro jest natomiast najbardziej ekonomiczne. My podczas swojego pobytu w Lizbonie często korzystaliśmy z Ubera.

IV. Jak przemieszczać się po Lizbonie

Lizbona jest miastem idealnym do zwiedzania pieszo, ale jej wzgórza mogą zmęczyć – dlatego warto korzystać z transportu publicznego.

• Tramwaje – najsłynniejszy to numer 28, który przejeżdża przez najważniejsze dzielnice (Alfama, Baixa, Chiado, Bairro Alto). Cena biletu kupionego u motorniczego: 3 €, taniej z kartą Viva Viagem.
• Metro – 4 linie, szybkie i nowoczesne, świetne na dłuższe dystanse.
• Windy i kolejki linowe – Elevador de Santa Justa to nie tylko transport, ale i atrakcja sama w sobie.
• Promy (Transtejo) – świetny sposób, by zobaczyć Lizbonę z perspektywy Tagu.

Karty Viva Viagem i Navegante Ocasional

Najwygodniejszą opcją na korzystanie z transportu publicznego w Lizbonie jest zakup kartonowej karty magnetycznej Viva Viagem lub Navegante Ocasional.

• Karta działa w metrze, tramwajach, autobusach miejskich Carris, windach, kolejach podmiejskich (m.in. do Sintry i Cascais) oraz na promach przez rzekę Tag.
• Koszt wydania karty to 0,50 €, a jej ważność wynosi 1 rok od daty zakupu.
• Kartę można wielokrotnie doładowywać różnymi rodzajami biletów:
  • Bilety jednorazowe
  • Zapping (doładowanie określoną kwotą i płacenie za przejazdy według taryfy – bardzo opłacalne przy łączeniu różnych środków transportu)
  • Bilety 24-godzinne (np. na metro + Carris, lub rozszerzone o pociągi i promy).

Tip: Dla turysty najczęściej polecana jest opcja biletu 24h na metro + autobusy + tramwaje + windy za ok. 6,80 €, bo już 3–4 przejazdy tego samego dnia sprawiają, że karta się zwraca. Bilety na całą komunikację miejską w Lizbonie możesz zakupić  w żółtych budkach „Carris”, w niektórych oddziałach poczty oraz na wszystkich stacjach metra w Lizbonie oraz stacjach kolejowych.

Karta Lisboa Card

Jest to oficjalna karta turystyczna Lizbony, która umożliwia wygodne i oszczędne zwiedzanie miasta. Oto szczegółowe informacje na jej temat: Obejmuje ona: bezpłatny transport publiczny (nieograniczone przejazdy metrem, autobusami, tramwajami i kolejkami linowymi linii CARRIS, bezpłatny dostęp do pociągów CP do Sintry, Cascais oraz południowego brzegu rzeki Tag oraz transfer z i na lotnisko metrem w cenie karty), bezpłatny wstęp do około 51 atrakcji w tym do: Torre de Belém czy Windy Santa Justa i Glória, a także zniżki na wycieczki i atrakcje. W zestawie z kartą otrzymasz przewodnik po Lizbonie z informacjami o godzinach otwarcia atrakcji, mapami i wskazówkami turystycznymi

V. Noclegi w Lizbonie

Lizbona oferuje szeroką bazę noclegową – od hosteli dla backpackerów po luksusowe hotele w dzielnicy Baixa czy Chiado.

• Najtańsze noclegi – w dzielnicach Martim Moniz, Intendente, Arroios.
• Środek cenowy – okolice Baixa, Avenida da Liberdade.
• Klimatyczne miejsca – Alfama i Bairro Alto (uwaga: nocą głośno).

Ze swojej strony polecamy Ci naprawdę fajny EXE Saldanha położony w dzielnicy Avenidas Novas w Lizbonie zaledwie kilka minut spacerem od stacji metra Saldanha. W pobliżu hotelu znajdują się liczne sklepy, restauracje oraz tereny zielone, a także stacja metra Saldanha, która zapewnia szybki dostęp do centrum miasta. Dla gości zmotoryzowanych dostępny jest parking podziemny (płatny dodatkowo).

Artykuł Lizbona na weekend – co zobaczyć w stolicy Portugalii poza żółtym tramwajem? pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Krótka historia miasteczka

Założona ponad 2500 lat temu przez Etrusków, Civita di Bagnoregio przez wieki była tętniącym życiem miastem. Pełniła funkcję ważnego ośrodka handlowego, a jej położenie na wzgórzu czyniło ją trudną do zdobycia przez wrogów. W czasach rzymskich Civita rozwijała się jako bogata osada, a w średniowieczu stała się częścią Państwa Kościelnego. Niestety, natura nie była dla niej łaskawa.

Położona na kruchych tufowych skałach osada przez wieki zmagała się z erozją i osuwiskami, które stopniowo odcinały ją od reszty świata. Trzęsienia ziemi, zwłaszcza te z XVII wieku, spowodowały znaczne zniszczenia i wyludnienie miasta. Miasteczko musiało mierzyć się z wieloma kataklizmami, w tym niszczeniem jedynego połączenia z resztą świata – mostu prowadzącego do Bagnoregio. W 1923 roku zbudowano kamienny most, który jednak w 1944 roku został zniszczony przez wycofującą się armię niemiecką. Fragment dawnego mostu można do dziś zobaczyć niedaleko wejścia Porta Santa Maria. W latach 60. powstał nowy most, tym razem wzmocniony betonem. Choć niektórzy uważają, że nieco odbiera uroku temu miejscu, zapewnia mieszkańcom i turystom możliwość bezpiecznego dostania się do miasta.

Dziś Civita jest niemal opuszczona – mieszka tu zaledwie kilkunastu stałych mieszkańców, ale mimo to (a może właśnie dlatego!) przyciąga turystów z całego świata. Dzięki staraniom lokalnych władz oraz inicjatywom mającym na celu ochronę miasta, Civita di Bagnoregio stała się jednym z najpiękniejszych i najbardziej niezwykłych miejsc we Włoszech.

Zwiedzanie Civita di Bagnoregio

Aby dostać się do miasta, trzeba przejść wspomnianym wyżej mostem malowniczo zawieszonym nad doliną Valle dei Calanchi. Już sama droga robi ogromne wrażenie! Widok na dolinę, zielone wzgórza i fantazyjne formacje skalne jest jak wyciągnięty z bajki!

Co warto zobaczyć w Civita di Bagnoregio?

Miasto jest atrakcją samą w sobie. Nieśpieszny spacer jego malowniczymi uliczkami z ukwieconymi kamiennymi domami to najlepszy pomysł na jego zwiedzanie i  prawdziwa uczta dla zmysłów. Nie znajdziesz tu zbyt wielu „typowych atrakcji”. Jeśli Ci jednak bardzo na nich zależy poniżej wymieniliśmy te najważniejsze. 

• Brama Santa Maria – jedyne wejście do miasta, przez które przechodził każdy, kto kiedykolwiek tu dotarł. Kamienne lwy trzymające ludzką głowę symbolizują zwycięstwo mieszkańców nad najeźdźcami.
• Piazza San Pietro – to pierwszy plac jaki ujrzysz po przekroczeniu bramy miasta, który kryje w sobie historyczne budowle i klimatyczne zaułki. To idealne miejsce na chwilę odpoczynku w lokalnej kawiarni i poczucie atmosfery dawnych czasów.
• Piazza San Donato – główny plac Civita di Bagnoregio z kościołem San Donato. Podobno związana jest z nim historia brata Bonawentury, którego w dzieciństwie uzdrowił sam św. Franciszek z Asyżu.
• Domy z tufowego kamienia – zachwycające średniowieczne budowle, porośnięte bluszczem i kwiatami, sprawiają, że miasto wygląda jak żywa pocztówka.
• Punkt widokowy na dolinę Valle dei Calanchi – z Civita roztacza się widok na falujące wzgórza i erodujące skały, które nadają temu miejscu nierealny charakter.
• Giardino del Poeta – to niezwykły, prywatny ogród, który zachwyca swoją malowniczością i atmosferą spokoju. Wypełniony bujną roślinnością, starożytnymi rzeźbami i romantycznymi zakątkami, jest jednym z najbardziej urokliwych miejsc Civity. Można go zwiedzić pod warunkiem, że zakupi się drobny upominek w lokalnym sklepiku, co czyni wizytę jeszcze bardziej wyjątkową.

Ciekawostki o Civita di Bagnoregio

1. Miasto znane jest jako „La città che muore” – „Miasto, które umiera”, ze względu na ciągłą erozję gruntu, na którym zostało wzniesione.
2. Civita zyskała sławę dzięki filmom i reportażom – była inspiracją dla wielu artystów i filmowców. Kręcono tu sceny między innymi do: “I due colonnelli” (1962), “Contestazione generale” (1970) – czwarty epizod oraz “Pinokio” z Bobem Hoskinsem w roli Dżepetta (2009).
3. Od 2013 roku Civita znajduje się na liście zabytków zagrożonych UNESCO.
4. Każdego lata organizowane są tu festiwale średniowieczne, które przenoszą turystów w czasie!

Informacje praktyczne

Jak dojechać do miasteczka?

Civita di Bagnoregio znajduje się około 120 km na północ od Rzymu i 28 km od Orvieto. Najłatwiej dostać się tu samochodem – można zaparkować w pobliskim miasteczku Bagnoregio na parkingu Parcheggio Alberto Ricci i stamtąd pieszo ruszyć do Civita di Bagnoregio po drodze mijając punkt widokowy Punto Panoramico – Civita di Bagnoregio, z którego rozpościera się cudowna panorama!

Pamiętaj o tym, że Bagnoregio to większe miasto, które znajduje się w dolinie, tuż u stóp Civita di Bagnoregio. Oba te miejsca są jednak bardzo blisko siebie, a Bagnoregio jest często punktem wyjścia dla osób udających się na zwiedzanie Civita.

W Bagnoregio można także skorzystać z lokalnego autobusu, który kursuje między miastem a Civita di Bagnoregio. Warto pamiętać, że Civita di Bagnoregio jest zamknięta dla samochodów, więc piesza wędrówka przez most to najlepszy sposób na dotarcie do tego wyjątkowego miejsca.

Kiedy zwiedzać?

Najlepszy czas na wizytę to wiosna i jesień – temperatury są przyjemne, a miasto nie jest jeszcze oblegane przez turystów. Latem może być bardzo gorąco i tłoczno, a zimą mgła dodaje miejscu tajemniczej atmosfery, choć może ograniczać widoczność.

Bilety wstępu

Wejście do miasta jest płatne – opłata wynosi około 5 euro i jest przeznaczona na ochronę Civity przed dalszą erozją. Bilet zakupisz w małej budce znajdującej się tuż przed wejściem na most prowadzący do Civita.

Gdzie nocować

Ze swojej strony możemy polecić Ci niezwykle klimatyczne miejsce noclegowe jakim jest La Cava – Palazzo Pallotti położone w miejscowości Bagnoregio. W domu wakacyjnym znajduje się jedna sypialnia oraz taras z pięknym widokiem na okolicę.

Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie

Na zwiedzanie Civita warto przeznaczyć 2-3 godziny połączone z wizytą w lokalnych sklepikach z rękodziełem i kawą w jednej z kawiarni. Proponujemy do Civita przyjechać wcześnie rano lub późnym popołudniem, aby uniknąć tłumów turystów.

W okolicach Civita di Bagnoregio znajduje się wiele innych ciekawych miejsc, które warto odwiedzić podczas jednej wizyty, aby nacieszyć się urokami regionu Lazio i pobliskiej Umbrii oraz odkryć lokalną kulturę oraz historię. Oto kilka ciekawych atrakcji w pobliżu.

• Orvieto – Piękne miasto wznoszące się na tufowych wzgórzach, z zachwycającą katedrą i labiryntem średniowiecznych uliczek. Orvieto to doskonałe miejsce na jednodniową wycieczkę z Civita di Bagnoregio, szczególnie jeśli jesteś miłośnikiem historii i architektury.
• Parco dei Mostri (Park Potworów) w Bomarzo – to niezwykłe miejsce, pełne dziwacznych rzeźb i surrealistycznych instalacji, znajduje się około 40 minut jazdy od Civita di Bagnoregio. Park został zaprojektowany w XVI wieku przez księcia Vicino Orsini i stanowi jedną z najbardziej oryginalnych atrakcji turystycznych w regionie.
• Viterbo – miasto, znane z dobrze zachowanej średniowiecznej architektury i licznych pałaców, jest oddalone o około godzinę jazdy od Civita. Viterbo oferuje również gorące źródła termalne, które są popularnym celem turystycznym w regionie.
• Lago di Bolsena – Jezioro Bolsena, jedno z największych jezior wulkanicznych w Europie, znajduje się tylko kilkanaście kilometrów od Civita di Bagnoregio. To doskonałe miejsce do odpoczynku, spacerów wzdłuż brzegu jeziora, a także uprawiania sportów wodnych czy zwiedzania okolicznych miasteczek, takich jak Bolsena, Capodimonte czy Marta.

Czy warto odwiedzić Civita di Bagnoregio?

Zdecydowanie tak! To jedno z najbardziej magicznych miejsc we Włoszech – bajkowe, klimatyczne i pełne historii. Spacer po opustoszałych uliczkach, widok na dolinę Calanchi i wizyta w lokalnych trattoriach serwujących pyszne włoskie jedzenie to doświadczenie, które na długo zostaje w pamięci. Jeśli planujesz podróż po Włoszech, nie możesz ominąć tego miejsca!

Artykuł Civita di Bagnoregio – miasto, które umiera… pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Rzym na weekend. Co warto zobaczyć w 3 dni?

Rzym mapa atrakcji i trasa zwiedzania

Rzym na weekend. Pierwszy dzień zwiedzani: Starożytny Rzym

Rzym jest nie tylko jednym z najpiękniejszych miast na świecie, ale i jednym z najważniejszych ośrodków starożytnego świata. Pełno w nim średniowiecznych akcentów, imponujących budowli, ruin świątyń i łuków triumfalnych, w których wciąż możesz poczuć ducha dawnego Imperium Rzymskiego. Zwiedzanie Rzymu proponujemy rozpocząć od jego sztandarowej atrakcji jaką jest Koloseum. W imponującym amfiteatrze, gdzie toczyły się krwawe walki gladiatorów przeszłość dosłownie ożyje! Następnie udaj się do Forum Romanum – serca życia publicznego i religijnego starożytnego Rzymu, w którym do dzisiaj zachowane są ruiny świadczącej o bogatej historii włoskiej stolicy. Dzień zakończ w najstarszej dzielnicy Wiecznego Miasta na Zatybrzu, którego uliczki wypełnione są licznymi restauracjami serwującymi wyśmienite tradycyjne włoskie dania. Tego dnia do wszystkich zaproponowanych przez nas atrakcji Rzymu dojdziesz pieszo. Czeka Cię jednak naprawdę sporo chodzenia, a dzień będzie bardzo intensywny.

Atrakcje Rzymu

Poranek: Koloseum, Wzgórze Palatyn i Forum Romanum

Koloseum

Koloseum w Rzymie to wizytówka i symbol Wiecznego Miasta oraz jedyny z 7 nowych cudów świata znajdujący się na terenie Europy, od którego warto rozpocząć weekend w Rzymie. Koloseum powstało za rządów cesarza Wespazjana w latach 72-79. Przetrwało wojny, katastrofy, w tym trzęsienia ziemi. Szczęśliwym trafem umknęło też złodziejom bloków trawertynu, z którego powstało. Amfiteatr był miejscem krwawych imprez i walk gladiatorów. Organizowano tam również uroczystości o charakterze religijnym, święta państwowe oraz pokazy historyczne. Miał pomieścić aż 50 tysięcy widzów. Obecnie nikt już w nim nie walczy i nie przelewa niewinnej krwi wojowników. Pokazy okrucieństwa raz na zawsze się skończyły. Koloseum nie zamknięto jednak na głucho i nie hula po nim wiatr, udostępniono go do zwiedzania.

Porada: Koloseum to jedna z najbardziej obleganych atrakcji Rzymu. Wejście do niego jest możliwe po wcześniejszym zakupie imiennych biletów na konkretny dzień oraz godzinę! Bilety do Koloseum najlepiej zakupić z dużym wyprzedzeniem online na oficjalnej stronie firmy CoopCulture, która jest odpowiedzialna za sprzedaż biletów do wielu włoskich zabytków. Bilety dostępne są także w kasach (czynnych od godziny 09:00) o ile nie zostaną wyprzedane na dany dzień lub gdy pojawią się zwroty. Nie musimy Ci chyba wspominać, że kolejki do kas są ogromne, a ludzie ustawiają się w nich na kilka godzin przed otwarciem! Wszystkie bilety do Koloseum są biletami łączonymi z pobliskim stanowiskiem archeologicznym Forum Romanum oraz Palatynu. Do wyboru masz następujące rodzaje biletów:

• Standardowy bilet 24 – godzinny w cenie 18€ ważny przez 24 godziny od pierwszego wejścia, które może mieć miejsce w Koloseum lub na terenie archeologicznym Forum Romanum – Palatyn. Bilet ten obejmuje zwiedzanie dwóch poziomów Koloseum: parter i pierwsze piętro.
• Full Experience Ticket – ważny 2 dni od pierwszego użycia w cenie 24€, który dodatkowo umożliwia wejście na poziom areny w Koloseum oraz zwiedzenie atrakcji z kategorii SUPER na Forum Romanum i Palatynie. Na tym bilecie możesz jednego dnia zwiedzić Koloseum, a drugiego Forum Romanum i Palatyn.
• Full Experience Ticket z opcją wybrania się na wycieczkę z przewodnikiem do podziemi Koloseum. Koszt tego biletu również wynosi 24€.
• Full Experience Attico z możliwością wjechania windą panoramiczną na najwyższy, piąty poziom Koloseum. Winda dojeżdża tylko na trzecie piętro, resztę musisz pokonać schodami.

Po zakupie bilety online proponujemy pojawić na 15 minut przed wybraną godziną wejścia przy głównym wejściu do Koloseum, czyli przy Sperone Valadier, w pobliżu Łuku Konstantyna. Koniecznie zabierz ze sobą dowód osobisty i przygotuj się na kontrolę bezpieczeństwa.

Do darmowego wejścia do Koloseum uprawnione są dzieci oraz młodzież poniżej 18. roku życia, osoby niepełnosprawne (za okazaniem legitymacji potwierdzającej prawo do ulgi) wraz z osobą towarzyszącą. Muszą one jednak posiadać bilet, którego nie można rezerwować online. Bilet należy odebrać na miejscu w dedykowanej kasie.

UWAGA: W każdą pierwszą niedzielę miesiąca istnieje możliwość bezpłatnego zwiedzania Koloseum, Forum Romanum i Palatynu. Darmowe bilety obejmują zwiedzanie parteru oraz pierwszego piętra Koloseum. Bilety dostępne są na miejscu w kasie w limitowanej ilości.

Palatyn i Forum Romanum

Po wizycie w Koloseum polecamy Ci odwiedzić pobliski Palatyn oraz Forum Romanum. Tym bardziej, że bilet do Koloseum jest biletem łączonym obejmującym również obie te atrakcje. Czym jest Palatyn, a czym Forum Romanum?

Palatyn to jedno z siedmiu wzgórz, na których zbudowano miasto. Według mitologii rzymskiej miał być on miejscem, gdzie założyciel Rzymu, Romulus, zbudował swoje pierwsze schronienie. Tu również mieściły się zachwycające pałace cesarzy rzymskich. Domus Flavia i Domus Augustana były dwoma najważniejszymi kompleksami pałacowymi, zbudowanymi na polecenie cesarza Domicjana. W południowo-zachodniej części Palatynu znajduje się również dobrze zachowany Stadion Palatyński, gdzie odbywały się różne wydarzenia sportowe i kulturalne oraz Ogrody Herkulesa związane z cesarzem Tytusem. Oprócz pałaców, na Palatynie możesz zobaczyć pozostałości świątyń, kaplic, term oraz Muzeum Palatyńskie, które świadczą o długiej historii tego miejsca. Wzgórze jest nie tylko ważnym miejscem w kontekście starożytnego Rzymu, ale również oferuje piękne widoki na Forum Romanum i Koloseum.

Pozostając w temacie starożytnego Rzymu nie możemy nie wspomnieć o jego sercu, czyli Forum Romanum. To rynek rzymski otoczony sześcioma z siedmiu wzgórz Rzymu: Kapitolem, Palatynem, Celiusem, Eskwilinem, Wiminałem i Kwirynałem. To właśnie tu polityczne, społeczne i religijne życie Rzymian kwitło przez wieki. Początkowo był to zwykły plac targowy otoczony świątyniami, który wraz ze wzrostem potęgi republiki przeistoczył się w miejsce najważniejszych wydarzeń społecznych, politycznych, religijnych i handlowych. Forum Romanum to jedno z najważniejszych i najbardziej fascynujących miejsc archeologicznych w Rzymie, gdzie możesz spacerować po jego kamiennych ulicach, podziwiać ruiny starożytnych budowli i wyobrazić sobie życie w dawnym historycznym centrum miasta. Na Forum Romanum znajduje się wiele budowli o różnym charakterze, takich jak świątynie, łuki triumfalne, bazyliki, pomniki. Do najważniejszych atrakcji tego miejsca zalicza się: Via Sacra, czyli główną ulicę Forum Romanum wraz ze Świątynią Saturna, Świątynią Cezara, Bazyliką Julia, Komityum (placem zgromadzeń), Rostra (mównicą), Mamertynum (więzieniem), a także Domatia Publica (domami publicznymi).

Porada: Forum Romanum oraz wzgórze Palatyn stanowią jedną, integralną atrakcję i obowiązuje na nie wspólny bilet. Bilet ten zintegrowany jest z biletem wstępu do Koloseum o czym pisaliśmy powyżej. Od jakiegoś czasu istnieje też możliwość zakupienia biletu wyłącznie na stanowiska archeologiczne. Jet to tzw. Forum Pass SUPER (Forum Romanum + Palatyn + fora cesarskie, bez Koloseum) w cenie 18€. Pamiętaj o tym, że jeśli wyjdziesz na zewnątrz z Forum Romanum to nie będziesz mógł wejść już z powrotem na wzgórze Palatyn i odwrotnie! Te dwie atrakcje zwiedza się samodzielnie w trakcie jednej wizyty spacerując wśród morza ruin i kamieni. Zalecane są do tego wygodne buty. Forum Romanum i Palatyn połączone są ze sobą ścieżkami, których na pewno nie przeoczysz. Zwiedzanie obu tych atrakcji może zając od 2 do nawet 4 godzin, jeśli jesteś wielkim pasjonatem historii starożytnej.

Południe: Pomnik Wiktora Emanuela, Bazylika Santa Maria in Cosmedin, Ogród Pomarańczowy

Pomnik Wiktora Emanuela przy Placu Weneckim

Co zrobić, jeśli nie uda Ci się dostać do Koloseum ani do Forum Romanum i na Palatyn? Nie ma co się załamywać, bo atrakcje te równie pięknie wyglądają z zewnątrz, a do tego w Rzymie jest wiele punktów widokowych, z których te miejsca możesz podziwiać. Jednym z nich jest pobliski Pomnik Wiktora Emanuela przy Placu Weneckim.

Ten monumentalny gmach nieopodal Kapitolu nazywany potocznie Ołtarzem Ojczyzny wzniesiony w hołdzie pierwszemu królowi zjednoczonego Królestwa Włoch ma ogromny panoramiczny taras widokowy, który gwarantuje wspaniały widok na Koloseum i Forum Romanum jak i na Watykan w oddali. Gmach sam w sobie też jest zjawiskowy. Na jego tarasie przed budynkiem zobaczysz pomnik konny Wiktora Emanuela II, a na obu krańcach dachu dwa rydwany zaprzężone w cztery konie powożone przez boginię Wiktorię. W dolnej części pomnika umiejscowiono dwie fontanny. Aby dostać się na taras widokowy na pomniku Wiktora Emanuela będziesz musiał pokonać sporo schodów. Alternatywą jest dodatkowo płatna winda, którą wjazd kosztuje ok. 15€/os.

Usta Prawdy w Bazylice Santa Maria in Cosmedin

Spod Placu Weneckiego uliczkami Via del Campidoglio i Via Monte Tarpeo, z których rozpościerają się piękne widoki na Forum Romanum udaj się do Bazyliki Santa Maria in Cosmedin. To w niej znajdują się słynne Usta Prawdy (Bocca della Verità) czyli starożytna rzymska rzeźba w formie medalionu z rzeźbionym wizerunkiem twarzy. Największą uwagę przyciąga w niej otwór w kształcie ust. Umowna nazwa rzeźby pochodzi z późnego średniowiecza, gdzie określenie bocca della verità używano dla publicznych skrzynek na listy, do których anonimowo wrzucano donosy o grzeszkach sąsiadów. Według legendy temu, kto składając fałszywe świadectwo włożył swą dłoń do ust medalionu, odgryzał on rękę. W średniowieczu przy rzeźbie wykonywano podobno wyroki poprzez ucięcie kończyny jako karę za kłamstwo lub zdradę.

Usta Prawdy zdobyły międzynarodową sławę dzięki filmowi „Rzymskie Wakacje” z Audrey Hepburn i Gregory Peckiem. Dziś odwiedza je mnóstwo turystów. Momentami jest tak tłoczno, że trzeba poczekać w sporej kolejce.

Porada: Usta Prawdy to darmowa atrakcja. Przedsionek bazyliki otwarty jest w godzinach od 9:30 do 13:00 i od 14:00 do 18:00. Naszym zdaniem rzeźbę najlepiej oglądać zza krat. Nie trzeba się wówczas tłoczyć w kolejce.

Ogród Pomarańczowy (Giardino degli Aranci)

Spod Bazyliki Santa Maria in Cosmedin w zaledwie kilka minut spacerem dojdziesz na Wzgórze Awentyn. To tam znajduje się Ogród Pomarańczowy z zapierającą dech w piersiach darmową panoramą na Wieczne Miasto i rzekę Tyber. Ogród został założony w 1932 roku na miejscu dawnej cytadeli, a swoją nazwę zawdzięcza obfitości drzew pomarańczowych, które rosną na jego obszarze. Drzewa te tworzą tu piękny, zaciszny klimat. Na terenie ogrodu znajduje się fontanna z niewielkim placem, co sprawia, że jest to idealne miejsce do odpoczynku i podziwiania widoków. W pobliżu Giardino degli Aranci położona jest bazylika Santa Sabina, jedna z najstarszych bazylik w Rzymie.

Porada: Wejście na teren ogrodu jest darmowe. Ogród Pomarańczowy jest świetnym miejscem do obserwacji zachodów słońca.

Wieczór: Dzielnica Zatybrze (Trastevere)

Zatybrze (Trastevere)

Na koniec pierwszego dnia zwiedzania Rzymu proponujemy odwiedzić Trastevere. To najstarsza dzielnica Wiecznego Miasta położona na zachodnim brzegu rzeki Tyber, naprzeciwko historycznego centrum. Zatybrze w starożytności zamieszkiwali ubodzy mieszkańcy Rzymu, a Ci bogatsi omijali je szerokim łukiem. Dziś miejsce to przyciąga wąskimi brukowanymi uliczkami, kolorowymi fasadami podniszczonych budynków, niezwykłą artystyczną atmosferą oraz niezliczoną ilością restauracji i trattorii serwujących tradycyjną kuchnię włoską. Trastevere jest także znane ze swojego życia nocnego. Wieczorem liczne bary, puby i klubokawiarnie otwierają swoje drzwi, przyciągając mieszkańców i turystów chcących doświadczyć rzymskiej atmosfery nocą.

Najlepszym sposobem na zwiedzanie dzielnicy jest spacer bez konkretnego planu. Warto się tu zgubić w gąszczu uliczek, by poczuć autentyczne rzymskie życie, pooglądać ciekawą sztukę uliczną w postali licznych graffiti i murali, zajrzeć do sklepików z pamiątkami oraz przysiąść w jednaj z lokalnych trattorii by skosztować pysznej włoskiej pizzy, spaghetti czy ravioli.

Rzym na weekend. Drugi dzień zwiedzania: Watykan i okolice

Nasza propozycja na drugi dzień zwiedzania Rzymu to wizyta w Watykanie, czyli w najmniejszym państwie świata. Mimo swoich niewielkich rozmiarów i równie niewielkiej liczby mieszkańców, którymi są głównie dostojnicy kościelni, księża, zakonnice oraz członkowie zbrojnego ramienia papieża – Gwardia Szwajcarska, Watykan ma też mnóstwo ciekawych atrakcji wartych zobaczenia. Wśród nich na szczególną uwagę zasługują: Plac św. Piotra, Bazylika św. Piotra, kompleks Muzeów Watykańskich, Kaplica Sykstyńska, Ogrody Watykańskie. Wizytę w Watykanie proponujemy zakończyć spacerem wzdłuż Mostu Anioła do Zamku św. Anioła (Castel Sant’Angelo) z przepięknym widokiem na rzekę Tyber. Ten dzień na pewno nie będzie tak intensywny jak dzień poprzedni, jednak i tu będzie sporo chodzenia. Warto go rozpocząć od stacji metra Ottaviano – San Pietro w niedalekiej odległości od Placu św. Piotra.

Atrakcje Watykanu i okolic

Poranek: Plac św. Piotra, Bazylika św. Piotra

Plac św. Piotra

Plac Świętego Piotra, znany również jako Piazza San Pietro, to jeden z najbardziej znanych placów na świecie i centralny punkt Watykanu, od którego warto rozpocząć zwiedzanie. To serce watykańskiej architektury i symbol chrześcijaństwa, przyciągający rocznie miliony pielgrzymów i turystów. Otacza go monumentalna architektura, a na jednym z jego końców wznosi się Bazylika św. Piotra. Plac ma kształt elipsy i obejmuje obszar o imponujących rozmiarach. Może pomieścić kilkaset tysięcy wiernych podczas ważnych uroczystości i wydarzeń religijnych.

W centralnej części placu stoi obelisk Świętego Piotra, który został przeniesiony z Egiptu przez Kaligulę. Obelisk Watykański był jednym z kilkunastu egipskich obelisków, które zdobiły Rzym i prawdopodobnie jedynym, który ani razu nie został przewrócony od upadku antycznego imperium. Plac otoczono czterorzędową kolumnadą składającą się z 284 kolumn toskańskich. Na szczycie kolumnady umieszczono statuy 140 świętych, w tym rzeźbę pochodzącego z Polski Jacka Odrowąża. Charakterystycznym elementem Placu św. Piotra, na który warto zwrócić uwagę podczas zwiedzania są dwie przepiękne fontanny.

Plac Świętego Piotra prowadzi bezpośrednio do Bazyliki św. Piotra, jednego z najważniejszych kościołów chrześcijańskich. Bazylika jest widoczna na końcu placu i dominuje swoją potężną architekturą nad pozostałymi budowlami. Centralne drzwi świątyni używane są tylko podczas specjalnych okazji i otwierane przez papieża. Będąc w Watykanie zwróć uwagę na Gwardię Szwajcarską. Straż tą widać głownie przy wejściu do bazyliki. Co ciekawe liczy ona jedynie 110 żołnierzy.

Porada: Plac św. Piotra to miejsce dostępne dla każdego o każdej porze dnia i nocy. Plac otoczony jest barierkami i na jego teren możesz dostać się jednym ze specjalnie wydzielonych wejść. Główne wejście znajduje się na końcu ulicy Via della Conciliazione, drugie z w zachodniej części ulicy Via Paolo VI. Przychodząc tu wcześnie rano około godziny 6:30-7:00 lub późnym wieczorem jest szansa, że nie będzie na nim tłumów turystów.

Bazylika św. Piotra

Ta przepiękna świątynia i symbol chrześcijaństwa została wzniesiona w miejscu, w którym pochowano zwłoki św. Piotra jednego z apostołów Jezusa i pierwszego papieża. Podobno stała tu kiedyś niewielka kapliczka. Bazylika św. Piotra została zaprojektowana przez wielu znakomitych architektów, między innymi: Donato Bramante, Gian Lorenzo Berniniego, Carlo Maderno i Michelangela Buonarrotiego. Jej architektura to połączenie stylów renesansowego, barokowego i neoklasycznego. Kopuła bazyliki została zaprojektowana przez samego Michała Anioła i jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów watykańskiego krajobrazu.

Nie tylko zewnętrzy wygląd bazyliki zachwyca. Imponujące jest również jej wnętrze o powierzchni 23 tyś. m2, które jest w stanie pomieścić ponad 53 tyś. wiernych! Oprócz kilkuset posągów, ponad 40 ołtarzy, blisko 900 kolumn, licznych grobowców i sarkofagów można tu podziwiać wiele dzieł sztuki w tym „Piętę” Michała Anioła, przedstawiająca Matkę Boską trzymającą ciało zmarłego Jezusa. Nie będziemy ukrywać, że nie jesteśmy miłośnikami kościołów, ale tą bazylikę naprawdę warto odwiedzić. Wewnątrz bazyliki św. Piotra w kaplicy św. Sebastiana znajduje się grobowiec papieża Jana Pawła II. Oprócz tego polskim akcentem jest Nagrobek Marii Klementyny Sobieskiej, gdzie spoczywa wnuczka króla Jana III. Będąc w świątyni warto się również udać do Grot Watykańskich, czyli miejsca spoczynku 90 papieży oraz członków rodzin królewskich.

Porada: Wejście do wnętrza świątyni jest darmowe niemniej jednak trzeba troszkę odstać w długich kolejkach i przejść przez kontrolę bezpieczeństwa. Do bazyliki obowiązuje odpowiedni strój zakrywający kolana oraz ramiona. Bazylika zamknięta jest w środy rano, w czasie audiencji papieskich. Jej ponowne otwarcie następuje około godziny 12:00-13:00.

Kopuła Bazyliki św. Piotra

Wizytę w bazylice warto zakończyć na tarasie widokowym znajdującym się na jej zabytkowej kopule. Rozpościerają się z niej piękne widoki na Plac Świętego Piotra oraz Rzym. Wejście na kopulę znajduje się po wejściu do Bazyliki, po prawej stronie Porta Santa – Drzwi Świętych. Wewnątrz znajdziesz także znaki „Cupola”. Nie będziemy ukrywać, że wejście na kopułę jest wymagające pomimo tego, że można się na nią dostać windą lub schodami. W jednym i drugim przypadku do pokonania jest sporo schodów! Problematyczne mogą być także: upał, klaustrofobiczne wnętrze i tłumy turystów.

Porada: Na punkt widokowy na kopule Bazyliki św. Piotra najlepiej wybrać się rano. Bilet wstępu przy opcji wchodzenia po schodach kosztuje ok. 8 EUR, przy wyborze windy + schody – 10 EUR.

Południe: Muzea Watykańskie, Kaplica Sykstyńska i Ogrody Watykańskie

Kaplica Sykstyńska i Muzea Watykańskie

Muzea Watykańskie to kompleks muzealny mieszczący się w Watykanie, obejmujący jedne z najważniejszych i najbogatszych zbiorów sztuki i zabytków na świecie. Muzea te są jednymi z najczęściej odwiedzanych muzeów na świecie, które warto zobaczyć podczas wizyty w Watykanie. Zostały one założone przez papieża Juliusza II w XVI wieku. Ich kolekcje rozwijały się i powiększały dzięki darowiznom i zakupom, aż do czasów współczesnych. Muzea Watykańskie posiadają niezwykle bogatą kolekcję sztuki, obejmującą dzieła sztuki antycznej, renesansowej, barokowej. Znajdują się tu także polskie akcenty jak słynny obraz Jana Matejki „Jan Sobieski pod Wiedniem”. Oprócz sal z dziełami sztuki, w skład kompleksu Muzeów Watykańskich wchodzi również Pałac Apostolski z Kaplicą Sykstyńską ozdobioną freskami Michała Anioła oraz historycznymi apartamentami papieży. Niestety nie ma możliwości odwiedzenia jedynie samej kaplicy, zawsze jest ona w komplecie z kompleksem muzeów. Ze względu na ogromną ilość eksponatów, zwiedzanie Muzeów Watykańskich może zająć kilka godzin!

Porada: Bilety do Muzeów Watykańskich możesz kupić w kasie muzeum lub online na oficjalnej stronie. Pamiętaj o ty, że zakupienie biletów online pozwala na rezerwację konkretnej daty i godziny oraz ominięcie kolejek do kas, niemniej jednak wiąże się z dodatkową opłatą w wysokości aż 5€. Bilet normalny kupiony w kasie to koszt ok. 20 EUR, ten online – 25 EUR. W Kaplicy Sykstyńskiej nie wolno robić zdjęć ani aparatem, ani telefonem! Obowiązuje tu również specjalny ubiór – zasłonięte ramiona i kolana. W każdą ostatnią niedzielę miesiąca, jeśli nie wypadają wtedy święta kościelne do Muzeów Watykańskich można wejść za darmo.

Ogrody Watykańskie

Dodatkiem do Muzeów Watykańskich może być wizyta w Ogrodach Watykańskich. Zwiedzanie dostępne jest jedynie z przewodnikiem. Około dwugodzinna wycieczka w małej grupie kosztuje około 39 EUR. Wizytę musisz zarezerwować na konkretny dzień i godzinę, korzystając z oficjalnego systemu sprzedaży biletów Watykanu.

Popołudnie/wieczór: Most św. Anioła i Zamek św. Anioła

Most św. Anioła (Ponte Sant’Angelo)

Wizytę w Watykanie proponujemy zakończyć spacerem pod Zamek św. Anioła. Możesz się do niego dostać z Placu św. Piotra słynną Via della Conciliazione lub podążając wzdłuż brzegów rzeki Tyber, które naszym zdaniem są bardziej malownicze. W zaledwie 15 minut dotrzesz nimi pod Most św. Anioła (Ponte Sant’Angelo), który łączy historyczne centrum miasta z Zamkiem św. Anioła (Castel Sant’Angelo). Most jest jednym z najbardziej malowniczych i romantycznych punktów na mapie stolicy Włoch. Został zbudowany w II wieku n.e. przez cesarza Hadriana jako część jego grobowca. Początkowo nosił nazwę „Pons Aelius” lub „Ponte Elio”, od imienia Hadriana. W średniowieczu stał się ważnym elementem pielgrzymek do bazyliki św. Piotra, a przez wiele stuleci prowadziła przez niego główna droga z pól Marsowych do Bazyliki św. Piotra.

Porada: Tuż nieopodal mostu wzdłuż Tybru rozstawiane są stragany z pamiątkami i starymi książkami. Rzeczy te są dużo tańsze niż w centrum Rzymu.

Zamek św. Anioła (Castel Sant’Angelo)

Mostem dotrzesz do Zamku św. Anioła. To monumentalna twierdza i muzeum z bogatą historią sięgającą czasów starożytnych. Został on zbudowany jako grobowiec dla cesarza Hadriana w II wieku n.e. Z czasem przekształcono go w twierdzę, która miała zapewnić obronę dla Watykanu w przypadku zagrożenia. W 1277 roku powstał w nim ukryty korytarz, który zapewniał papieżom możliwość ucieczki do fortecy. Zamek jest znany ze swojej imponującej architektury, zbudowanej w stylu rzymskiego baroku. Posiada charakterystyczną cylindryczną wieżę, która dominuje nad brzegiem Tybru.

Dzisiaj Zamek Świętego Anioła pełni funkcję muzeum, gdzie można podziwiać wiele artefaktów związanych z historią Rzymu oraz dzieła sztuki, takie jak rzeźby, malowidła i meble. Oprócz stałej kolekcji, w zamku organizowane są również wystawy tymczasowe, które prezentują różne aspekty historii i kultury Rzymu. Budowla oferuje również wspaniałe panoramiczne widoki na Rzym i rzekę Tyber co często wykorzystywane było jako tło w filmach i literaturze.

Porada: Decydując się na kupno biletu do zamku będziesz mógł przejść się po jego murach, wejść na różne tarasy widokowe i zwiedzić apartamenty mieszkalne bogato zdobione freskami.

Rzym na weekend. Trzeci dzień zwiedzania: Barokowy Rzym

Trzeciego dnia zwiedzania włoskiej stolicy chcieliśmy Ci zaproponować kolejne niezwykłe atrakcje w centrum miasta z naciskiem na jego barokową spuściznę. Rzym jest bowiem jednym z najważniejszych centrów barokowej sztuki i architektury. Pełny jest zabytków z epoki z dekoracyjnymi fasadami i bogactwem zdobień. Wiele rzymskich ulic i placów, takich jak choćby słynna Piazza Navona, Piazza di Spagna ze Schodami Hiszpańskimi czy Piazza del Popolo, zostało zaprojektowanych lub przebudowanych w okresie baroku. Wiele fontann w tym najsłynniejsza Fontanna di Trevi, a także liczne rzeźby i fasady budynków oraz ich wnętrza stanowią wyraźny ślad tego stylu architektonicznego. Doskonałym przykładem barokowego pałacu jest choćby Villa Borghese w Ogrodach Borghese, których nie zabraknie wśród polecanych przez tego dnia atrakcji Rzymu. Nie będziemy ukrywać, że zaproponowany przez nas trzeci dzień zwiedzania Wiecznego Miasta jest intensywny. Do wszystkich atrakcji będziesz w stanie dojść pieszo jednak będzie to wymagało trochę wysiłku. Zwiedzanie rozpocznij od stacji metra Flaminio nieopodal Piazza del Popolo.

Poranek: Piazza del Popolo (Plac Wszystkich Ludzi) i Ogrody Borghese

Plac Wszystkich Ludzi (Piazza del Popolo)

Piazza del Popolo z Fontanną Neptuna to jedno z najważniejszych i najbardziej charakterystycznych miejsc we włoskiej stolicy, którego nie mogło zabraknąć w naszym przewodniku po Rzymie. To ono otwiera trzeci dzień zwiedzania Wiecznego Miasta. Jego historia sięga czasów starożytnych. Pierwotnie plac był miejscem, gdzie odbywały się publiczne wydarzenia, a także pochówki zmarłych. Otoczony jest on eleganckimi budynkami, z których najbardziej charakterystycznym jest kościół Santa Maria del Popolo. Wokół placu znajdują się trzy aleje: Via del Corso, Via del Babuino i Via di Ripettado będące ważnymi ulicami handlowymi i turystycznymi w Rzymie.

Ogrody Borghese i Villa Borghese

Z Piazza del Popolo schodkami w górę dotrzesz do tarasu widokowego na wzgórzu Pincio, z którego rozpościerają się przepiękne widoki na ów plac i okolicę. Na wzgórzu tym znajdują się także niezwykłe ogrody warte zobaczenia! Mowa tu o Ogrodach Borghese słynących z malowniczych alei spacerowych, stawów, romantycznych mostków i fontann. Ich projektanci: Flaminio Ponzio, Domenico Savino i Girolamo Rainaldi, nadali ogrodom niezwykły charakter. W obrębie Ogrodów Borghese znajdują się też liczne wille, pawilony i budowle takie jak Świątynia Eskulapa, Świątynia Diana, Pawilon Konika Morskiego.

Na szczególną uwagę w Ogrodach Borghese zasługuje jednak kompleks Villa Borghese obejmujący Galerię Borghese czyli jedno z najważniejszych muzeów sztuki w Rzymie skupiające bogatą kolekcję dzieł takich artystów jak Bernini, Caravaggio czy Raphaela. Jest tu także Teatr Silvano Toti Globe Theatre, czyli replika elżbietańskiego teatru, gdzie odbywają się przedstawienia teatralne.

Park Borghese to labirynt alejek i ścieżek wśród zachwycającej roślinności. Jest pięknym miejscem do spacerów i odpoczynku, ale także stanowi ważny element kulturalnego dziedzictwa Rzymu, łącząc zabytki, naturę i sztukę. To miejsce, w którym możesz cieszyć się atmosferą spokoju z dala od zgiełku miejskiego życia.

Południe: Schody Hiszpańskie, Piazza di Spagna, Fontanna di Trevi

Schody Hiszpańskie

Z Ogrodów Borghese przez Viale Gabriele D’Annunzio, Viale della Trinità dei Monti i Via di S. Sebastianello w zaledwie 15 minut dotrzesz do słynnych Schodów Hiszpańskich. Na wspomnianej trasie spacerowej znajdują się liczne przepiękne darmowe punkty widokowe na Rzym. Jednym z nich jest Terrazza Viale del Belvedere. Warto tu przystanąć na chwilę, by zachwycić się boskimi panoramami.

Schody Hiszpańskie są jednym z największych symboli Rzymu i łączą kościół Trinità dei Montina z Placem Hiszpańskim (Piazza di Spagna) na dole. Oficjalna ich nazwa to „Scalinata di Trinità dei Monti” czyli Schody Trójcy Świętej na górze Monti. Schody mają 135 stopni i wykonano je z trawertynu – kamienia wydobywanego nieopodal miasta Tivoli. W górnej ich części rozmieszczono tarasy, z których roztaczają się piękne widoki na Rzym. Schody Hiszpańskie są miejscem licznych wydarzeń kulturalnych i artystycznych. W okresie wiosennym ozdobione są kaskadami kolorowych kwiatów.

Plac Hiszpański (Piazza di Spagna)

Schody Hiszpańskie zaprowadzą Cię na Plac Hiszpański (Pizza di Spagna) otoczony luksusowymi sklepami, modnymi kawiarniami i zabytkami. Jego nazwa pochodzi od pobliskiej ambasady Hiszpanii w Rzymie, która znajduje się w jednym z budynków wokół placu. Na placu znajduje się Fontanna Barcaccia, autorstwa Gian Lorenzo Berniniego i jego syna Pietro. Fontanna ma formę łodzi i jest jednym z piękniejszych elementów tego miejsca. W pobliżu placu znajduje się historyczna kawiarnia Caffè Greco, w której spotykali się znani pisarze i artyści, w tym przebywający na emigracji Adam Mickiewicz. Proponujemy zatrzymać się w niej na nieśpieszną kawę.

Ulica handlowa Via dei Condoti

Od Piazza di Spagna odchodzi Via dei Condoti – jedna z najbardziej ekskluzywnych i prestiżowych ulic handlowych w Rzymie. Znajdują się tu butiki takich marek jak Gucci, Prada, Bulgari, Louis Vuitton i inne. To centrum mody i stylu we włoskiej stolicy, gdzie znajdziesz najnowsze kolekcje najbardziej znanych projektantów i marek. Oprócz sklepów, ulica zachwyca również swoją architekturą. Fasady budynków są eleganckie i pięknie ozdobione, co nadaje temu miejscu niepowtarzalny charakter.

Fontanna di Trevi

W naszym zestawieniu najpiękniejszych atrakcji Rzymu, które warto zobaczyć podczas weekendowej wycieczki nie mogło zabraknąć słynnej Fontanny di Trevi. To jedna z najbardziej znanych i imponujących fontann świata, a zarazem jedno z najważniejszych miejsc turystycznych w Rzymie. Fontanna di Trevi została zbudowana w XVIII wieku, według projektu architekta Nicolò Salvi. Jej budowa rozpoczęła się w 1735 roku, a ukończono ją w 1776 roku przez Giuseppe Panniniego. Jest ona wspaniałym przykładem sztuki barokowej. Jej fasadę przyozdobiono rzeźbami przedstawiającymi Okeanosa na rydwanie zaprzężonym w dwa hippokampy (hybrydy konia i ryby) oraz kobiece postaci będące alegoriami Zdrowia i Obfitości.

Jednym z najbardziej znanych zwyczajów związanych z Fontanną di Trevi jest tradycja rzucania monet. Według niej, rzucając monetę nad lewe ramię w wodę fontanny, zapewnia się sobie powrót do Rzymu. Rzucenie dwóch monet ma przynieść miłość, a trzech – małżeństwo. Podobno w samym 2016 roku z fontanny wyciągnięto sumę o łącznej wysokości ponad 1,5 miliona EUR!

Porada: Fontanna di Trevi to jedna z najbardziej obleganych atrakcji Rzymu. Tłumy są przy niej praktycznie przez cały dzień. Najlepiej przyjść tu w sezonie letnim z samego rana (np. o 06:00 – 7:00). Zbieranie monet z fontanny jest prawnie zakazane.

Popołudnie: Panteon, Campo de’ Fiori, Piazza Navona i Janikulum

Panteon

Panteon to obok Koloseum jedna z najpopularniejszych atrakcji Rzymu. Jest najlepiej zachowaną budowlą z czasów starożytnego Rzymu. Początkowo służył on jako świątynia wszystkich bogów rzymskich. W późniejszych latach, w okresie chrześcijańskim, został przekształcony w kościół, co przyczyniło się do zachowania jego struktury i unikalnej architektury.

Panteon to wyjątkowa budowla z kolumnowym portykiem wejściowym i monumentalnym kopułowym wnętrzem. Jego kopuła była największą kopułą na świecie przez ponad tysiąc lat. Na szczycie rotundy znajduje się okrągły otwór nazywany oculusem będący jedynym źródłem światła docierającym do wnętrza tej niezwykłej budowli. Wpadające przez niego promienie słoneczne tworzą cudowne efekty świetlne. Co ciekawe przez otwór w kopule do wnętrza wpada również deszcz.

Mimo upływu czasu, Panteon przetrwał stosunkowo dobrze. W ciągu wieków był jednak poddawany różnym pracom konserwacyjnym i renowacyjnym. W Panteonie pochowano też kilku wybitnych włoskich obywateli, w tym artystę Rafaela i króla Wiktora Emanuela II.

Porada: Panteon jest otwarty od 9:00 do 19:00 (ostatnie wejście o 18:30). Do atrakcji tej ustawiają się tłumy turystów. Mamy jednak wrażenie, że kolejka do wejścia idzie dość sprawnie. Niestety od 1 lipca 2023 wejście do Panteonu jest biletowane. Bilet normalny kosztuje 5€. Bilety możesz kupić bezpośrednio w kasach oraz online.

Campo de’Fiori

Z Panteonu przez malownicze place Piazza di Santa Chiara, Piazza Vidoni z Bazyliką św. Andrzeja della Valle i Piazza del Paradiso dotrzesz do słynnego Campo de’Fiori ze słynnym targiem kwiatowo-warzywnym. W przeszłości plac był miejscem organizowania targów i jarmarków, a także różnych wydarzeń kulturalnych. Możesz na nim zakupić świeże owoce, warzywa, zioła i inne produkty spożywcze. Ceny produktów są niestety wysokie!

Porada: Targ działa od poniedziałku do soboty od rana do około 14:00-16:00.

Piazza Navona

Z Campo de’Fiori zaledwie kilka minut spacerem będzie Cię dzielić od przepięknego Piazza Navona – jednego z najważniejszych placów barokowych na świecie. Piazza Navona ma długą historię, sięgającą czasów starożytnego Rzymu. W miejscu placu dawniej znajdował się stadion, na którym organizowano wyścigi rydwanów. Obecny jego kształt jest rezultatem przebudowy w okresie renesansu i baroku. Trzy fontanny zdobiące plac, w tym słynna Fontanna Czterech Rzek (symbolizująca Nil, Ganges, Dunaj i Rio de la Plata) autorstwa Gian Lorenzo Berniniego, są prawdziwymi dziełami sztuki. Na uwagę zasługują też dwie pozostałe fontanny: Fontanna Moro przedstawiająca młodego mężczyznę otoczonego delfinami i Fontanna Neptuna przedstawiająca boga mórz walczącego z ośmiornicą. Przy placu stoi Kościół św. Agnieszki w Agonie ze przepięknym freskiem pokrywającym kopułę oraz płaskorzeźbami przedstawiającymi losy świętych męczenników.

Piazza Navona jest popularnym miejscem spacerów, zarówno w dzień, jak i wieczorem. Atmosfera jest tu wyjątkowa, zwłaszcza gdy plac wypełniają artyści uliczni, kolorowi handlarze i turyści. Wokół Piazza Navona znajdują się liczne kawiarnie, restauracje i sklepy, tworząc malownicze otoczenie dla relaksu i degustacji lokalnych potraw.

Janikulum

Na koniec dnia, jeśli będziesz miał jeszcze siłę chcieliśmy zaproponować Ci wizytę na kolejnym darmowym punkcie widokowym na Rzym. Mowa tu o Piazzale Garibaldi na wzgórzu Janikulum zlokalizowanym na zachodnim brzegu rzeki Tyber. Dotrzesz się na niego z Piazza Navona przez most Ponte Principe Amedeo Savoia Aosta zawieszony nad rzeką. Wzgórze oferuje spektakularne widoki na panoramę Rzymu. Z Janikulum można podziwia Bazylikę św. Piotra, Koloseum, Panteon, Forum Romanum i wiele innych pięknych miejsc. Na jego szczycie znajduje się pomnik Giuseppe Garibaldiego, włoskiego bohatera narodowego, który odegrał ważną rolę w procesie zjednoczenia Włoch.

Punkty widokowe na Rzym

Rzym oprócz niezwykłych atrakcji ma też mnóstwo przepięknych punktów widokowych. Jego położenie na siedmiu wzgórzach sprawia, że co chwilę można się z nich zachwycać cudownymi panoramami na miasto. Poniżej zestawiliśmy naszym zdaniem najciekawsze punkty widokowe na Rzym. Znajdziesz wśród nich zarówno płatne platformy widokowe jak i te całkowicie darmowe.

I. Najpiękniejsze punkty widokowe w Rzymie – za darmo

• Taras na Pincio (Terrazza del Pincio)
• Ogród Pomarańczowy (Giardino degli Aranci)
• Taras obok Koloseum (Largo Gaetana Agnesi)
• Widok na Forum Romanum z Via dei Fori Imperiali
• Ołtarz Ojczyzny (Pomnik Wiktora Emanuela II)
• Janikulum (Gianicolo)
• Schody Hiszpańskie

II. Najpiękniejsze punkty widokowe w Rzymie – płatne

• Kopuła Bazyliki św. Piotra
• Zamek św. Anioła (Castel Sant’Angelo)
• Terrazza Caffarelli
• Palatyn

Rzym na weekend – informacje praktyczne

I. Kiedy jechać do Rzymu

Rzym to miasto, które możesz odwiedzić o każdej porze roku. Jednak zdecydowanie odradzamy wizytę we włoskiej stolicy w lecie (lipiec, sierpień, początek września) w szczycie sezonu turystycznego. Nie dość, że w Rzymie jest wówczas niemiłosiernie gorąco to dodatkowo tłumy turystów utrudniają zwiedzanie. Dodatkowo około 15 sierpnia wiele restauracji i sklepów zamyka się na około tydzień z powodu włoskiego święta Ferragosto. Dostępność noclegów i ich ceny szybują pod niebiosa, bo na wakacje wyruszają też sami Włosi. Naszym zdaniem Rzym najlepiej odwiedzić późną wiosną lub wczesną jesienią. Niezależnie od tego, kiedy zdecydujesz się na zwiedzanie Rzymu musisz liczyć się ze sporą liczbą turystów.

Sprawdź najlepsze opcje dolotu

II. Jak dojechać do Rzymu

#Loty do Rzymu

Rzym jest doskonale skomunikowany lotniczo z wieloma miastami w Polsce. Niedrogie bezpośrednie loty do Rzymu oferuje Ryanair z lotnisk Warszawa Modlin (WMI), Kraków Balice (KRK) oraz Wrocław (WRO) na lotnisko Rzym Ciampino (CIA) oraz Gdańsk (GDN), Poznań (POZ) i Wrocław (WRO) do Rzymu Fiumicino (FCO).  Z kolei Wizz Air lata do Rzymu Fiumicino (FCO) z lotnisk Gdańsk (GDN), Rzeszów (RZE), Katowice Pyrzowice (KTW) i Warszawa Okęcie (WAW). Loty do Rzymu oferuje także nasz narodowy przewoźnik LOT Polish Airlines.

#Autem do Rzymu

Alternatywą dla połączeń lotniczych może być podróż autokarem lub swoim autem. Decydując się na wyjazd własnym samochodem musisz wziąć pod uwagę niemałe opłaty za parkingi we włoskiej stolicy i trudności ze znalezieniem wolnych miejsc postojowych oraz chaotyczną jazdą mieszkańców tego miasta. Uważaj na tzw. Zona Traffico Limitato czyli strefę ograniczonego ruchu!

III. Jak dojechać z lotniska Rzym Ciampino do centrum Rzymu

Lotnisko Ciampino położone jest 32 km na południe od centrum Rzymu. Do centrum Rzymu można się z niego dostać na kilka sposobów. Do wyboru jest pociąg, autobusy lub najdroższa, ale najbardziej komfortowa biała autoryzowana taksówka w cenie od 31 EUR według taryfy Rady Miasta z 2023 r.

AUTOBUS

• Autobus TERRAVISION (Stanowisko nr 1 przy wyjściu z terminala, Kierunek: Rzym (Termini). Bilety od 5-6 EUR/w jedną stronę kupisz online (taniej), w kasie biletowej na dworcu lub bezpośrednio w autobusie. Pasażerowie z biletem online mają „Priority boarding”. To może się przydać szczególnie w godzinach szczytu, kiedy autobusy są przepełnione.
• Autobusy komunikacji miejskiej ATAC
  • Autobus linii 520 + metro linii A (stacja Cinecitta) – Autobus linii 520 odjeżdża sprzed lotniska średnio co 20 minut. Podróż do stacji metra Cinecitta trwa około 15-20 minut. Z przystanku autobusowego musisz następnie zejść schodami do stacji Cinecitta i wybrać kierunek Battistini. Na przejazd autobusem linii 520 i metrem obowiązuje zintegrowany bilet w cenie 1,50 euro, który kupisz w punkcie informacji turystycznej na lotnisku. Trzeba go skasować w autobusie!
  • Autobus linii 720 + metro linii B (Laurentina) – autobus odjeżdża spod lotniska średnio co 20 min. Obowiązuje tu taka sama zasada jak w autobusie linii 520 i zintegrowany bilet.

AUTOBUS i POCIĄG AIRLINK

Czerwone autobusy Airlink łączą lotnisko Ciampino ze stacją kolejową w Ciampino. Następnie z dworca kolejowego w Ciampino co kilka chwil odjeżdżają pociągi regionalne do rzymskiego dworca kolejowego Roma Termini. Bilet na to połączenie (autobus + pociąg) kosztuje 2,70 euro i możesz go kupić na lotnisku. Ciampino Airlink jest bardzo dobrze oznakowany. Rozkład jazdy autobusów i pociągów Airlink sprawdzisz tutaj lub na stronie Trainitalia.

IV. Jak dojechać z lotniska Rzym Fiumicino do centrum Rzymu

Lotnisko Fiumicino położone jest 32 km na zachód od centrum Rzymu. Do centrum Rzymu można się z niego dostać na kilka sposobów. Do wyboru jest pociąg, autobusy lub najdroższa, ale najbardziej komfortowa taksówka w cenie od 50 EUR.

POCIĄG

Z lotniska Fiumiciono do centrum Rzymu najłatwiej i najszybciej dostaniesz się korzystając z usług kolei Trenitalia. Z dworca kolejowego, zlokalizowanego na terenie lotniska, w pobliżu terminali przylotów i odlotów, można dojechać do centrum miasta, korzystając z licznych i częstych połączeń Trenitalia. Do wyboru masz:

• Pociąg Leonardo Express z lotniska do stacji Roma Termini z odjazdami co 15 minut i czasem podróży 32 minuty. Cena biletu: ok. 14 EUR – możesz zakupić na stronie internetowej. W Leonardo Expressie nie ma dopłaty za bardzo duży bagaż.
• Linia regionalna FL1 z lotniska do stacji Roma Ostiense (przesiadka) i dalej do stacji Roma Termini odjeżdża co 15 minut w dni robocze i co 30 minut w weekendy i święta, cena biletu to ok. 8 EUR – możesz zakupić na stronie internetowej Trainitalia.

AUTOBUS

• Autobus COTRAL (Przystanek w Terminalu 1, strefa przylotów. Kierunki: główne stacje metra Rzymu (Termini, Tiburtina, Cornelia, Magliana, Ostia) oraz do Fiumicino. Bilety kupisz w autoryzowanych punktach sprzedaży (gazety, sklepy tytoniowe itp.) lub w autobusie za dodatkową opłatą;
• Autobus TERRAVISION (Przystanek obok wyjścia nr 6 z Terminalu 3 – Przyloty, przystanek autobusowy nr 14, Kierunki: Rzym (Termini). Bilety od 6 EUR/w jedną stronę kupisz online, w kasie biletowej na dworcu T3 lub bezpośrednio w autobusie). Pasażerowie z biletem online mają „Priority boarding”. To może się przydać szczególnie w godzinach, kiedy autobusy są przepełnione;
• Autobus ROME AIRPORT BUS -SCHIAFFINI (Przystanek obok wyjścia 6 z Terminalu 3 – Przyloty, przystanek autobusowy nr 15., Kierunki: Rzym (Termini). Bilety od 5,90 EUR/w jedną stronę kupisz online, w kasie biletowej Dworca T3 lub bezpośrednio w autobusie);
• Autobus T.A.M.  Bus Srl (Przystanek w Terminalu 3 obok wyjścia numer 6, przystanek autobusowy nr 13. Kierunki: Rzym (Ostiense, Termini). Bilety od 6 EUR/w jedną stronę – kupisz na stronie lub u kierowcy)

V. Jak przemieszczać się po Rzymie

Rzym oferuje różnorodne opcje transportu publicznego, co ułatwia poruszanie się po mieście. Co ciekawe wiele zabytków i atrakcji w Rzymie znajduje się w bliskiej odległości od siebie, zwłaszcza w historycznym centrum. Dlatego spacerowanie może być przyjemnym i efektywnym sposobem zwiedzania. Jeśli nie lubisz za dużo chodzić świetnym sposobem na poruszanie się po Rzymie może okazać się metro, autobusy lub tramwaje.

#Metro w Rzymie

Rzymski system metra składa się z trzech linii: Linii A (czerwona) i Linii B (niebieska) oraz wkrótce Linia C (zielona) – częściowo otwarta. Metro jest wygodnym środkiem transportu, zwłaszcza gdy trzeba pokonać duże odległości w krótkim czasie.

Bilety na metro możesz zakupić w kioskach, tabaccheri (sklepach z wyrobami tytoniowymi), automatach biletowych na stacjach metra lub korzystając z aplikacji mobilnych. Za bilety można też zapłacić zbliżeniowo kartą (np. Revolut) przy wejściu na bramkach. Rodzaje biletów na metro i pozostałą komunikację miejską (autobusy, tramwaje, kolejka miejska)

• 1,50 euro – bilet ważny 100 minut od pierwszego skasowania. Z tym biletem możesz przejechać jeden raz metrem i bez limitu korzystać z pozostałych środków komunikacji miejskie w trakcie 100 minut. W przypadku metra można się przesiadać pomiędzy liniami metra, ale nie można wychodzić za bramki.
• 7,00 euro – ROMA24H – bilet ważny 24 godziny od momentu skasowania
• 12,50 euro – ROMA48H – bilet ważny 48 godzin od momentu skasowania
• 18,00 euro – ROMA72H – bilet ważny 72 godziny od momentu skasowania
• 24,00 euro – CIS (CARTA INTEGRATA SETTIMANALE) – bilet 7-dniowy, ważny do godziny 24:00 siódmego dnia od skasowania. Upoważnia do korzystania ze wszystkich środków komunikacji miejskiej w Rzymie.

Metro zazwyczaj funkcjonuje od około 5:30 rano do około 23:30 wieczorem, ale godziny mogą się nieco różnić w zależności od dnia tygodnia. Pociągi odjeżdżają średnio co 3-10 minut. W piątki i soboty metro jeździ do godziny 1:30.

W metrze w Rzymie trzeba bardzo, ale to bardzo uważać na kieszonkowców szczególnie na stacji Termini i na odcinkach łączących Termini z Koloseum oraz ze stacją Ottaviano (czyli okolicą Watykanu)! Niektóre stacje metra w Rzymie są dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych, ale niestety nie wszystkie.

#Autobusy i tramwaje w Rzymie

Sieć autobusowa i tramwajowa w Rzymie jest dobrze rozwinięta i obejmuje różne części miasta, w tym także te, do których nie dociera metro. Bilety można zakupić w kioskach, tabaccheri (sklepach z wyrobami tytoniowymi) lub online. Są to takie same bilety jak na metro. Jeśli podróżujesz autobusem to machnij kierowcy, kiedy zbliża się do przystanku. Podczas wysiadania naciśnij przycisk w autobusie, sygnalizujący, że wysiadasz na kolejnym przystanku. W innym wypadku autobus może się po prostu nie zatrzymać.

#Rowery i skutery elektryczne

W Rzymie dostępne są usługi wynajmu rowerów i skuterów elektrycznych, co pozwala na łatwe przemieszczanie się po mieście, zwłaszcza w obszarach centralnych.

Karta Turystyczna Roma Pass

Roma Pass to karta turystyczno-kulturalna, która oferuje turystom bezpłatny wstęp do 1 lub 2 wybranych muzeów państwowych w Rzymie (w zależności od rodzaju karty), zniżki do innych atrakcji Rzymu oraz bezpłatny dostęp do komunikacji miejskiej przez 48h lub 72h. Przed zakupem tej karty warto dobrze policzyć wszystkie zaplanowane wstępy, by zorientować się czy zakup tej karty będzie Ci się opłacać.

ROMA-PASS 48 h, cena: 32,00 euro, zawiera

• darmowy wstęp do pierwszego muzeum państwowego w Rzymie;
• zniżki do wszystkich kolejnych muzeów państwowych w Rzymie (przez 48h ważności karty);
• wstęp gratis do niektórych mniejszych muzeów;
• zniżki na niektóre wystawy i spektakle w Rzymie;
• 48h dostęp do środków transportu ATAC (autobusy, tramwaje, trolejbusy, metro A i B, linie metra naziemnego Roma-Pantano, Roma-Lido, Roma-Viterbo w obrębie miasta Rzym);
• bezpłatny dostęp do toalet miejskich PitStop.

ROMA-PASS 72h, cena: 52,00 euro zawiera:

• darmowy wstęp do dwóch pierwszych muzeów państwowych w Rzymie;
• zniżki do wszystkich kolejnych muzeów państwowych w Rzymie;
• wstęp gratis do niektórych mniejszych muzeów;
• zniżki na niektóre wystawy i spektakle w Rzymie;
• 72 h dostęp do środków transportu ATAC (autobusy, tramwaje, trolejbusy, metro A i B, linie metra naziemnego Roma-Pantano, Roma-Lido, Roma-Viterbo w obrębie miasta Rzym);
• bezpłatny dostęp do toalet miejskich PitStop.

Uwaga! Obie karty ROMA-PASS nie obejmują transportu kolejowego Trenitalia oraz autobusów Atral/Cotral ani wejścia do Muzeów Watykańskich i innych niepaństwowych miejsc turystycznych. Kartę ROMA -PASS zakupisz w kioskach gazetowych, w muzeach i w Punktach Informacji Turystycznej (PIT) w tym na lotnisku Fiumicioni i na stacji kolejowej Termini. Karta jest imienna (kontrole!) i ważna dwa lub trzy dni kalendarzowe łącznie z dniem pierwszego użycia (traci ważność drugiego lub trzeciego dnia o godz. 24.00).

VI. Noclegi w Rzymie

Rzym to ogromne miasto z potężną bazą noclegową. Niestety noclegi w Rzymie do najtańszych nie należą. Do wyboru masz duże hotelowe sieciówki, butikowe hotele, pensjonaty, hostele, apartamenty na wynajem czy prywatne pokoje. Im bliżej centrum i najpopularniejszych atrakcji Rzymu czy Watykanu tym cena za wynajem noclegu będzie wyższa. Niektóre tańsze hotele czy apartamenty oferują w cenie wynajmu śniadanie. Musisz jednak wiedzieć o tym, że jest to w większości przypadków śniadanie włoskie, czyli drobna słodka przekąska w postaci rogalika z kawą. Często obiekt ma podpisaną umowę z pobliską cukiernią, gdzie po okazaniu vouchera śniadaniowego otrzymujesz skromną słodką bułeczkę.

Podczas szukania tańszych noclegów poza ścisłym centrum miasta (Centro Storico) zwróć uwagę na to, aby w ich pobliżu znajdowała się stacja metra. Ze swojej strony polecamy Ci jako alternatywę dla centrum dzielnicę Monti lub Trastevere (Zatybrze). Dobrym kompromisem są także okolice Watykanu z dzielnicą Prati lub okolice dworca kolejowego Termini.

Ze swojej strony możemy Ci polecić dwa noclegi:

• Hotel Milton Roma – znajduje się on w XVIII-wiecznym budynku, zaledwie kilka kroków od stacji metra Manzoni w Rzymie jedynie 2 stacje metra od dworca kolejowego Roma Termini. Do fontanny di Trevi i Schodów Hiszpańskich można dojechać metrem w zaledwie 10 minut.
• A Peace Of Rome – hotelik w dzielnicy Prati obok Watykanu 300 metrów od stacji metra Ottaviano na linii A oraz 7 minut spacerem od Muzeów Watykańskich.

VII. Polecane restauracje/kawiarnie w Rzymie

Zanim przejdziemy do polecanych przez nas restauracji i kawiarni chcieliśmy poruszyć dwa ważne tematy związane z wodą pitną i godzinami otwarcia restauracji. Otóż nie wszyscy wybierający się do Włoch wiedzą, że zwiedzając Rzym nie trzeba kupować drogiej wody butelkowanej. W centrum miasta w pobliżu najpopularniejszych atrakcji dostępne są tzw. Fontanelli, czyli kraniki miejskie z darmową wodą pitną, którą na bieżąco możesz uzupełniać swoją butelkę. Zaskoczeniem mogą się także okazać godziny otwarcia restauracji. We Włoszech obiad je się w godzinach ok. 12.30-14.30, a kolację po 19.20. Większość lokali gastronomicznych (z wyjątkiem cukierni/kawiarni) otwiera się są dwa razy dziennie – pierwszy raz na lunch (wł. pranzo) od około 11:00 do 13:00 (czasem od 12:00 do 14:00), a drugi raz na kolację od 19:00 (czasem 18:00) do 23:00. Zjedzenie obiadu o godzinie 16:00jest we Włoszech znacznie utrudnione! W restauracjach w Rzymie do rachunku doliczane jest także tzw. coperto. Nie jest to napiwek, a tzw. opłata za zajęcie stolika. Wynosi ona zazwyczaj od 0,50 do 4 EUR za osobę.

Polecane restauracje w Rzymie

• Mimì e Cocò (adres: Via del Governo Vecchio, 72) – włoskie przystawki, dania z makaronem i pizzę oraz regionalne wina w urokliwej, nietypowo urządzonej restauracji z barem.
• Mastrociccia – Osteria Bistrot (adres: Via del Governo Vecchio 76) -przepyszne owoce morza
• SUPPLIZIO (adres: Via dei Banchi Vecchi, 143) – Suppli to tradycyjne rzymskie smażone przekąski.
• Trattoria Da Enzo al 29- Travestere (adres: Via dei Vascellari 29) – spróbuj tu cacio e pepe i prawdziwą rzymską carbonarę.
• Pasta e Vino Osteria – Trastevere (adres: Via della Pelliccia, 12) – polecamy spróbować wyrabianych na miejscu znakomitych ravioli.

Polecane kawiarnie w Rzymie

• Two Sizes (adres: Via del Governo Vecchio, 88) – malutka cukiernia, w której spróbujesz najprawdziwszego włoskiego tiramisu
• Chiostro del Bramante (adres: Arco della Pace, 5) – to włoski renesansowy budynek w Rzymie służący jako przestrzeń wystaw, spotkań i koncertów. W budynku mieści się klimatyczna kawiarnia i księgarnia.
• Pasticceria Boccione (adres: Via del Portico d’Ottavia 1) – malutka niepozorna kawiarnia z pysznym ciastem z ricottą

Artykuł Rzym na weekend. Odkryj najpiękniejsze atrakcje Rzymu w trzy dni. pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Nietypowe atrakcje Londynu

Kew Gardens

Nasze zestawienie nietypowych atrakcji Londynu otwierają Królewskie Ogrody Botaniczne Kew Gardens. Są one jednym z najważniejszych miejsc przyrodniczych w angielskiej stolicy oraz jednym z czterech londyńskich kompleksów wpisanych na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Kew Gardens zajmują obszar ponad 120 hektarów na zachodnim brzegu Tamizy. Założone w 1759 roku są jednymi z najstarszych ogrodów botanicznych na świecie, które koniecznie musisz zobaczyć podczas zwiedzania Londynu.

Kew Gardens to dom dla ponad 30 000 gatunków roślin, zarówno tych rodzimych, jak i egzotycznych, a także wielu gatunków ptaków i innych zwierząt. Obok największej i najbardziej różnorodnej kolekcji roślin w Kew Gardens znajdziesz też galerię sztuki, pałac królewski czy azjatycką pagodę. Centralnym punktem kompleksu jest Palm House, czyli ogromna szklarnia w kształcie krzyża, prowadząca soczyście zielonymi i wilgotnymi korytarzami przez różne strefy klimatyczne.

Na terenie Kew występuje także ogród różany, skalny, śródziemnomorski, japoński oraz bambusowy. Jest olbrzymi kompleks leśny ze ścieżkami spacerowymi, a także zachwycający Dom Lilii (Waterlily House) wzniesiony po to, by przechowywać w nim cenną Wiktorię Królewską. Ogrody Kew Gardens to cudowna oaza w centrum tętniącej metropolii, w której możesz spędzić cały dzień. To również miejsce licznych badań naukowych i edukacji, których zadaniem jest ochrona zagrożonych gatunków roślin oraz promowanie zrozumienia i szacunku dla różnorodności przyrody.

Porada: Bilet wstępu do ogrodów Kew Gardens to wydatek rzędu ok. 20 funtów. Ogród latem zamykany jest o 19:00 (ostatnie wejście o godz. 18:00), zimą o godzinie 15:00 (ostatnie wejście o godz. 14:00).  Proponujemy udać się do ogrodów późnym popołudniem, kiedy jest w nich najmniej zwiedzających, a bilet jest o połowę tańszy. Do parku prowadzą cztery główne bramy: Brama Wiktorii, Brama Lwa, Brama Elżbiety i Brama Brentford. Do Kew Gardens najlepiej dojechać metrem (stacja metra Kew Gardens na linii District Line).

Richmond Park

Pozostając w temacie londyńskich parków i ogrodów chcieliśmy zachęcić Cię również do wizyty w Richmond Park. Ten największy ogrodzony park miejski w Europie o powierzchni aż 955 hektarów nazywany też Parkiem Królewskim od wieków przynależy do królewskiego rodu. W 1625 r. król Karol I przeniósł swoją siedzibę do Pałacu Richmond leżącym na terenie parku, aby uniknąć szalejącej w Londynie zarazy. Sprowadził do parku jelenie i daniele oraz całkowicie zamknął go dla mieszkańców, ku ich wielkiemu rozczarowaniu.

Dziś Richmond Park, mimo iż jest własnością rodziny królewskiej, jest parkiem publicznym, dostępnym dla każdego. Miejsce to jest doskonałą odskocznią od wielkomiejskiego gwaru i co najciekawsze nadal można w nim spotkać swobodnie wędrujące po rozległej okolicy jelenie i daniele.

Barbican

Do nietypowych atrakcji Londynu z pewnością można też zaliczyć Barbican, czyli jedno z najbardziej kontrowersyjnych założeń urbanistycznych angielskiej metropolii często określane mianem „artystycznego getta” lub „betonowej pustyni”. Jedni podziwiają go za rozmach i nowoczesność, inny krytykują za surowość i niedostępność. Barbican to wyjątkowy obszar miejski położony w City of London. Ogromne osiedle znane z charakterystycznej architektury z lat 60-tych XX wieku wybudowano po II wojnie światowej na zbombardowanym terenie. Pierwotnie Barbican powstał jako lokale do wynajęcia dla wyższej klasy średniej. Zajmuje on prawie 40 ha i jest jednym z najwybitniejszych przykładów brutalizmu w architekturze. Głównym elementem kompleksu jest Barbican Centre, ogromne centrum sztuki i kultury, które obejmuje salę koncertową, teatr, galerie sztuki, konserwatorium, kina i inne przestrzenie wystawowe.

Oprócz tego Barbican Housing Estate to ogromny kompleks mieszkalny. Składa się z około 2113 mieszkań, apartamentów i domów, które na chwilę obecną zamieszkuje ok. 4300 osób. Mieszkania różną się od siebie. Są tu zarówno niewielkie kawalerki jak i ogromne penthouse na ostatnich piętrach. Na terenie Barbicanu znajduje się również ok. 22 ha wolnej przestrzeni w tym piękne ogrody i instalacje wodne. Do niektórych z nich dostęp mają tylko mieszkańcy osiedla. Ruch samochodowy jest tu całkowicie wyłączony, a łatwość poruszania się pomiędzy zabudowaniami zapewniają liczne kładki, balkony, mosty i łączniki. Barbican wciąż przyciąga nowych lokatorów, a ceny mieszkań kosztują tu miliony monet. Przykładowo kilka lat temu za a kawalerkę w tym miejscu trzeba było zapłacić około pół miliona funtów! Jako ciekawostkę dodamy, że w 2001 roku kompleks trafił na listę dóbr architektury, a w 1982 roku został określony przez królową Elżbietę II jako ” jeden z cudów nowoczesnej architektury”.

Ze swojej strony polecamy Ci przespacerować się wśród labiryntu balkonów i łączników Barbicanu oraz zajrzeć do Barbican Conservatory.  To urokliwe miejsce w kompleksie Barbican Centre to druga największa palmiarnia w Londynie stanowiąca zielony azyl w sercu betonowego krajobrazu. Pełna jest egzotycznych roślin, palm, drzew oraz kwiatów. Wygląda niczym opuszczone miasto ukryte w tropikalnej dżungli Ameryki Południowej. Miejsce to harmonijnie łączy sztukę ogrodową z architekturą brutalistyczną. Możesz tu spędzić czas w otoczeniu tropikalnej roślinności, podziwiając egzotyczne gatunki i kolorowe kwiaty, co stanowi kontrast wobec surowego otoczenia Barbicanu.

Porada: Wejście do Barbicanu jest całkowicie bezpłatne. Na głównym dziedzińcu znajdziesz restaurację i kawiarnię. Barbican Conservatory jest również darmowe. Niemniej jednak najlepiej wcześniej zarezerwować sobie wejście do konserwatorium poprzez oficjalną stronę., bo na miejscu może się okazać, że na daną godzinę nie ma już miejsc. Barbican Conservatory nie zawsze jest otwarte dla zwiedzających ze względu na odbywające się tu liczne wydarzenia kulturalne.

Dzielnica Shoreditch

Shoreditch to dynamiczna i eklektyczna dzielnica w Wschodnim Londynie, znana ze swojego kreatywnego ducha i niepowtarzalnej atmosfery. Dzielnica street artu, sklepów vintage i ulicznego jedzenia to miejsce, gdzie tradycyjne ceglane budynki mieszają się z nowoczesną sztuką uliczną, tworząc unikalny krajobraz miejski.

Shoreditch to przede wszystkim centrum artystyczne i modowe Londynu z licznymi galeriami sztuki, sklepami z markowymi produktami i rzeczami w stylu retro, kawiarniami i klubami nocnymi. Dzielnica słynie także z bogatej sceny gastronomicznej, oferując kreatywne restauracje, uliczne jedzenie i targi spożywcze. To miejsce przyciąga zarówno artystów, hipsterów, jak i miłośników nowoczesnej kultury miejskiej, tworząc fascynujące środowisko dla mieszkańców i odwiedzających. Mamy nadzieję, że i Tobie się spodoba.

Porada: Ze swojej strony polecamy Ci zajrzeć do hali Up Market w centrum dzielnicy, w której serwują przepyszne i niedrogie street food z całego świata. W Shoreditch znajduje się również największy w całym UK Vintage Market z oryginalnymi rzeczami z drugiej ręki. Zwróć również uwagę na oryginalne graffiti zdobiące mury dzielnicy i utalentowanych twórców murali nierzadko widocznych w bocznych uliczkach.

Elizabeth Street

Elizabeth Street to najbardziej Instagramowa ulica Londynu położona w ekskluzywnej dzielnicy Belgravia w okolicach słynnego Hyde Parku. Ta niewielka, brukowana uliczka bez dwóch zdań jest nietypową atrakcją angielskiej stolicy. Co ją charakteryzuje? Na pewno tradycyjna, brytyjska architektura z domami, w których parterach ulokowały się eleganckie sklepy, restauracje i kawiarnie. Ich witryny przyozdobiono przepięknymi dekoracjami z kwiatów co nadaje ulicy wyjątkowego uroku. Charakterystyczna dla Belgravia architektura z białymi fasadami i ozdobnymi detalami sprawia, że Elizabeth Street jest nie tylko miejscem zakupów, ale również świetnym pomysłem na malowniczy spacer.  W weekendy na ulicy odbywa się niewielki rynek, gdzie można znaleźć świeże produkty, rękodzieło oraz lokalne specjały.

Będąc na Elizabeth Street koniecznie zajrzyj do Peggy Porschen! To renomowana cukiernia założona przez niemiecką cukierniczkę Peggy Porschen, która zdobyła uznanie za swoje piękne i smaczne wypieki. Cukiernia ta słynie z eleganckich tortów, ciastek, cupcakes oraz innych deserów. Często jest odwiedzana przez miłośników deserów oraz tych, którzy szukają pięknych wypieków na różne okazje, takie jak urodziny, śluby czy inne ważne wydarzenia. Nie tylko zachwyca słodkościami, ale i wystrojem!

Portobello Road Market w Notting Hill

Oglądałeś film „Notting Hill” z udziałem Hugh Granta i Julie Roberts? Jeśli tak, to zapewne kojarzysz z niego Portobello Road, ulicę, która stała się światowym symbolem romantycznych opowieści osadzonych w Londynie? Ta kolorowa ulica, pełna antykwariatów, sklepów z odzieżą vintage, straganów z jedzeniem i niezależnych sklepów słynie nie tylko z pastelowych Instagramowych kamieniczek czy trasy karnawału Notting Hill Carnival, największego tego typu wydarzenia w Europie. W soboty odbywa się bowiem na niej kultowy targ Portobello Road Market znany z różnorodności oferowanych produktów oraz unikalnej atmosfery. Targ ten określany często jako” The world’s largest antiques market” rozciągający się na kilka kilometrów jest rajem dla miłośników mody vintage. Można tu znaleźć odzież z różnych epok, niepowtarzalne akcesoria i oryginalne wzory.

Początki targowiska sięgaj roku 1870, kiedy to sprzedawano na nim głownie żywność. Podczas I i II wojny światowej mieszkańcy Londynu wyprzedawali tu swój majątek. Od momentu, kiedy w Notting Hill zaczęli pojawiać się artyści, znane osobistości i celebryci na Portobello Rd market zaczęły pojawiać się także dzieła sztuki i rzadkie antyki.

Dziś wśród licznych stoisk z dziwactwami nie brakuje tu również food trucków z jedzeniem. Możesz tu spróbować kuchni różnych zakątków świata, począwszy od tradycyjnych potraw po nowoczesne smaki, a w powietrzu unosi się mieszanka aromatów z pobliskich straganów, oferujących świeże owoce, warzywa i kwiaty. W okolicach targu często obecni są uliczni artyści, którzy wraz z kolorowymi muralami i graffiti dodają temu miejscu dodatkową dawkę energii i tworzą wyjątkową atmosferę.

Porada: Portobello Road Market warto odwiedzić także w ciągu tygodnia, gdy można spokojniej przejść się po kolorowych straganach. Jest on wtedy zdecydowanie mniejszy niż w sobotę, ale bardziej spokojniejszy.  Targ czynny jest 6 dni w tygodniu od poniedziałku do soboty od 09:00-18:00 (latem).

Kultowy pub „The Churchill Arms”

Liczący prawie 270 lat The Churchill Arms to jedno z najstarszych i najbardziej rozpoznawalnych miejsc na londyńskiej mapie pubów. Znajduje się on przy Kensington Church Street (nieopodal Notting Hill), a jego charakterystyczny wystrój przyciąga uwagę odwiedzających z całego świata. Historia pubu sięga kilku stuleci, a jego nazwa związana jest z postacią brytyjskiego premiera, Winstona Churchilla. Po II wojnie światowej fatycznie miał on związek z brytyjskim politykiem. Na piwo przychodzili do niego dziadkowie Churchilla.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów pubu jest jego kolorowa fasada pokryta licznymi kwiatami, tworząca niezwykle oryginalny widok. Wnętrze pubu jest równie urokliwe, ozdobione różnorodnymi antykami, zdjęciami, cytatami i historycznymi dokumentami związanymi postacią brytyjskiego premiera. Miejsce to jest ważnym punktem kultury piwnej w Londynie, uznanym zarówno wśród smakoszy, jak i koneserów piwa. Co ciekawe serwowana jest w nim kuchnia…tajska! Podobno, odkąd The Arms zaczął podawać dania azjatyckie w 1988 roku inne londyńskie puby poszły w jego ślady.

Porada: Proponujemy dokonać wcześniejszej rezerwacji w tym pubie, ponieważ ustawiają się do niego spore kolejki.

Camden Town

Wspomnieliśmy już wyżej o niezwykle oryginalnej londyńskiej dzielnicy jaką jest Shoreditch. Wiedz o tym jednak, że takich miejsc na mapie Londynu jest zdecydowanie więcej! Doskonałym przykładem jest tu kultowa Camden Town. To jedna z najbardziej eklektycznych dzielnic Londynu, pełna kontrastów i oryginalności. Znana ze swojej alternatywnej atmosfery, przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów z całego świata. Mamy nadzieję, że przyciągnie i Ciebie.

Centralnym punktem Camden Town jest słynny rynek Camden Market, jedno z największych targowisk na świecie. To miejsce, gdzie mieszają się style, smaki i kultury. Można tu znaleźć unikalne wyroby rzemieślnicze, vintage, odzież designerską oraz egzotyczne smaki z różnych zakątków globu. Targ pełen jest także ulicznych artystów, muzyków i tancerzy. Panująca tutaj atmosfera jest nie do podrobienia!

Dzielnica słynie również z bogatej sceny muzycznej. Kluby, takie jak Koko czy The Roundhouse, to legendarne miejsca, gdzie występują zarówno znane zespoły, jak i obiecujące talenty muzyczne. Camden to miejsce, gdzie narodziły się kultowe grupy, a dźwięki różnych gatunków muzyki możesz usłyszeć niemal na każdym rogu ulicy. Kojarzysz piosenkarkę Amy Winehouse? To właśnie Camden Town był miejscem jej urodzenia, a także sceną, na której rozkwitała jej wybitna kariera. Zanim zdobyła ogromną popularność, Amy często występowała w klubach i barach Camden, gdzie kształtowała swój charakterystyczny styl i brzmienie, czerpiąc inspirację z jazzu, soulu i bluesa. Tu mieszkała i tutaj także znajdowało się kilka ważnych punktów związanych z jej życiem. Jednym z nich był pub „The Hawley Arms”, który często odwiedzała. Niestety, związki Amy Winehouse z Camden miały również swoje mroczne strony i dotyczyły jej problemów zdrowotnych oraz uzależnienia od alkoholu i narkotyków.  Piosenkarka zmarła tragicznie w 2011 roku, pozostawiając po sobie dziedzictwo muzyczne i wpływ na kulturę pop, które trwają do dzisiaj. Dla fanów Amy Winehouse i miłośników muzyki, Camden Town stało się pewnym miejscem kultu, gdzie mogą odkrywać dziedzictwo tej wyjątkowej artystki, jednocześnie czerpiąc z energii i atmosfery tej unikalnej dzielnicy. Aby uhonorować pamięć zmarłej artystki w Camden stoi również jej pomnik. Został on ufundowany przez przyjaciółkę rodziny – aktorkę Barbarę Windsor, patronkę fundacji założonej w imieniu Amy. Wykonana z brązu rzeźba ma specjalne zagłębienie, w którym jej ojciec umieścił czerwoną różę. Codziennie kwiat jest wymieniany na świeży.

W Camden Town oprócz ceglanych budynków z odjechanymi muralami, kolorowymi drzwi i nietuzinkowymi sklepami nadającymi miejscu niepowtarzalny charakter znajdziesz również Regent’s Canal. Biegnący przez dzielnicę kanał, oferuje spokojniejsze otoczenie, idealne na relaksujące spacery. Można tam znaleźć urokliwe kawiarnie wzdłuż brzegu, a także niezwykłe widoki na malownicze śluzy. Fajną opcją jest wypożyczenie kajaków i przepłynięcie się kanałem lub obserwacja przepływających łodzi.

Porada: Do Camden Town dojedziesz metrem na stację Camden Town. Z niej w ciągu kilka minut wzdłuż ulicy Camden High Street dojdziesz do Camden Market.

Primrose Hill

W dzielnicy Camden Town w odległości kilkunastominutowego spaceru od Camden Market znajduje się kolejna nietypowa atrakcja Londynu, do której warto skierować swoje kroki. Mowa tu o Primrose Hill – uroczym wzgórzu oferującym doskonałe widoki na panoramę miasta. To jedno z najwyżej położonych miejsc w Londynie, osiągające wysokość około 63 metrów. Z wierzchołka Primrose Hill rozciągają się malownicze widoki na słynne londyńskie City. Jest to popularne miejsce zarówno w dzień, jak i w nocy, gdy miasto jest oświetlone.

W sąsiedztwie znajduje się również Regent’s Park, jeden z największych parków w Londynie, z licznymi alejkami, stawami, ogrodem różanym i malowniczymi zakątkami.

Primrose Hill to także modna dzielnica, znana z urokliwych domów, kawiarni, butików i restauracji. To miejsce, gdzie często można spotkać znane twarze z londyńskiego świata show-biznesu. Jet to miejsce o wyjątkowym charakterze, łączące piękne krajobrazy z atmosferą spokoju i uroku tradycyjnych londyńskich dzielnic.

Greenwich

Jeśli jesteś dobry z geografii to zapewne wiesz z czego słynie londyńskie Greenwich. Ta historyczna i tętniąca życiem dzielnica Londynu, to miejsce, gdzie spotykają się dwie półkule. Miejsce to dodatkowo łączy królewskie dziedzictwo z nowoczesną architekturą. Greenwich Maritime doceniło samo UNESCO umieszczając je na światowej liście dziedzictwa.

Najsłynniejszą atrakcją Greenwich jest Południk 0 w Królewskim Obserwatorium Astronomicznym. To tu staniesz stopami na każdej półkuli i odkryjesz, jak naukowcy po raz pierwszy zmapowali morza i gwiazdy. Obserwatorium w Greenwich jest domem dla Prime Meridian Line, czyli największego teleskopu refrakcyjnego w Wielkiej Brytanii, asteroidy liczącej 4,5 miliarda lat i jedynego londyńskiego planetarium.

O ile sam Południk 0 nie do końca zachwyca o tyle panorama Londynu rozpościerająca się z leżącego tuż obok wzgórza Greenwich Park – najstarszego londyńskiego parku wprawia w niemały zachwyt! Możesz tu podziwiać zapierające dech w piersiach widoki na Tamizę i londyńskie City. Ze wzniesienia dostrzeżesz też Old Royal Naval College, czyli ciekawe budynki i rozległe tereny opowiadające o pięciu wiekach niezwykłej historii z udziałem słynnych postaci od Elżbiety I po admirała Lorda Nelsona, Narodowe Muzeum Morskie oraz Dom Królowej (Queen’s House w Greenwich) czyli dawną królewską rezydencję pochodzącą z pierwszej połowy XVII wieku, obecnie przekształconą w muzeum. Znajduje się w niej 450 obrazów, w tym kolekcja o tematyce marynistycznej. W rezydencji można też zobaczyć spiralną klatkę schodową, pierwszą tego rodzaju w Wielkiej Brytanii.

Dawny park łowiecki oprócz Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego z Południkiem 0 oraz pięknych widoków wciąż jest domem dla małego stada jeleni, które możesz wypatrzeć spacerując jego malowniczymi i skąpanymi w zieleni alejkami.

Z Greenwich Park w kilka minut dostaniesz się do kolejnej atrakcji dzielnicy. Jest nią historyczny Greenwich Market otwarty siedem dni w tygodniu (od 10:00-17:30). Rynek ma długą historię, sięgającą XVIII wieku. Obecny budynek został zbudowany w 1831 roku i od tego czasu rynek pełnił różne funkcje. Obecnie jest on idealnym miejscem do zakupów rękodzieła, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich. Nie zapomnij odwiedzić też strefy gastronomicznej w pawilonie z ulicznym jedzeniem z całego świata!

Greenwich to także Cutty Sark – ikoniczny żaglowiec wybudowany w 1869 roku w Szkocji. Służył on do transportu herbaty z Chin do Wielkiej Brytanii. Był jednym z najszybszych żaglowców. Uczestniczył też w licznych regatach i wyścigach morskich, zdobywając sławę jako jednostka o imponujących osiągnięciach. Cutty Sark został przeniesiony do Greenwich w Londynie w 1954 roku i stał się częścią zbiorów Muzeum Morskiego Narodowego. W latach 2006-2012 przeszedł obszerny remont, który obejmował podniesienie go ponad poziom ziemi, umożliwiając zwiedzającym zobaczenie go z różnych perspektyw. Podczas zwiedzania klipera herbacianego zobaczysz, jak wyglądało życie na pokładzie XIX-wiecznego statku, dowiesz się, jak transportował on herbatę z Chin i przejdziesz pod jego kadłubem, który uczynił go jednym z najszybszych statków swoich czasów. W ramach ekspozycji możesz także skorzystać z restauracji i kawiarni na jego pokładzie.

Porada jak dotrzeć do Greenwich: Proponujemy złapać łódkę Uber Boat by Thames Clippers z Westminster Millenium Pier w centrum Londynu. Bilet kosztuje ok. 10 funtów, a łodzie odpływają średnio co pół godziny (akceptowana jest tu karta Oyster). Rejs statkiem z centrum Londynu do Greenwich trwa około 45 min i możesz podczas niego dodatkowo podziwiać z Tamizy najpopularniejsze atrakcje Londynu takie jak: London Eye, Big Ben czy most Tower Bridge. Na zwiedzanie Greenwich przeznacz minimum pół dnia.

The Garden at 120

Jeśli szukasz zielonej oazy z zapierającymi dech w piersiach widokami i to w samym sercu betonowego miasta jakim jest Londyn to z czystym sumieniem możemy polecić Ci podniebny ogród The Garden at 120.

To największa publiczna przestrzeń na dachu londyńskiego City – wstęp bezpłatny i bez rezerwacji. Znajduje się na szczycie budynku Fen Court przy 120 Fenchurch Street i jest fantastyczną alternatywą dla zlokalizowanego tuż obok mega popularnego i zatłoczonego ogrodu Sky Garden (bilety choć darmowe trzeba do niego rezerwować z tygodniowym wyprzedzeniem!) Znajdujący się na wysokości 15 pięter The Garden at 12 to ogromna przestrzeń zaprojektowana przez niemieckich architektów krajobrazu Latz + Partner. Jest ona domem dla 85 włoskich glicynii, ponad 30 drzew owocowych, polnych kwiatów i 200-metrowej fontanny. Nie spotkasz tutaj tłumów i w spokoju możesz nacieszyć się obłędnymi widokami na Londyńskie City, Tamizę, The Shard, Most Tower Bridge, czy The Gherkin (budynek w kształcie penisa). Naprawdę polecamy Ci odwiedzić podniebny ogród szczególnie przed zachodem słońca.

Porada: Letnie godziny otwarcia: od 1 kwietnia do 30 września (od poniedziałku do piątku 10:00-21:00, sobota i niedziela 10:00-17:00), zimowe godziny otwarcia: od 1 października do 31 marca (od poniedziałku do piątku 10:00-18:30, sobota i niedziela 10:00-17:00)

Frameless

Co robić, gdy w Londynie pada, a zwiedzanie kultowych atrakcji jest mocno utrudnione? Na pewno warto wybrać się do Frameless! To cztery galerie prezentujące jedne z największych dzieł sztuki na świecie przedstawione w niespotykany dotąd sposób. Wibruje tu podłoga i cztery ogromne ściany. zmieniają się obrazy, światło i dźwięk. Widź nie stoi tu przed dziełem sztuki, ale jest w jego centrum i staje się jego integralną częścią.

• Galeria Beyond Reality to niesamowita podróż, w której wszechobecne lustra przeniosą Cię poza granice rzeczywistości. Surrealistyczne, nieziemskie i fantastyczne doznanie
• Galeria Colour in Motion to bezpośrednia interakcja z kolorem, kształtem i dźwiękiem
• Galeria The World Around Us to z kolei świat oceanów, tętniących życiem miast i ognistych wulkanów
• Galeria The Art Of Abstraction to ostatnia galerii w postaci labiryntu kolorów, kształtów i form przestawiająca sztukę abstrakcyjną.

Porada: Frameless znajduje się w samym sercu londyńskiej dzielnicy West End w nowo wybudowanym Marble Arch Place na skrzyżowaniu Oxford Street, Mayfair i Hyde park. Bilet kupiony na oficjalnej stronie kosztuje ok. 25 funtów i jest 4 funty tańszy niż kupiony w kasie na miejscu.

Marcato Mayfair

Po wizycie w Frameless polecamy Ci zajrzeć na lunch do starego kościoła przy North Audley Street w North Mayfair. Spośród wszystkich londyńskich lokali gastronomicznych to Mercato Mayfair jest najprawdopodobniej tym najbardziej oryginalnym, w którym można zjeść smaczne jedzenie.

Market mieści się w zabytkowym kościele św. Marka. Kościół przez 30 lat znajdował się w rejestrze Zagrożonego Dziedzictwa Historycznego Anglii. Po dekonsekracji przeszedł dwuletnią przebudowę za 5 milionów funtów i przekształcił się z zapomnianej świątyni we wspaniałą halę gastronomiczną.

Darmowe punkty widokowe na Londyn

Wiesz, że za najlepsze widoki na Londyn nie wszędzie trzeba płacić? Panorama miasta z London Eye, Sky Garden czy The Shard jest zachwycająca, ale na terenie angielskiej metropolii znajdziesz też wiele punktów widokowych, które są całkowicie darmowe, nie musisz ich wcześniej rezerwować czy stać do nich w długich kolejkach. Łap listę bezpłatnych punktów widokowych w Londynie:

• The Garden at 120 – to nowy punkt widokowy na mapie Londynu i alternatywa dla pobliskiego zatłoczonego Sky Garden, do którego bilety choć darmowe trzeba rezerwować z kilkutygodniowym wyprzedzeniem! Wejście na The Garden at 120 położonych na piętnastym piętrze szklanego drapacza chmur w samym centrum Londynu, póki co nie wymaga żadnej wcześniejszej rezerwacji, a widoki zapierają tam dech w piersiach!
• Wzgórze w Greenwitch Park tuż obok Królewskiego Obserwatorium Astronomicznego i południka 0 z obłędnym widokiem na Dom Królowej, Old Royal Naval College, Tamizę, Wyspę Psów czy Canary Wharf
• Aleksandra Park – z parku Ally Pally albo z tarasu Alexandra Palace zobaczycie londyńskie City, The Shard i Canary Wharf.
• Primrose Hill – jest częścią Regent`s Park i znajduje się tuż nieopodal modnego Camden Market. Ze wzgórza możesz podziwiać panoramę centrum Londynu, Hampstead i Belsize Park.
• Parliament Hill– znajduje się całkiem niedaleko od Primrose Hill około pół godziny spacerem i ma zapierający dech w piersiach widok na Londyn

Artykuł Nietypowe atrakcje Londynu i darmowe punkty widokowe pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Kornwalia – top 10 niezwykłych atrakcji, które warto zobaczyć

1. Polperro

Przelatujące nad głowami mewy, bielone domki spływające w dół zbocza wprost do maleńkiego portu, wąskie uliczki upstrzone kwiatami, postrzępione klify i bezkresne morze stykające się z lądem. Witaj w Polperro – jednej z najpiękniejszych wiosek rybackich w Kornwalii! To ona otwiera naszą subiektywną listę atrakcji tego wyjątkowego hrabstwa.

Głównym powodem, dla którego warto odwiedzić Polperro jest nie tylko spacer jego brukowanymi uliczkami wijącymi się wśród czarujących starożytnych domków rybackich, ale i niezwykła historia wioski. Przez wieki głównym zajęciem mieszkańców Polperro była budowa łodzi, połowy i przetwórstwo sardynek. W XVIII i XIX wieku zastąpił je przemyt. Na masową skalę rozładowywano tu statki z kontrabandą z wyspy Guernsey. Wysokie podatki powodowały, że ceny nawet najbardziej podstawowych towarów w całym hrabstwie były mocno wygórowane. Smagane wiatrem wybrzeże Kornwalii, a także jej długa i dzika linia brzegowa sprawiły, że stała się ona atrakcyjnym miejscem dla przemytu, co w szczególności dotyczyło Polperro. Do wioski przemycano między innymi tytoń, brandy i gin.

Wgląd w przeszłość wioski oraz historię rybołówstwa jak i przemytu oferuje obecnie Muzeum Dziedzictwa Przemytu i Rybołówstwa Polperro położone na skraju portu. Wśród eksponatów datowanych od XVIII wieku znajdują się tam również rzadkie materiały filmowe przedstawiające połowy sardeli z lat trzydziestych XX wieku. Muzeum opowiada także historię pewnego wieśniaka, który tańczył na szczytach klifów, by odwrócić uwagę mieszkańców, podczas gdy przemytnicy zajmowali się kontrabandą. To co czyni Polperro tak wyjątkowym, to również fakt, że jest ono kwintesencją kornwalijskiej wioski rybackiej. Spacerując jego wąskimi uliczkami odnosi się wrażenie jakby czas dawno się tam zatrzymał. Dumą bijącego serca Polperro jest wciąż działający port położony w centrum wioski. To wokół niego skupia się większość atrakcji Polperro w tym liczne galerie lokalnych artystów, sklepiki, puby i kawiarnie. Spośród całej tradycyjnej, ale i nieco dziwacznej zabudowy wioski na szczególną uwagę zasługuje Shell Cottage, czyli XIX-wieczny domek rybacki ozdobiony wszelkiego rodzaju muszlami.

Polperro ma także niewielką piaszczystą plażę położoną tuż przy głównym falochronie. Znajduje się ona przed jaskinią Willy Wilcox, która prawdopodobnie była używana przez przemytników. Jakby tego było mało ta urokliwa, mała wieś leży na szlaku turystycznym South West Coast Path. Jeśli znajdziesz chwilkę czasu proponujemy Ci przespacerować się jego fragmentem wzdłuż malowniczych klifów, z których rozpościerają się zapierające dech w piersiach widoki na całe Polperro i jego białe domki, które wydają się opierać grawitacji, dzielnie trzymając się stromych skał. Żeby dostać się na klify musisz wspiąć się schodkami poprowadzonymi tuż nad plażą w górę.

Porada: W Polperro obowiązuje zakaz ruchu kołowego. Auto musisz zostawić na płatnym parkingu znajdującym się przed wioską i przejść do niej na nogach lub przejechać lokalnym środkiem transportu. Parking jest dość drogi i kosztuje 6 funtów za 3 godziny i 10 funtów za 6 godzin. Bilet na parking kupisz w automacie biletowym znajdującym się na miejscu. Co ciekawe Polperro jak i cała Kornwalia są bardzo przyjazne psom. Bez problemu możesz więc zabrać swojego pupila na wycieczkę. Z psem wejdziesz też do większości pubów na terenie Kornwalii!

2. Ogrody Pinetum (Pinetum Gardens)

Kornwalia słynie nie tylko z klimatycznych wiosek rybackich, ale i dzikich krajobrazów z wrzosowiskami. Te ostatnie z kolei idealnie współgrają z baśniowymi ogrodami pełnymi tropikalnej roślinności. Kultura ogrodnicza Kornwalii, choć sięga w głąb czasów antycznych, przeżywała swój rozkwit w ostatnich dwustu latach, kiedy angielscy lordowie wysyłali żeglarzy i botaników, by przywozili do ich przydomowych ogrodów egzotyczne, rzadkie rośliny, drzewa i krzewy z całego świata. Statystyki podają, że Kornwalia ma więcej gatunków roślin niż jakikolwiek inny region na świecie! Najbardziej znanym ogrodem tego hrabstwa jednocześnie zaliczanym do najpiękniejszych i najbardziej nowoczesnych ogrodów botanicznych świata jest Eden Project, w którym zgromadzono aż 18 tysięcy gatunków roślin z kilku stref klimatycznych świata. Może Cię rozczarujemy, ale nie o nim będzie tu dziś mowa.

Zabieramy Cię do skromniejszych i rzadziej odwiedzanych Ogrodów Pinetum niedaleko St. Austell. Są one nie tylko rozkoszą dla ogrodników, ale i wspaniałym miejscem dla spacerowiczów. W Pinetum znajdziesz aż dziesięć różnych stylów ogrodów. Do najpiękniejszych zaliczany jest Ogród Leśny z dywanami dzwonków i przebiśniegów, Ogród Mostowy pełen rzadkich roślin himalajskich, Ogród Japoński z romantycznym mostkiem, herbaciarnią i małym stawem, spokojne arboretum z niezwykłą sosną czy ogromna łąka z dzikimi kwiatami i widokiem na jezioro. Zwiedzanie ogrodów wzbogacają piękne rzeźby, stoliki herbaciane ukryte wśród drzew i interaktywne szlaki. Centralnie położona herbaciarnia serwuje gorące jedzenie i kawę, a wokół kręcą się dzikie kaczki.

Porada: Ogrody czynne są codziennie w godzinach od 10:00-17:00. Bilet wstępu kosztuje 16 £. Co ciekawe w ogrodach tych możesz również zamieszkać podczas swojego pobytu w Kornwalii. Będziesz mieć wówczas do nich darmowy dostęp przez całą dobę. My wynajęliśmy w Pinetum Garden Cottages 4 os. dom wakacyjny z 2 sypialniami (Moongate). Był on w pełni wyposażony, bardzo wygodny, z ogromnym patio wychodzącym wprost do magicznego ogrodu. Naprawdę polecamy!

3. Zaginione Ogrody Heliganu (The Lost Garden of Heligan)

Pozostając w temacie kornwalijskich ogrodów nie możemy nie wspomnieć o Zaginionych Ogrodach Heliganu. Spacer po najbardziej romantycznym ogrodzie w Wielkiej Brytanii to jak podróż na inne kontynenty. Ponad 80 hektarów powierzchni podzielono na kilka stref tematycznych, w których kwitną unikalne gatunki roślin w tym stuletnie kamelie i rododendrony. Jest tu również dżungla z mostem zwodzonym przywołującym na myśl lasy deszczowe Ameryki Południowej oraz ogród włoski w iście śródziemnomorskim klimacie porośnięty pachnącymi ziołami. Na jego terenie znajdziesz Dom Melona z całym jego słodkim dobrodziejstwem, a tuż obok jedno z nielicznych miejsc w Europie, w którym rosną ananasy. W ogrodzie włoskim Zaginionych Ogrodów Heliganu w godzinach między 11:30 a 14:30 możesz też posłuchać muzyki na żywo.

Tropikalne i śródziemnomorskie klimaty, których trudno szukać w innych częściach Wysp Brytyjskich to nie jedyna wizytówka tego wyjątkowego miejsca. Do obejrzenia jest także Kitchen Garden, w którym od ponad 200 lat uprawiane są sezonowe warzywa wykorzystywane w kuchni Heliganu oraz niezwykłe rzeźby porośnięte roślinami. Jeśli będziesz mieć szczęście być może uda Ci się odnaleźć je wszystkie: Mud Maid, czyli błotną pannę ubraną w bluszcz, głowę trolla wystającą z ziemi, czy damę wyłaniającą się z krzaków. Twórcami rzeźb jest rodzeństwo znanych lokalnych artystów. Od 1996 roku działają razem, a ich prace są w większości wykonane z błota, roślin, drewna oraz mozaiki.

Zaginione Ogrody Heliganu to nie tylko piękna roślinność to także wyjątkowa historia, która sięga kilku stuleci. Miejsce to od ponad 300 lat należało do rodziny Tremayne. Do wybuchu pierwszej Wojny Światowej nad jego kształtem i wyglądem czuwało ponad 20 wyspecjalizowanych ogrodników. Niestety podczas wojennej zawieruchy większość z nich straciła życie, a ogród zaczął podupadać. Z czasem całkowicie o nim zapomniano. Na nowo odkrył go angielski biznesmen holenderskiego pochodzenia, Tim Smit, który wraz z grupą innych zapaleńców doprowadził zieleniec do dawnej sławy. Oprócz renowacji nadgryzionych zębem czasu alejek i instalacji, ogród został wzbogacony o kilka interesujących atrakcji. Jedną z nich była właśnie gigantyczna postać śpiącej Mud Maid. Ogrody pamiętające epokę wiktoriańską to cudem odnaleziony raj na Ziemi, który musisz zobaczyć!

Porada: Bilet wstępu do Zaginionych Ogrodów Heliganu kosztuje 22 £. Nie rezerwowaliśmy go wcześniej on-line tylko kupiliśmy w kasie przy wejściu do ogrodów. Ogrody czynne są codziennie od 10:30-18:00, przy czym ostatnie wejście jest o 16:30. Do ogrodów można wchodzić z psami na smyczy. Tak jak w każdym turystycznym miejscu, tak i tu przy wyjściu znajduje się lokalny sklepik, w którym możesz zapatrzyć się w nasiona oraz w bardzo oryginalne rzeczy, od ceramiki, przez tekstylia na produktach spożywczych w postaci dżemów, miodów, serów czy ananasowej czekoladzie kończąc. Przy wyjściu znajdziesz także stołówkę Zaginionych Ogrodów Heliganu, w której wykorzystuje się zdrowe i sezonowe produkty rosnące we wspomnianym już wyżej Kitchen Garden. Jedzenie jest naprawdę wyborne. Nie będziemy ukrywać, że były tu najsmaczniejsze dania jakie jedliśmy podczas całej naszej podróży po Kornwalii.

4. Plaża Perranporth Beach

Ze wschodniego wybrzeża Kornwalii przenosimy Cię na jej zachodni brzeg, gdzie znajduje jedna z najbardziej znanych i zarazem najpiękniejszych plaż w Kornwalii. Położona nad Morzem Celtyckim w pobliżu miejscowości Perranporth jest jedną z najdłuższych piaszczystych plaż Anglii i ciągnie się na długości aż 5 kilometrów. Otoczona wysokimi klifami i falistymi wydmami została zwycięzcą nagrody Seaside Award 2022. Chociaż plażowanie i pływanie z pewnością są głównymi atrakcjami plaży Perranporth to pamiętaj też o tym, że w okolicy możesz wybrać się na trekking.

Kornwalia jest rajem dla spacerowiczów, którzy wyznaczonymi trasami mogą przemieszczać się od plaży do plaży, z wioski do wioski. A my proponujemy Ci przespacerować się wzdłuż klifów do pobliskiej Penhale Sands, która podczas odpływu łączy się z Perranporth Beach, tworząc ogromną złotą plażę przypominającą do złudzenia te australijskie. Jeśli dysponujesz większą ilością czasu możesz wybrać się w drugą stronę na kilkugodzinny trekking wzdłuż klifów w kierunku tzw. St Agnes Head. Do pokonania jest około 10 km pochyłego wybrzeża Kornwalii ze wspaniałymi widokami na poszarpane klify, wzgórza i doliny w głębi lądu oraz urocze wioski. Mimo wiatru i często zmieniającej się tu pogody ponoć warto podjąć wysiłek, bo panoramy są spektakularne.

Perranporth to również miejsce, gdzie narodził się brytyjski surfing. W latach trzydziestych XX wieku, widząc popularność surfingu w takich krajach jak Australia czy Republika Południowej Afryki, Tom Tremewan, mieszkaniec Perranporth, stworzył jedne z pierwszych desek surfingowych w Wielkiej Brytanii. Konstruował je z drewna, jakie miał pod ręką, w tym z pokryw trumien! Płytkie, opadające dno sprawia, że fale są tu łagodne, a plaża jest świetnym miejscem dla początkujących i średniozaawansowanych surferów.

Porada: Jak można się spodziewać po tak popularnym miejscu, plaża jest latem patrolowana przez ratowników, ale występują tu bardzo niebezpieczne prądy, dlatego w przypadku schodzenia do wody proponujemy Ci pozostać w patrolowanych obszarach.

5. Newquay

Były już klimatyczne wioski rybackie, zaginione ogrody i piękne plaże. W naszym zestawieniu najpiękniejszych miejsc Kornwalii, które warto zobaczyć nie mogło zabraknąć „Stolicy brytyjskiego surfingu” czyli miasta Newquay. To jeden z najpopularniejszych kurortów w Wielkiej Brytanii, do którego przyjeżdżają surferzy z całego świata oraz świetna baza wypadowa do zwiedzania innych atrakcji hrabstwa. Newquay to z jednej strony sama natura, z drugiej niezwykle rozwinięta infrastruktura – restauracje, kawiarnie i puby. To turkusowa woda, złote plaże, małe zatoczki, zielone wzgórza i skaliste klify!

Swoją wycieczkę po Newquay rozpocznij od wędrówki na cypel Towan Headland (Headland). To bardzo łatwy półgodzinny spacer oferujący wspaniałe panoramiczne widoki na pobliskie klify oraz przepiękną plażę Fistral i małą plażę Little Fistral Beach. Wokół przylądka ustawiono liczne ławki, dzięki którym możesz podziwiać scenerię. Jeśli będziesz mieć oczy szeroko otwarte, być może wypatrzysz fokę bawiącą się w wodzie lub wygrzewającą się na skałach. W najgorszym wypadku pozostanie Ci obserwacja surferów na falach.

Z Headland proponujemy udać się do pełnego klimatycznych pubów, herbaciarni i restauracji centrum miasta, a następnie zajrzeć na plażę Town Beach. Znajduje się przy niej bardzo ciekawe miejsce. Jest nim The Island House Bridge. Położona na szczycie 70 metrowego klifu posiadłość „The House In The Sea” dostępna jest tylko z kładki i można ją wynająć jako dom wakacyjny za bagatela 6000 funtów za tygodniowy pobyt. Wyspa była kiedyś herbaciarnią i zwykłym domem mieszkalnym. Według Daily Mail jej poprzedni właściciele Lord i Lady Long sprzedali nieruchomość firmie Unique Home Stays w 2012 roku za około milion funtów. Najlepszy punkt widokowy na wyspę znajduje się w pobliskim parku Killacourt tuż nad plażą.

Porada: Jeśli przemieszczasz się autem to zaparkuj je poza centrum miasta na parkingu Dane Road Council Car Park tuż przy przylądku Headland (cena za 1-2 h to 2 £, 2-3 h to 3 £, 3-4 h to 5 £). Podążając w kierunku Town Beach koniecznie udaj się do maleńkiej herbaciarni Harbour Rest Cafe, w której skosztujesz przepysznej cream tea. Miejsce to prowadzone jest przed dwie urocze starsze panie.

6. St Ives

Na zachodnim wybrzeżu hrabstwa tuż nieopodal Newquay ukrył się kolejny klejnot, którego nie możesz pominąć podczas swojego zwiedzania Kornwalii. Mowa tu o St Ives – rajskim zakątku Wielkiej Brytanii słynącym z rozległych piaszczystych plaż obmywanych wodą we wszystkich odcieniach turkusu. Wakacyjnego charakteru dodaje mu śródziemnomorski klimat jakby żywcem wyciągnięty z południowych włoskich miasteczek. 

Niegdyś mała wioska rybacka parająca się górnictwem, rybołówstwem i przemytem dzięki doprowadzonej do niej linii kolejowej stała się popularnym miejscem wypoczynku Brytyjczyków oraz kolebką artystów i galerii o międzynarodowej sławie. Jej zabytkową część wokół portu stanowi dzielnica „Downalong” z labiryntem małych brukowanych uliczek, które zachowały swój dawny, niepowtarzalny urok. Niektóre drzwi charakterystycznych dla St Ives białych, ukwieconych domków, tak jak przed wiekami, za swoimi kolorami skrywają pewną tajemnicę. Za niebieskimi wrotami bielonych chatek mieszkali bowiem rybacy. Zielone drzwi prowadziły kiedyś do domów rolników, a czarne do górników. Dziś większość tych mieszkań przekształcono na hotele, sklepiki i restauracje. Górnicy wyemigrowani za ocean, a w mieście spotkać możesz jedynie nielicznych rybaków. Nie zmienia to jednak faktu, że St Ives jest iście urocze. Doceniają je nie tylko turyści, ale i lokalni artyści. Tych ostatnich pociąga atmosfera tego miejsca, naturalność życia i poczucie wspólnoty. Niedawne otwarcie Tate Gallery, które zarządza również bardzo lubianym Muzeum i Ogrodem Rzeźby Barbary Hepworth w St Ives, słynnej XX-wiecznej rzeźbiarki wywołało w mieście efekt domina prowadząc do otwarcia znacznie większej liczby galerii i pracowni oraz stale powiększającej się sceny artystycznej tej brytyjskiej nadmorskiej miejscowości.

Jedną z możliwości zwiedzania St Ives jest spacer jego krętymi uliczkami ukrytymi pomiędzy portem, a trzema piaszczystymi plażami – Porthminster, Porthgwidden i Porthmeor. Według nas najpiękniejsza z nich to Porthmeor Beach– szeroka plaża w kształcie półksiężyca z turkusową wodą wyglądającą niczym przeniesioną wprost z Karaibów. Dzięki korzystnym warunkom przyjeżdżają na nią nie tylko amatorzy kąpieli, ale i sportów wodnych, głównie surfingu. St Ives uznawana jest bowiem za jeden z głównych brytyjskich ośrodków surfingu, ustępując popularnością jedynie wspomnianemu wyżej Newquay. Miasteczko to także jedno z dwóch miejsc w Anglii, gdzie odbywają się zawody w najszybszym zespołowym sporcie świata – hurlingu.

Porada: Jadąc autem do St Ives musisz się liczyć z tym, że możesz mieć trudności z jego zaparkowaniem. To najbardziej turystyczne miejsce w całej Kornwalii. Parkingi zwłaszcza te w historycznej części miasta są niewielkie, drogie i wiecznie zapchane. Dodatkowo przemieszczanie utrudniają wąskie i kręte uliczki miasta. Ze swojej strony proponujemy Ci parking Barnoon Long Stay Car Park (koszt 5 £ do 3h) nad malowniczo położonym cmentarzem Barnoon Cemetery nieco poza centrum St Ives. Z niego spacerem dotrzesz najpierw na plażę Porthmeor Beach, a później przez wzgórze na niewielkiej wyspie The Island z zachwycającą panoramą na całe St Ives do plaży Porthgwidden Beach. Stąd już kilka minut spacerem będzie dzielić Cię od starej części miasta z malowniczym portem. To właśnie przy porcie znajdziesz mnóstwo kawiarni, pubów i restauracji, w których możesz odpocząć od zwiedzania. W drodze powrotnej na parking koniecznie zajrzyj do Galerii Tate S Ives znajdującej się nad plażą Porthmeor Beach.

7. St Michael Mount (Góra Św. Michała)

Wiedziałeś o tym, że Kornwalia ma wyspę niemal identyczną jak francuska Mont Saint-Michel? Jest nią St Michael’s Mount (Góra Św. Michała) w zatoce Mount’s Bay nieopodal miasteczka Marazion. Ta niezwykła wyspa pływowa u wybrzeży Kornwalii połączona jest ze stałym lądem groblą o długości 366 m możliwą do pokonania jedynie podczas odpływu. Na jej szczycie znajduje się gotycki zamek z XV wieczną kaplicą św. Michała zbudowaną po rzekomym objawieniu się mnichowi archanioła Michała. Wyspa była ośrodkiem religijnym od wczesnego średniowiecza oraz miejscem licznych pielgrzymek. Tak jak wiele innych jej podobnych była również obiektem pożądania dla wielu stąd stała się przedmiotem kilku bitew i oblężeń. Spokój zapanował na niej dopiero kiedy sprzedano ją politykowi – John St Aubyn.

Wyspa wraz z zamkiem i przylegającymi do niego ogrodami wciąż jest własnością rodziny St Aubyn. Formalną opiekę nad tym miejscem sprawuje obecnie państwowa organizacja National Trust, która udostępnia ją dla zwiedzających. Nie będziemy Cię oszukiwać, że zamek na wyspie St Michael Mount nie wywarł na nas spektakularnego wrażenia. Składa się on z zamkowych komnat jakich w świecie wiele. Jedynie co go wyróżnia to prywatne kolekcje rodziny Aubyn i piękne widoki z okien pokoi. To właśnie dla tych ostatnich warto tą wyspę odwiedzić, no i przespacerować się słynną groblą łączącą go z lądem podczas odpływu.

Porada: Do wyboru masz trzy rodzaje biletów. Pierwszy obejmuje zwiedzanie zamku i kosztuje 14£/os. Na wyspie znajduje się także ogród subtropikalny z delikatnymi egzotycznymi roślinami, opadający kaskadowo od zamku w stronę oceanu i wejście do niego kosztuje 10£/os. Bilet łączony: zamek + ogród to koszt 24£/os. Bilety kupisz na miejscu po pokonaniu grobli. Pamiętaj o tym, że dojście na wyspę możliwe jest tylko podczas odpływu! Podczas przypływu cała ścieżka zalewana jest wodą, a jej pokonanie jest niemożliwe. Jak wrócić na ląd, jeśli utkniesz na wyspie? Musisz złapać łódkę w porcie przy zamku. Kursują one regularnie między St Michael Mount, a plażą w Marazion. Koszt takiej łódki to 2,50 £/os w jedną stronę.

8. Mousehole

Mousehole to kolejna urocza wioska rybacka, którą warto zobaczyć przy okazji wizyty w St Michael’s Mount. Ulokowana w niemal najdalej wysuniętej na zachód części Anglii słynie z malowniczego portu rybackiego, otoczonego licznymi kawiarniami i pubami. Jej początki sięgają okresu wczesnego średniowiecza. Do XVI wieku była jednym z głównych portów zatoki Mount’s Bay. W 1595 roku podczas najazdu na zatokę przez Hiszpana Carlosa de Amésquitę w wiosce pozostał tylko jeden budynek – miejscowy pub. Wieś podupadła i dopiero w XX w. odrodziła się jako miejscowość wypoczynkowa.   

Nie będziemy ukrywać, że wpadliśmy do Mousehole przypadkiem na lunch do restauracji Mousehole Deli & Kitchen znajdującej się tuż nieopodal malowniczego portu. Rzadko polecamy na naszym blogu restauracje, ale ta była naprawdę wyjątkowa! Serwowane w niej dania to istne niebo w gębie. Koniecznie musisz ich spróbować.

9. Minack Theatre i plaża Porthcurno Beach

Jednym z niezwykłych miejsc na turystycznej mapie Kornwalii, którego nie mogliśmy pominąć w naszym zestawieniu jest Minack Theatre. Wykuto go w skale pod opadającym do morza stromym klifem! Zapewne Cię zaskoczymy, ale nie powstał on wieki temu. W latach 30 tych XX wieku wymyśliła go sobie, sfinansowała, a także w znacznej części wybudowała aktorka teatralna Rowena Code. W całym tym niezwykłym przedsięwzięciu pomagał jej jedynie jej osobisty ogrodnik. Inspiracją do powstania Minack Theatre była sztuka Williama Szekspira „Sen nocy letniej”, wystawiana przez studentów na pobliskiej łące. Po obejrzeniu spektaklu Rowena zapragnęła wybudować swój własny teatr na świeżym powietrzu na klifie u podnóży swojego domu. Dzięki jej ogromnej determinacji tak właśnie się stało. Zapewne nie zdziwi Cię fakt, że pierwszą sztuką jaką tu wystawiono była „Burza” W. Szekspira.

Rowena administrowała tym miejscem aż do swojej śmierci w 1983 roku. Obecnie scena teatru udostępniona jest do zwiedzania. W miesiącach od czerwca do września wystawiane są tu także liczne sztuki na świeżym powietrzu. Bilet wstępu do Minack Theatre kosztuje 10 £/os i trzeba go wcześniej zarezerwować on-line na konkretny dzień i godzinę. Podczas wystawianych tu sztuk teatr jest zamknięty dla zwiedzających. Planując swoją wizytę z Minack Theatre warto wcześniej sprawdzić na stronie czy będzie on wówczas otwarty.

Po wizycie w tym niezwykłym teatrze proponujemy Ci wybrać się na pobliską plażę Porthcurno Beach. Prowadzi do niej niewymagająca ścieżka w dół klifu zaczynająca się zaraz przy wejściu do Minack Theatre. Plaża Porthcurno Beach to jedno z najpiękniejszych miejsc w całej Kornwalii! Turkus wody miesza się tu z zielenią okolicznych wzgórz i bielą piasku. Wpatruj się mocno w fale obijające się o okoliczne klify. Być może tak jak my wypatrzysz w nich słonia morskiego!

10. Land‘s End

Na koniec naszego subiektywnego zestawienia najpiękniejszych atrakcji Kornwalii nie mogło zabraknąć Land ‘s End. Jest to przysłowiowy ” Koniec Anglii” czyli najdalej na zachód wysunięty zakątek nie tylko Kornwalii, ale całej Wielkiej Brytanii. Na przylądku, który obecnie znajduje się w rękach prywatnych znajdziesz park rozrywki, drogowskaz służący do pamiątkowych zdjęć, monument z myślami sławnych Brytyjczyków i schronisko turystyczne.

Jeśli będziesz dysponować większą ilością czasu przespaceruj się po okolicy. Towarzyszyć Ci będzie postrzępiona linia brzegowa, malownicze zatoki z zacisznymi plażami oraz strome klify. Pozbawione roślinności skały kontrastują tu z lazurowym kolorem wody. Tajemniczości temu miejscu dodają kornwalijskie legendy. Jedna z nich mówi, że w pobliżu Land ‘s End leży zatopiona kraina Lyonesse, czyli brytyjska Atlantyda. Co więcej, marynarze przyznają, że słychać tu czasem niepokojący dźwięk dzwonów.

Kornwalia informacje praktyczne

Jak dolecieć do Kornwalii

Niestety z Polski do Kornwalii nie ma bezpośrednich połączeń lotniczych. Najbliższe lotnisko, które obsługuje loty z Polski znajduje się w Bristolu lub Londynie. Z miast tych do Kornwalii dostaniesz się pociągiem (Londyn King’s Cross – Newquay) lub autokarem (Bristol – Newquay, Londyn – Newquay). Jeśli dysponujesz większym budżetem możesz też skorzystać z połączenia lotniczego między lotniskiem London Gatwick lub London Stansted a lotniskiem w Newquay.

Sprawdź najlepsze opcje dolotu do Anglii

Kiedy jechać do Kornwalii

Szczyt sezonu turystycznego w Kornwalii przypada w lecie w miesiącach lipiec – sierpień. Wtedy też do hrabstwa przybywa najwięcej turystów spragnionych słońca, piaszczystych plaż i pięknych widoków. Jeśli nie lubisz tłumów to najlepszym czasem na wizytę w Kornwalii będzie koniec czerwca lub wrzesień. Wiosna i jesień przynoszą słoneczne dni, ale przy ogólnie chłodnej i bardzo wilgotnej pogodzie z częstymi opadami deszczu.

Jak przemieszczać się po Kornwalii

Naszym zdaniem najlepszą opcją na zwiedzanie Kornwalii jest wypożyczenie auta. Bardzo ułatwia to logistykę i przemieszczanie się pomiędzy poszczególnymi atrakcjami Kornwalii, które są od siebie nieco oddalone. Dodatkowo własny samochód pozwala zaoszczędzić mnóstwo czasu. Musisz wiedzieć, że Kornwalia to jedno z niewielu hrabstw, w których nie ma autostrady. Jazda po Kornwalii oznacza korzystanie z głównej drogi krajowej A30, a następnie wjeżdżanie w określone obszary mniejszymi drogami typu B, w tym drogi poprowadzone naturalnymi tunelami ograniczającymi widoczność. Dodatkowym kosztem są też dość drogie parkingi przy kornwalijskich atrakcjach.

My zazwyczaj wynajmujemy auto poprzez serwis rentalcars.com*. Znajdziesz tam wiele ofert różnych wypożyczalni takich jak Budget, Hertz, Enterprise i Thrifty mających swoje placówki w Kornwalii, w tym z dostępnymi opcjami bezpłatnej dostawy.

Sam proces wypożyczenia auta nie odbiega niczym od standardowego wynajmu samochodu w innych krajach europejskich. Jeśli nie wiesz, jak wypożyczyć auta za granicą odsyłamy Cię do naszego poradnika ”JAK WYPOŻYCZYĆ SAMOCHÓD? PORADNIK DLA POCZĄTKUJĄCYCH”.

Rezygnacja z samochodu nadal jest opcją i może być odpowiednia, jeśli planujesz krótkie jednodniowe wycieczki. Lokalna sieć kolejowa przebiega niczym kręgosłup przez całe hrabstwo. Główna linia kolejowa kursuje przez Kornwalię między Plymouth a Penzance, zatrzymując się w Liskeard, Par, St Austell, Truro, Redruth, Camborne i St Erth. Istnieją również regularne połączenia do Looe (z Liskeard), Newquay (z Par), Falmouth (z Truro) i St Ives (z St Erth), a pociągi kursują z tych stacji co kilka godzin.

Ile czasu potrzeba na zwiedzanie Kornwalii

Polecamy zatrzymać się w Kornwalii na minimum cztery-pięć dni, aby móc w pełni cieszyć się tym uroczym zakątkiem Anglii. Jeśli uda Ci się przemycić jeszcze kilka dodatkowych dni to tym lepiej, bo będziesz mieć więcej czasu na wędrówki licznymi szlakami turystycznymi, aby podziwiać lśniące wrzosowiska. Osobiście 2 dni spędziliśmy na wschodnim wybrzeżu Kornwalii, a kolejne 3 w Newquay.

Gdzie nocować w Kornwalii

Kornwalia ma bardzo bogatą bazę noclegową. Niestety musisz liczyć się z tym, że hotele czy prywatne apartamenty są tam dość drogie, a często cena absolutnie nie świadczy o ich jakości. Tak jak wspomnieliśmy już wyżej podczas podróży po tym niezwykłym hrabstwie na 2 noce zatrzymaliśmy się w pięknych Pinetum Garden Cottages w Ogrodach Pinetum niedaleko St Austell na wschodnim wybrzeżu Kornwalii. Kolejne trzy noce spędziliśmy w hotelu Fistral Beach Hotel and Spa – Adults Only w Newquay. Oba miejsca gorąco Ci polecamy!

Czego spróbować w Kornwalii

Czego spróbować w Kornwalii? Na pewno cream tea! To popołudniowa przekąska składająca się z herbaty, bułeczki, gęstej śmietany i dżemu. Herbaty śmietankowe sprzedawane są w herbaciarniach nie tylko w Kornwalii, ale też w hrabstwie Devon. Różni się jedynie sposób ich podawania. W Kornwalii cream tea przygotowywana jest z dżemem na spodzie i śmietanką na wierzchu. Najlepszą cream tea kosztowaliśmy w herbaciarni Harbour Rest Cafe w Newquay.

Kornwalia ma nie tylko cream tea. Ze swoimi czterema restauracjami z gwiazdkami Michelin jest nie lada gratką dla smakoszy. Kornwalijskie puby oferują tradycyjne menu, w którym często pojawia się lokalna wołowina, a także przepyszne, świeże ryby w tym słynne Fish & Chips. Będąc w Kornwalii musisz także spróbować lokalnych pieczonych pierogów tzw. Cornish Pasty. Znajdziesz je niemal wszędzie! Początkowo pierogi te były bezmięsne i były typowym jedzeniem ubogich górników i rolników. Dziś rozpieszczają podniebienia mieszkańców i turystów, a w ich nadzieniu możesz przebierać jak w ulęgałkach.

Kornwalia tak samo jak z pieczonych pierogów słynie również z pysznych lodów (najlepsze jedliśmy w Polperro!) a także jest domem dla wielu producentów serów, najbardziej znane to: Davidstow Cheddar, Cornish Yarg, czy Cornish Blue.

Polecane restauracje/ puby/herbaciarnie w Kornwalii

• Pub The Three Pilchrds w Polperro – Serwują w nim smaczne fish&chips. Pub jest niezwykle klimatyczny, a dodatkowo oferuje taras widokowy, z którego roztaczają się piękne widoki na Polperro.
• Restauracja Zaginionych Ogrodów Heliganu
• Mousehole Deli & Kitchen w Mousehole
• Herbaciarnia Harbour Rest Cafe w Newquay.

Mapa Kornwalia atrakcje

Artykuł Kornwalia – rajski zakątek w południowej Anglii, który warto zobaczyć! pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Wybrzeże Amalfitańskie – najpiękniejsze miasta i atrakcje, które warto zobaczyć

1. Vietri Sul Mare

Nasze zestawienie najpiękniejszych miast Wybrzeża Amalfi, które warto zobaczyć rozpoczynamy od miasteczka Vietri sul Mare. To pierwsza perła w niezwykłej kolekcji wybrzeża, która rozpoczyna amalfitański naszyjnik. Dlaczego Vietri jest takie wyjątkowe? Bo to taki włoski odpowiednik naszego Bolesławca tylko bardziej uroczy. To plątanina małych brukowanych uliczek ze sklepikami z przepiękną ceramiką w odcieniach żółci, zieleni, czerwieni i turkusu.

Ceramika Vietri składa się głównie z majoliki, a jej produkcja stała się tu popularna już w renesansie. Na przestrzeni wieków wzbogacana była o nowe motywy, kolory i wzory. W pierwszej dekadzie XX wieku wkroczyła na europejską scenę dzięki artystom z Holandii i Niemiec, a dziś dzięki swoim bogatym tradycjom oraz unikalnym wzorom charakterystycznym tylko dla Wybrzeża Amalfi podbija cały świat. Ceramikę Vietri nie tylko sprzedaje się w lokalnych sklepikach ulokowanych wzdłuż Corso Umberto I czyli głównej uliczki miasta. Wkomponowana jest ona także w elewacje domów, szyldy, murki, schody, chodniki, place i dziedzińce.

Polichromowane kafelki z majoliki zdobią między innymi kopułę kościoła San Giovanni Battista czy park miejski Villa Comunale często porównywany do Parku Güell w Barcelonie. Jego aleje, fontanny i kręte poręcze to radosna eksplozja kolorów nad błękitną taflą Morza Tyrreńskiego i wybrzeża Zatoki Salerno. Polecamy Ci szukać ceramicznych akcentów w całym mieście. Często można je znaleźć w najmniej oczekiwanych miejscach. Tradycją Vietri jest także wytwarzanie „Il ciucciariello”, czyli małych zielonych ceramicznych osiołków.  Swoją popularność zawdzięczają one niemieckiemu artyście Richardowi Dölker, który pracował kiedyś w Vietri. Osiołek stał się na tyle rozpoznawalny, że okrzyknięto go symbolem tutejszej ceramiki, miasta i Wybrzeża Amafli.

Najlepszym sposobem na zwiedzanie miasteczka jest nieśpieszny spacer jego urokliwymi uliczkami. Nie jest ono tak tłoczne jak pobliskie Amalfi czy Positano, więc na pewno odpoczniesz w nim od tłumów. Nie ograniczaj się do samego centrum. Udaj się również do Marina di Vietri, która oferuje jedną z piękniejszych plaż na Wybrzeżu Amalfitańskim. Góruje nad nią wieża Crestarella zbudowana na skale. Obszar mariny to stara wioska rybacka z kilkoma sklepami i restauracjami z widokiem na morze.

Porada: Jeśli chciałbyś dowiedzieć się więcej o historii ceramiki Vietri koniecznie zajrzyj do Muzeum Ceramiki w Villa Guariglia (Museo della Ceramica Vietrese) w pobliskim Raito. Muzeum mieści się w przepięknej willi otoczonej parkiem. W jego zbiorach znajduje się bogata kolekcja wyrobów ceramicznych, podzielona na trzy części: wyroby okresu niemieckiego, ceramika codziennego użytku oraz wyroby regionalne. W muzeum znajdziesz też polski akcent, czyli ceramikę polskiej artystki Ireny Kowaliskiej. Dobrym pomysłem jest także wizyta w fabryce ceramiki Ceramica Artistica Solimene przy drodze wyjazdowej w kierunku Salerno.

2. Minori

Malutkie Minori to miasteczko z bogatą historią sięgającą czasów starożytnych. W czasach Burbonów było centrum produkcji makaronu i ciastek dla Królestwa Neapolu. Dziś jego urokliwe uliczki, kolorowe domy i tradycyjne restauracje są idealną okazją do tego, aby nacieszyć się pięknem włoskiego wybrzeża, zanurzyć się w lokalnej kulturze i rozkoszować pysznym jedzeniem.

Minori w porównaniu do swojego większego sąsiada jakim jest Maiori jest miasteczkiem dość sennym, spokojnym i zdecydowanie mniej zatłoczonym. Drewniane łodzie rybackie kontrastują tu z kolorowymi parasolami na ładnej, szerokiej plaży, a tarasowe wzgórza porastają pachnące gaje cytrynowe. Musisz nam wierzyć na słowo, że żółciutkie cytryny są tutaj niemal wszędzie! Znajdziesz je w postaci cytrynowej ceramiki, w mydełkach i olejkach o cytrynowym zapachu, na ubraniach i oczywiście w limoncello, czyli słynnym amalfitańskim likierze.

Minori nie może pochwalić się mnóstwem zabytków. Do zobaczenia jest tu jedynie Kościół San Sacramento, Bazylika św. Trofimenta, zdobiąca promenadę fontanna mauretańska czy ogrody Villi Cimbrone. Ze swojej strony proponujemy Ci spacer na wzgórza Minori. To z nich miasteczko prezentuje się najpiękniej! Zaprowadzą Cię na nie setki małych kamiennych schodków wznoszących się ku górze między kolorowymi domami. Jeśli lubisz wędrować i nieco się zmęczyć świetną propozycją może okazać się spacer z Minori do pobliskiego Ravello. Droga prowadzi przez piękne gaje oliwne i małe wioski, ale miejscami jest bardzo stroma. Przejście całego szlaku zajmuje około 45 minut.

Porada: Będąc w Minori koniecznie wybierz się na cytrynowe lody lub deser do Pasticceria Sal de Riso. Jej właściciel – Salvatore de Riso to najsłynniejszy cukiernik na Wybrzeżu Amalfi!

3. Ravello

Ravello to kolejne urocze miasteczko na Wybrzeża Amalfitańskiego, którego nie możesz pominąć. Jego malownicze położenie wprawia w niemały zachwyt. Ukryte między dwoma dolinami – Reginna i Dragone wznosi się na ponad 300 metrów n.p.m., co gwarantuje obłędne widoki na Morze Tyrreńskie i pobliską okolicę.

Ravello zwane jest jako „Miastem Muzyki” ze względu na swoje prestiżowe festiwale i wyjątkowe wydarzenia muzyczne. Szczególny związek z tym miastem miał sam Richard Wagner, znany niemiecki kompozytor. Odwiedził on Ravello w maju 1880 roku, spędzając czas w Villa Rufolo. To właśnie pobyt w tej wspaniałej willi stał się dla niego inspiracją do napisania znanej opery „Parsifal”.  O dziwo nie śródziemnomorski krajobraz, a kolorowy wygląd miasteczka przyozdobiony kaskadami kwiatów, winogronowymi tarasami i przeplatanką palm i róż urzekł Wagnera najbardziej. Od 1952 roku do chwili obecnej każdego lata Ravello rozbrzmiewa piękną muzyką podczas organizowanych tu koncertów muzyki wagnerowskiej oraz różnorodnych wydarzeń kulturalnych związanych z życiem i twórczością kompozytora.

Do głównych atrakcji Ravello należą rajskie ogrody Villa Cimbrone i Villa Rufolo (dodatkowo płatne), które zachwycają swoją bujną roślinnością i fantastycznymi widokami na Morze Tyrreńskie. Warto przespacerować się także po Piazza Centrale, czyli urokliwym rynku w centrum miasteczka z pochodzącą z XIX wieku katedrą. Podobnie jak kościoły w Amalfi i Atrani jej drzwi z brązu odlano w Konstantynopolu. Wewnątrz znajdują się dwie wybitne marmurowe ambony, obie misternie inkrustowane. Z kolei wokół placu zlokalizowanych jest kilka kawiarni, w których możesz skosztować pysznego włoskiego espresso oraz napawać wzrok zachwycającymi widokami na skalne tarasy porośnięte winnicami.

Ravello to nie tylko Wagner, który potrzebował aż siedmiu godzin, by z Amalfi dostać się tu na osiołku. To również ręcznie wyrabiana i malowana ceramika. Piękne talerze, tace, donice zachwycają cytrynowymi i kwiatowymi wzorami. W miasteczku znajduje się też fabryka ceramiki, a wyroby z niej pochodzące zaraz po turystyce są głównym źródłem dochodu mieszkańców. Ze swojej strony proponujemy Ci zajrzeć do sklepiku Ceramiche Cosmolena.

Porada: Jeśli lubisz wędrować i chcesz zachwycić się górskim krajobrazem Wybrzeża Amalfi, to polecamy Ci trekking z Ravello do Amalfi ścieżką Sentiero Atrani po długich, stromych schodach, które wiją się przez gaje cytrynowe i oferują zapierające dech w piersiach widoki. Pokonanie trasy zajmuje około 2 godzin. Załóż wygodne buty i koniecznie zabierz butelkę wody oraz krem z filtrem UV. Z Ravello możesz też wędrować do wymienionego wyżej Minori. Droga prowadzi przez piękne gaje oliwne i małe wioski.

4. Amalfi

Zestawienie najpiękniejszych miast Wybrzeża Amalfi nie byłoby kompletne bez … Amalfi! Kręte, brukowane uliczki, kaskado ułożone kolorowe domy i ciągle zmieniające się widoki na błękitne morze u ich stóp sprawiają, że miasteczko to jest prawie tak samo modne i popularne co pobliskie Positano.

Jest jednak coś co wyróżnia je na tle swoich równie pięknych sąsiadów. To bogata historia sięgająca czasów starożytnych! Amalfi było potężnym ośrodkiem handlu morskiego położonym na styku bizantyjskiego, arabskiego i zachodnioeuropejskiego szlaku handlowego. Jego dawna potęga widoczna jest do dziś między innymi w imponujących zabytkach, takich jak choćby Katedra św. Andrzeja Apostoła z XIII wieku. Majestatycznie wznosi się ona na szczycie długich schodów przy głównym placu Piazza del Duomo. Z geometryczną wzorzystą fasadą, pasiastymi kolumnami i kopułą olśniewającą kafelkami z majoliki robi ogromne wrażenie!

Jakby tego było mało za czasów średniowiecza mieszkańcy Amalfi zajmowali się ręcznym wyrabianiem papieru zwanym charta bambagina. Jego sława była tak wielka, że w papier zaopatrywał się ponoć sam papież. Dziś w miasteczku w zabytkowej i najstarszej w Europie papierni możesz zobaczyć fascynujące Muzeum Papieru, w którym dowiesz się o wielowiekowym przemyśle papierniczym Amalfi oraz spróbujesz wyrobić swój własny papier przy użyciu średniowiecznych metod.

Podobnie jak i inne miasta Wybrzeża Amalfi tak i to ma swoją plażę. Niestety za wstęp na nią trzeba zapłacić, a główna jej część została zagospodarowana przez znajdujące się na wybrzeżu hotele. Dobrym pomysłem jest także spacer po falochronach Amalfi. Rozciągają się z nich piękne widoki na całe miasteczko.

5. Positano

Tego miejsca chyba nie musimy Ci przedstawiać, prawda? Jego zdjęcia zdobią pocztówki, foldery reklamowe oraz social media celebrytów i światowych Instagramerów. Positano to najbardziej wysunięte na zachód miasto na Wybrzeżu Amalfitańskim. Jego pastelowe domy skąpane w kwiatach pną się po stromym zboczu wzgórza sięgając błękitu włoskiego nieba. To niezwykłe, że na skale można wybudować miasto i to jedno z najpiękniejszych nie tylko w Kampanii, ale i całych Włoszech!

Krajobrazy Positano pojawiły się w filmach „Pod Słońcem Toskanii” czy „Utalentowany Pan Ripley”. W latach sześćdziesiątych wypoczywali w nim Mick Jagger i Keith Richards z zespołu The Rolling Stones. Podobno to właśnie tutaj skomponowali swój przebój ” Midnight Rambler”. Nie ma się zatem co dziwić, że miasteczko ściąga do siebie celebrytów i tłumy turystów spragnionych pięknych widoków, luksusu i ciekawych tutejszej atmosfery.

W Positano nie znajdziesz zbyt wielu zabytków i ciekawych miejsc do odwiedzenia. Oprócz XIII-wiecznego kościoła Santa Maria Assunta, z kopułą z majoliki i bizantyjską ikoną Czarnej Madonny (według legendy przywiezionej tu przez piratów), jedyne, co możesz tu zobaczyć to wąskie uliczki pełne kwiatów i sklepów z ubraniami w pobliżu portu i być może „sławy” popijające Aperola w lokalnych kawiarniach lub wypoczywające na prywatnych jachtach w zatoce. Ciekawym pomysłem na wizytę w Positano jest spacer wąską dróżką Positanesi d’America odchodzącą od Spiaggia Grande, czyli głównej plaży w Positano i ciągnącej się do plaży Fornillo lub wdrapanie się na okoliczne wzgórza by w ciszy i spokoju z dla od tłumów turystów nacieszyć się cudownymi widokami na kaskadowo pnące się ku wzgórzu domy.

Porada: Positano z powodu ogromnej liczby turystów jakie to miasteczko odwiedza jest momentami męczące. Jest tu tłoczno, drogo, a latem gorąco. Wybierając się do Positano zrezygnuj z auta, bo będziesz mieć niemałe problemy ani je zaparkować! Skorzystaj z promu lub autobusu. Świetnym pomysłem dostania się do Positano będzie też trekking tzw. Ścieżką Bogów, o której przeczytasz poniżej.

6. Ścieżka Bogów (Sentiero degli Dei)

Ścieżka Bogów, czyli Sentiero degli Dei to jedna z najpiękniejszych tras pieszych poprowadzonych wzdłuż Wybrzeża Amalfi! To około 7 km zachwycających widoków na Morze Tyrreńskie, półwysep Sorrento i słynną wyspę Capri. Trasa łączy dwie maleńkie miejscowości Agerola i Nocelle. Legenda głosi o przechadzających się nią mitologicznych bogach, którzy udali się na ratunek Odyseuszowi i jego załodze, zaatakowanych przez syreny. Ścieżka Bogów rozpoczyna się przy Piazza Paolo Capasso w Agerola tuż obok kościoła i prowadzi szutrowym traktem do Nocelle. Tu oficjalnie się kończy, ale można wędrować dalej po ponad 1700 schodach do Positano. Nie będziemy ukrywać, że szlak do łatwych nie należy. We włoskim upalnym klimacie daje on lekko popalić. Najbardziej wymagający jest odcinek z Nocelle do Positano, bo to niekończące się schody w dół, na których nogi lekko wysiadają. Wysiłek wynagradzają jednak obłędne widoki!

• Jak dostać się na Ścieżkę Bogów?

Autobusem z miejscowości Amalfi musisz wjechać na wzgórza do Ageroli. Najlepszym rozwiązaniem będzie skorzystanie z busów SITA SUD. W Agerola kieruj się w stronę kościoła św. Mateusza Apostoła. Ścieżka Bogów rozpoczyna się na Piazza Paolo Capasso tuż obok kościoła i prowadzi szutrowym traktem do Nocelle.

• Ile czasu należy przeznaczyć na przejście całej trasy?

Nam zajęło to około 5-6 godzin z Agerola do Positano. Co chwila zatrzymywaliśmy się jednak, aby podziwiać cudowne widoki.

• Co zabrać ze sobą?

Wygodne buty, nakrycie głowy, krem z filtrem i dużo wody! Na szlaku znajdziecie ze 3 lokalne restauracyjki, ale warto też zaopatrzyć się w swój własny prowiant.

7. Furore i Fiordo di Furore

Na koniec zostawiamy Furore, czyli „miasto, którego nie ma”. To tak naprawdę niewielkie domki rozproszone na zboczach gór Lattari wzdłuż wybrzeża, które zamieszkuje około 800 osób. Furore zostało okrzyknięte najpiękniejszą wioską we Włoszech, mimo że architektonicznie nie stanowi zwartej całości. Zabudowania są praktycznie niewidoczne ze słynnej Amalfitany. Dominują na nich malowidła, rzeźby, freski, a także kolorowe kopuły z majoliki na kościołach. Ale nie one są tu najważniejsze.

Wisienką na torcie jest Fiordo di Furore, czyli naturalny, niewielki fiord z malutką romantyczną plażą ukrytą między skałami. Plaża jest żwirowa, tak jak większość plaż na Wybrzeżu Amalfitańskim, a woda ma ładny turkusowy kolor. Za dodatkową opłatą można tu wypożyczyć leżaki i odpocząć od intensywnego zwiedzania. Jako ciekawostkę dodamy, że każdego lata w lipcu w Furore odbywają się międzynarodowe zawody skoków do morza z mostu zawieszonego nad fiordem.

Porada: Furore znajduje się między miejscowościami Praiano i Conca dei Marini. O ile Fiordo di Furore z plażą znajduje się przy głównej drodze i widać go z mostu łączącego dwa skalne grzbiety wybrzeża, o tyle do samego miasteczka trzeba się trochę wspiąć pod górę. Wysiłek wynagradzają jednak cudne widoki.

Wybrzeże Amalfitańskie – informacje praktyczne

Jak dojechać na Wybrzeże Amalfitańskie

Najlepszą opcją jest dolot do pobliskiego Neapolu, a następnie pociąg do Salerno (Trenitalia z Napoli Centrale) lub Sorrento (z dworca Garibaldi). Na Lotnisko w Neapolu lata zarówno Ryanair z Krakowa, Warszawy (Modlin) i Wrocławia oraz Wizzair z Warszawy (Lotnisko Chopina) i sezonowo z Katowic. Sprzed dworca kolejowego w Salerno regularnie odjeżdżają autobusy przewoźnika Sita Sud do poszczególnych miast Wybrzeża Amalfi. Bilety autobusowe kosztują kilka euro w zależności od długości trasy.

Sprawdź najlepsze opcje dolotu do Neapolu

Kiedy jechać na Wybrzeże Amalfitańskie

Najlepiej poza ścisłym sezonem tj. lipcem i sierpniem, kiedy to Wybrzeże Amalfi odwiedzają tłumy turystów, a z nieba leje się żar. Najlepsza pora na zwiedzanie tego regionu Włoch przypada na wiosnę (maj, czerwiec) oraz jesień (wrzesień, październik). Jeśli planujesz wakacje na Wybrzeżu Amalfitańskim i szukasz sprawdzonych ofert, warto zapoznać się z aktualnymi propozycjami wyjazdów, które obejmują zarówno relaks na malowniczych plażach, jak i odkrywanie urokliwych miasteczek oraz smakowanie lokalnej kuchni. Sprawdź dostępne oferty wakacji na Wybrzeżu Amalfitańskim.

Na jak długo jechać na Wybrzeże Amalfitańskie

Na Wybrzeżu Amalfitańskim byliśmy zaledwie 3 dni w czerwcu. Nie ukrywamy, że dla nas było to troszkę za krótko, bo nie zdążyliśmy zobaczyć wszystkich 13 miasteczek, poleżeć trochę na plaży i przejść kilku szlaków pieszych wzdłuż wybrzeża łączących ze sobą poszczególne miasteczka. Uważamy, że 5 pełnych dni na zwiedzanie Wybrzeża Amalfi powinno Ci w zupełności wystarczyć. Jeśli do tego chcesz spędzić troszkę więcej czasu na plaży dolicz kolejne 2 dni.

Noclegi na Wybrzeżu Amalfi

Naszym zdaniem najlepszą bazą wypadową do zwiedzania Wybrzeża Amalfitańskiego jest pobliskie Salerno. To większe miasto, w którym bez problemu znajdziesz wygodny nocleg w zdecydowanie niższej cenie niż w poszczególnych wymienionych przez nas wyżej miasteczkach Amalfi. Ze swojej strony możemy Ci polecić nocleg w przytulnym apartamencie Vinto House Salerno Old Town  w centrum Salerno. Z Salerno autobusem przewoźnika Sita Sud dostaniesz się bez problemu do wybranych miasteczek Wybrzeża Amalfi. Jeśli szukasz czegoś bardziej klimatycznego być może przypadnie Ci do gustu klimatyczna agroturystyka Agriturismo Orrido di Pino na wzgórzach miasteczka Agerola. Polecili nam ją nasi znajomi. 

Jak przemieszczać się po Wybrzeżu Amalfi

Auto

Zdecydowanie odradzamy zwiedzanie Wybrzeża Amalfi samochodem! Amalfitana, czyli główna droga biegnąca wzdłuż wybrzeża i łącząca ze sobą poszczególne miasteczka jest kręta, wąska i momentami stroma, ale nie to jest tu głównym problemem. Bardzo często jest ona niemiłosiernie zakorkowana. Ogromnym wyzwaniem może okazać się także znalezienie wolnego miejsca parkingowego w poszczególnych miastach Wybrzeża Amalfi, nie wspominając już o cenach parkingów kosztujących od 2 do 10 euro/godzinę (najdrożej w Amalfi i Positano!)

Skuter

Zdecydowanie lepszym pomysłem jest wypożyczenie skutera. Łatwiej się nim przebić przez korki i zaparkować. Parkingi są też zdecydowanie tańsze od 1-4 euro/godzinę. Skuter wynajęliśmy w Salerno w wypożyczalni Rent2ride nieopodal dworca kolejowego za 50 euro/dzień wraz z kaskami. Skuter bez problemu wypożyczysz na polskie prawo jazdy kategorii B. Nie musisz mieć prawa jazdy na motocykl. Odradzamy jednak tą formę przemieszczania się po wybrzeżu, jeśli nigdy wcześniej na skuterze nie jeździłeś! Drogi są wąskie, kręte i momentami bardzo zatłoczone.

Autobusy Sita Sud

Jeśli nie planujesz wypożyczyć skutera skorzystaj z transportu lokalnego obsługiwanego przez autobusy Sita Sud. Łączą one ze sobą poszczególne miasta wybrzeża Amalfi. Sita Sud ma trzy główne bazy w Salerno, Amalfi i Sorrento. W Salerno autobusy odjeżdżają spod dworca kolejowego i jadą Amalfitaną zatrzymując się na poszczególnych przystankach wyłącznie na żądanie. Musisz zatem zasygnalizować kierowcy, że chcesz wsiąść lub wysiąść z autobusu na danym przystanku. Biletu nie kupisz u kierowcy. Musisz się w niego zaopatrzyć wcześniej w kiosku (Tabaccheria). Pamiętaj o tym, aby bilety zakupić wcześniej, żeby mieć je także na powrót szczególnie jeśli planujesz pojechać autobusem pod Fiordo di Furore. Ceny biletów zaczynają się od 1,20 euro za przejazd w zależności od długości trasy. Godziny odjazdów i poszczególne trasy przejazdów sprawdzisz na stronie przewoźnika Sita Sud.

Oprócz autobusów linii Sita Sud w Amalfi dostępne są także połączenia autobusowe do Ravello oraz autobusy do Ageroli, skąd rusza się na trekking wspomnianą wyżej Ścieżką Bogów. Odjeżdżają one z głównego placu w Amalfi przy rondzie i porcie.

Statki Travelmar

Alternatywą dla autobusów może być rejs statkiem Travelmar do poszczególnych miasteczek Wybrzeża Amalfi. Statki odpływają z portu Salerno Manfredi i Salerno Concordia oraz z portów turystycznych w Positano, Amalfi, Minori, Maiori, Cetara, Vietri sul Mare. Bilety kupisz na miejscu w porcie lub przez oficjalną stronę przewoźnika. Na stronie znajdziesz też aktualne godziny rejsów. Cena biletów różni się w zależności od długości rejsu np.na trasie Salerno Concordia – Positano bilet kosztuje 15 EUR w jedną stronę.

Trekking wzdłuż Wybrzeża Amalfi

Jeśli lubisz wędrować to Wybrzeże Amalfitańskie przygotowało dla Ciebie szereg tras spacerowych pomiędzy poszczególnymi miasteczkami. Najpiękniejszą z nich jest wspomniana wyżej Ścieżka Bogów (Sentiero degli Dei)prowadząca z miejscowości Agerola do Nocelle, a później dalej do Positano. Do wyboru masz także szlak łączący Minori z Ravello (via Capella) czy Ravello przez Atrani do Amalfi. Pamiętaj jednak o tym, że szlaki są dość wymagające i często prowadzą po licznych schodach! Koniecznie załóż na nie wygodne, sportowe obuwie, nakrycie głowy. Zabierz wodę do picia i krem z filtrem UV!

Parkingi na Wybrzeżu Amalfitańskim

Tak jak wspomnieliśmy wyżej parkingi w poszczególnych miastach Wybrzeża Amalfitańskiego są płatne i niemiłosiernie zatłoczone! Jeszcze raz odradzamy Ci jechać autem do najpopularniejszych miasteczek takich jak: Amalfi, Positano czy Ravello. Parkingi kosztują od 2 do nawet 10 EUR za godzinę. W parkometrach można płacić gotówką lub kartą. Trzeba też wbić numery tablic auta/skutera, a karteczkę z parkometru zostawić za szybą samochodu lub nakleić w widocznym miejscu na skuterze.

We Włoszech obowiązuje też zasada kolorowych linii: żółtej (bezpłatne miejsca parkingowe dla niepełnosprawnych, aut dostawczych lub mieszkańców), białej (darmowe parkingi ale zazwyczaj dla mieszkańców), niebieskiej (odpłatne miejsce postojowe) i różowej (miejsce zarezerwowane dla kobiet w ciąży lub podróżujących z dziećmi).

Artykuł Wybrzeże Amalfitańskie – najpiękniejsze miasteczka, które warto zobaczyć pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Atrakcje Tromsø i jego okolic

Centrum Tromsø

Tromsø choć jest największym miastem północnej Norwegii i siódmym pod względem wielkości w kraju to na jego zwiedzanie wystarczy Ci zaledwie kilka godzin. Zdecydowana większość przyjeżdżających tu turystów traktuje go jako bazę wypadową do wypraw na polowanie na zorzę polarną, trekkingów po fiordach, wycieczek psimi zaprzęgami, rejsów widokowymi łódkami na okoliczne wyspy czy wizyty w wiosce reniferów. Nie oznacza to jednak, że w samym Tromsø nic nie ma! 

Zwiedzanie miasta proponujemy rozpocząć od Storgata, czyli pieszego deptaku biegnącego w centrum miasta. Zlokalizowano przy nim mnóstwo sklepików, restauracji oraz biur lokalnych tour operatorów. Na głównym placu przy Storgacie znajduje się Dom Kirke, czyli jedyna w Norwegii drewniana katedra. Deptakiem dojdziesz do starej fortyfikacji, nazywanej Skansenem z charakterystyczną drewnianą i najstarszą w mieście architekturą. Znakiem rozpoznawczym tego miejsca są urocze kolorowe, drewniane i niekiedy mocno oryginalne domy w większości z XIX wieku. Jako ciekawostkę dodamy, że od 1904 roku ze względu na zagrożenie pożarowe zabroniono w Skansenie wznoszenia nowych budynków z drewna.

Spacerując po mieście zwróć także uwagę na liczne muzea, z których Tromsø słynie. Jednym z ciekawszych jest Polarmuseet, czyli Muzeum Polarne mieszczące się w dawnym magazynie z 1830 roku. Zapoznasz się w nim z długą historią regionu, od jego odkrycia i pierwszych osad, po rolę w niegdyś lukratywnym przemyśle wielorybniczym, który kiedyś tu kwitł, aż po jego ostateczne przekształcenie w centrum arktycznej bazy badawczej. Na uwagę zasługuje także pobliska Polaria będąca połączeniem muzeum, akwarium i centrum wiedzy na temat Arktyki. Nowoczesny budynek Polarii wygląda niczym arktyczne kry wypchnięte na ląd lub przewrócone kostki domina. Wewnątrz obiektu kryje się też fokarium. Przy Polarii możesz zobaczyć również historyczny norweski statek MS Polstjerna wykorzystywany kiedyś do polowania na foki.

Fascynującym obiektem na terenie Tromsø, którego nie możesz pominąć podczas zwiedzania jest Katedra Arktyczna (Arctic Cathedral). Powstała ona w 1965 roku według projektu Jan Inge Hovig, a inspiracją do jej budowy był tradycyjny namiot Saamów – laavu. Dzięki temu, że stoi tuż nad wodą, widoczna jest niemal z każdego punktu miasta. Jej szklana fasada przypominająca sopel lodu, a liczne witraże sprawiają wrażenie jakby płonęła. Najbardziej charakterystyczną cechą katedry jest jej szklana mozaika o powierzchni 1500 stóp kwadratowych zaprojektowana przez artystę Victora Sparre’a. We wnętrzach świątyni oprócz mszy odbywają się koncerty i przeróżne miejscowe uroczystości.

Kolejka Fjellheisen na Wzgórze Storsteinen

Ciekawą atrakcją Tromsø, której nie możesz pominąć jest kolejka linowa Fjellheisen. Łączy ona dolną część miasta z punktem widokowym na pobliskim wzgórzu Storsteinen (420 m n.p.m.). Z „Wielkiej Skały” rozpościerają się przepiękne widoki na całe miasto i okoliczne majestatyczne góry. Tu także zaczynają się liczne szlaki górskie, w tym trasa prowadząca na najwyższy szczyt Tromso – Tromsdaltinden (1238 m n.p.m.). Wzgórze Storsteinen jest również idealnym miejscem na wypatrywanie zorzy polarnej!

Podróż kolejką Fjellheisen rozpoczyna się z dolnej stacji Solliveien i trwa około 4 minuty. Bilety na przejazd możesz kupić zarówno na miejscu, jak i online. Godziny otwarcia oraz aktualne ceny znajdziesz się na oficjalnej stronie kolejki. Nadmienimy jedynie, że kolejka czynna jest dość długo i na wzgórze możesz wybrać się także po zmroku. Przy górnej stacji Fjellheisen znajduje się kawiarnia, punkt widokowy i sklep z pamiątkami. W lecie na Storsteinen możesz wejść na własnych nogach. Na szczyt prowadzi ścieżka wybudowana przez szerpów, na którą składają się 1203 schody. Trekking zajmuje do około godziny, a trasa zaczyna się na prawo od kolejki.

Zorza polarna w Tromsø

Aurora borealis, czyli zorza polarna to jedno z najpiękniejszych i najbardziej tajemniczych zjawisk naturalnych na naszej planecie! Można ją obserwować w kilku miejscach na świecie: w Norwegii, Szwecji, Islandii, Laponii, na Alasce, Grenlandii, Syberii, czasem widoczna jest też nad naszym polskim morzem. Jednym z najlepszych miejsc do jej obserwacji jest jednak Tromsø!

I. Kiedy jest odpowiedni miesiąc na zobaczenie zorzy?

Największe szanse na zobaczenie zorzy polarnej w Tromsø przypadają na miesiące od połowy września do końca marca. Zorza występuje przez cały rok, ale okres pomiędzy równonocą jesienną a wiosenną najbardziej sprzyja jej obserwacji.

II. Jak znaleźć zorzę?

Polowanie na zorzę nie ma nic wspólnego z gonieniem za białym króliczkiem. Wszystko opiera się na dobrym przygotowaniu merytorycznym, znajomości terenu i czytaniu pogody, która odgrywa tutaj kluczową rolę. Na obserwację zorzy wybiera się miejsca z dala od wielkich miast i od źródeł sztucznego światła. Gdy pogoda bywa kapryśna trzeba się liczyć z częstym przemieszczaniem w poszukiwaniu bezchmurnego nieba. Tropienie Aurory najlepiej powierzyć profesjonalnej firmie. W Tromsø i okolicach istnieje mnóstwo lokalnych touroperatorów, którzy oferują najróżniejsze wycieczki na polowania na zorzę. Ceny zaczynają się od około 500 złotych wzwyż i zazwyczaj trwają kilka godzin. Bardzo często połączone są z ogniskiem, przy którym z kubkiem gorącej herbaty lub czekolady wypatruje się zorzy. To, czy uda się ją zobaczyć w dużej mierze zależeć będzie jednak od szczęścia! Nikt nie ma bowiem złotej recepty na wypatrzenie tego niezwykłego zjawiska na niebie.

Na zorzę oczywiście możesz też polować samodzielnie. Przede wszystkim musisz znaleźć miejsce z dala od świateł miast i być cierpliwym! W Tromsø popularnym spotem na jej wypatrywanie jest wspomniane wyżej Wzgórze Storsteinen.

III. Jak ubrać się na zaorzę?

Ciepło! Bielizna termoaktywna, ciepły sweter, wełniane skarpety, buty trekkingowe, puchowa kurtka, czapka i rękawiczki to podstawa. Zorza polarna ponad wszystko lubi zimę, noc i odludzia. Wskazane jest zabranie ze sobą termosu z gorącym rozgrzewającym napojem!

Psie zaprzęgi w Tromsø

Zimowy wyjazd do Tromsø to nie tylko polowanie na zorzę polarną. To także doskonała okazja na przejażdżkę i bliższe spotkanie z psami zaprzęgowymi. Ich obecność za kołem podbiegunowym to wielowiekowa tradycja. Psie zaprzęgi od wieków były bowiem najlepszą i najszybszą formą transportu ludzi i towarów na trasach syberyjskich, alaskańskich czy arktycznych. Oprócz praktycznych względów hodowla psów zaprzęgowych była i wciąż jest wielką pasją przekazywaną z pokolenia na pokolenie wśród tutejszych mieszkańców. Najpopularniejszą rasą psów w Norwegii wykorzystywaną w zaprzęgach transportowych i rekreacyjnych są Alaskan husky. Dlaczego? Bo są one niezwykle odporne na warunki atmosferyczne, mało wymagające, jeśli chodzi o ich utrzymanie oraz niezwykle zdyscyplinowane. Psy te uwielbiają biegać, a ruch jest niezbędny do ich prawidłowego funkcjonowania.

Wybór psów do psich zaprzęgów nigdy nie jest przypadkowy! Są one odpowiednio przeszkolone i dobierane do panujących na zewnątrz warunków atmosferycznych, długości trasy oraz ilości osób/towarów, które będą ciągnąć. Każdy psiak w zaprzęgu pełni swoją funkcję. Psy wchodzące w skład zaprzęgu tworzą tzw. kennel. Ubiera się je w indywidualnie dopasowane szelki po to, aby im nie zaszkodzić. Do nich dopinane są sanki lub wózek. Na przodzie biegnie zawsze „Lead” – spokojny, inteligentny i niezwykle posłuszny lider stada. Za nim biegnie „Swing” pełniący funkcję vice-lidera. Następnie jest „Team” czyli młode, początkujące psiaki. Na końcu zaprzęgu znajduje się Wheel, który bierze na siebie największy ciężar.

To nie jest tak, że człowiek uczestniczący w psim zaprzęgu wygodnie usadawia się w saniach i na tym jego rola się kończy. To nieustająca współpraca z psim zaprzęgiem. Balansowanie ciałem, popychanie sań pod górę, wysiłek fizyczny oraz ciągły kontakt ze zwierzakami, po to aby sobie i przede wszystkim im nie zrobić krzywdy. Psów nie wolno zmuszać do biegu, nie wolno ich poganiać, popychać czy szarpać! Psie zaprzęgi prowadzi się wyłącznie głosem, nie siłą. Po biegu psy są karmione i nagradzane za wykonaną pracę oraz odstawiane na zasłużony odpoczynek do tzw. stake out czyli specjalne dla nich wyznaczonej przestrzeni.

Podobnie jak przy polowaniu na zorzę polarną tak i w tym przypadku na terenie Tromsø istnieje mnóstwo firm organizujących przejażdżki psimi zaprzęgami. Ich ceny zaczynają się od 600 PLN wzwyż. Pamiętaj o tym, aby z wyprzedzeniem zarezerwować termin, ponieważ chętnych na tego typu atrakcję nie brakuje. Osobiście podczas naszego grupowego wyjazdu na polowanie na zorzę polarną do Tromsø korzystaliśmy z firmy Villmarkssenter. Zajmuje się ona hodowlą ponad dwustu psów zaprzęgowych głównie rasy rasy Alaskan husky. Ich pisaki są niezwykle przyjacielskie. Można je głaskać, można się do nich tulić, a one odwzajemniają te uczucia z nawiązką. Na miejscu funkcjonuje też mała klinka weterynaryjna, a zwierzęta są tu zadbane i naprawdę dobrze traktowane!

Dlaczego psy trzymane są na łańcuchu? Z kilku powodów: nie mogą biegać luzem, bo ogarnięcie takiej sfory byłoby wręcz niemożliwe. Dochodziłoby również do niekontrolowanego rozmnażania. Psy tej rasy cechuje duża niezależność, silny instynkt myśliwski i skłonność do ucieczek. Podsumowując – choć sami jesteśmy ogromnymi przeciwnikami trzymania psów na łańcuchu tak w tym przypadku jak źle to nie zabrzmi nie ma innego wyjścia. Wierz nam na słowo, ale te pieski są tam naprawdę szczęśliwe. Nie polecalibyśmy Ci miejsca, ani atrakcji, w którym zwierzętom dzieje się krzywda i są źle traktowane.

Renifery

Były psy to nie może zabraknąć reniferów. Te niezwykłe zwierzęta są bezapelacyjnie wizytówką Arktyki. Renifery spotkasz na farmie Tromsø Arctic Reindeer Experience nieopodal Tromso prowadzonej przez Saamów. Często mówi się, że to zapomniany lud północnej Europy zamieszkujący nie tylko Norwegię, ale także Szwecję czy Finlandię. Saamowie są przodkami koczowniczych pasterzy reniferów. W obecnych czasach tylko nieliczni z nich utrzymują się dalej z hodowli i mieszkają w namiotach lavvu na skraju tundry. Większość zatrudniona jest w turystyce co nie zmienia faktu, że ciągle podtrzymują i kultywują swoje ciekawe tradycje. Mają swój własny język, oraz wciąż stosują tzw. dietę od nosa do ogona, w której serce, krew, mózg, tłuszcz, kości, a nawet kopyta reniferów, wykorzystują jako pokarm.

Podczas wizyty na farmie reniferów Tromsø Arctic Reindeer Experience będziesz miał okazję nie tylko do spotkań z tymi niezwykłymi zwierzętami, przejechania się ciągniętymi przez nie saniami czy ich karmienia, ale także do zapoznania się z kulturą i stylem życia ludu Saamów. Dodatkowo na farmie skosztujesz bidosu, czyli gulaszu z renifera, a wszystko to w akompaniamencie joikowania – tradycyjnego śpiewu pasterzy reniferów. Wizytę u Saamów możesz też połączyć z obserwacją zorzy polarnej. Ceny za wycieczki zaczynają się od 1090 NOK.

Wyspa Kvaløya

Renifery na pewno spotkasz też na Wyspie Kvaløya położonej około 32 km na południe od Tromsø. To piąta największa wyspa kontynentalnej części Norwegii, nie licząc archipelagu Svalbardu. Wyspa wielorybia (Kval – wieloryb, øya – wyspa) słynie z zachwycających fiordów (Grotfjorden, Ersfjord, Kaldfjord, Kattfjord czy Skulsfjord), uroczych wiosek i licznych szlaków górskich. Jeśli nie masz kilku dni na zobaczenie jej całej proponujemy Ci skupić się na Grotfjorden. Oferuje on wszystkie najważniejsze atrakcje wyspy: od piaszczystej plaży, przez malutką wioskę rybacką po krótkie trasy trekkingowe. Praktycznie każde miejsce nad tym fiordem oferuje oszałamiające widoki.

Na uwagę na wyspie Kvaløya zasługuje także Straumen Grad – kompleks charakterystycznych budynków z tzw. zielonymi dachami pochodzących z początku XIX wieku oraz wioska Hella. W tej ostatniej znajdziesz prehistorycznych rzeźby naskalne datowane na 7000 lat p.n.e. 

Tromsø – informacje praktyczne

I. Kiedy lecieć do Tromsø

Tromsø to ciekawy kierunek przez cały rok. Termin podróży tak naprawdę uzależniony jest od tego, co planujesz tam robić. Jeśli Twoim marzeniem jest zobaczenie zorzy polarnej, jazda psimi zaprzęgami czy tropienie reniferów to polecamy termin między październikiem, a marcem. Wtedy masz największe szanse na zobaczenie świetlistego tańca na niebie. Jeśli wolisz cieplejsze klimaty i planujesz głównie wędrówki po górach oraz trekkingi wzdłuż malowniczych fiordów to leć do Tromsø w lipcu lub sierpniu.

II.Loty do Tromsø

Na dzień powstania tego posta (luty 2023) bezpośrednie loty do Tromsø odbywają się wyłącznie z Gdańska. Oferuje je Wizzair w dość przystępnych cenach. Alternatywą może okazać się loty z innych polskich lotnisk z przesiadką w Oslo. Do stolicy Arktyki możesz też dojechać kamperem. Norwegia jest bowiem jednym z najlepszych krajów w Europie do tego typu podróżowania!

III. Transport z lotniska do centrum Tromsø

Lotnisko Tromsø -Langnes znajduje się na samej wyspie Tromsøya i jest doskonale skomunikowane z centrum miasta. Najlepszą opcją jest autobus miejski linii 40 i 42, którym w zaledwie w 15 min dojedziesz z lotniska do centrum miasta. Bilet kupisz w biletomacie na przystanku lub przez aplikację Tromso Billett. Alternatywą jest wzięcie taksówki. W Tromsø nie ma Ubera ani Bolta!

Po mieście z kolei możesz poruszać się pieszo, bo atrakcje znajdują się dość blisko siebie lub skorzystać z miejskich autobusów.

IV. Noclegi w Tromsø

Baza noclegowa w Tromsø jest dobrze rozwinięta, więc nie powinieneś mieć problemów ze znalezieniem hotelu czy apartamentu. My ze swojej strony polecamy Ci TotalApartments. Osobiście wynajęliśmy od niej piękny Robukta Lodge położony nad morzem w rekreacyjnej części Tromsø około 3 km od centrum miasta. Dom przeznaczony jest dla większej grupy osób, ale istnieje także możliwość wynajęcia osobno piętra głównego i parteru. W willi znajduje się 8 sypialni, 5 łazienek oraz przestronny salon z jadalnią i kuchnią z pełnym wyposażeniem. Do Twojej dyspozycji będzie także przestronny ogród, bar, sauna fińska opalana drewnem, jacuzzi oraz miejsce na grilla. Z tego niezwykłego domu rozpościera się cudownie kojący widok na morze.

TotalApartments oprócz Robukta Lodge ma w swojej ofercie także kilka apartamentów z 1- 4 sypialniami oraz apartamentów typu studio. Składają się one z salonu, jadalni i w pełni wyposażonej kuchni z pralką. Część z nich zlokalizowana jest przy Storgata, czyli głównym deptaku Tromsø, część nieco dalej od centrum, więc jest naprawdę w czym wybierać.

Tromsø ciekawostki

• Tromsø położone jest na wyspie, którą z lądem łączą dwa duże mosty;
• Miasto znajduje się w najbardziej wysuniętej na północ części Norwegii;
• Uniwersytet w Tromsø jest najbardziej wysuniętą na północ uczelnią na świecie;
• Dzięki prądowi zatokowemu fiord nigdy tu nie zamarza, a port może działać cały rok;
• Klimat miasta nie jest tak surowy, jak wielu przypuszcza. Średnia temperatura w ciągu roku wynosi więcej niż 0°C;
• Mieszkańcy Tromsø to prawdziwi eksperci od koseligu, czyli tworzenia ciepłej atmosfery, która pozwala cieszyć się nocą polarną;
• W Tromsø przypada najwięcej barów na osobę w Norwegii;
• W Tromsø zmieści się Verdensteatret, czyli najstarsze kino w Norwegii z 1915 roku;
• W herbie miasta Tromsø znajduje się renifer;
• Największą mniejszością narodową w Tromsø są Polacy!

*Post powstał we współpracy z TotalApartments w Tromso.

Artykuł Tromsø – poznaj najciekawsze atrakcje stolicy Arktyki pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Amsterdam na weekend. Jak zwiedzać miasto.

Najwięcej atrakcji Amsterdamu znajduje się w obrębie historycznego centrum lub w jego najbliższej okolicy. Do większość z nich bez problemu dotrzesz pieszo z dworca kolejowego Amsterdam Centraal podczas nieśpiesznego spaceru gubiąc się wśród plątaniny malowniczych kanałów. Naszym zdaniem to najlepszy sposób na zwiedzanie Amsterdamu! Bez ciśnienia, bez presji i odhaczania typowych atrakcji. 

Holenderską stolicę możesz też zwiedzać na rowerze. Pozwoli Ci to na szybkie i wygodne poznawanie miasta. Sieć ścieżek rowerowych w Amsterdamie jest doskonale rozwinięta, a jednośladem dotrzesz niemal wszędzie. Jako ciekawostkę dodamy, że rower jest tu pojazdem zdecydowanie uprzywilejowanym, któremu nawet piesi ustępują pierwszeństwa. Alternatywą dla jednośladu może okazać się rejs po wodach rzeki Amstel, który pozwoli Ci odkryć historyczne centrum miasta z perspektywy wody.

Jeśli planujesz korzystać z transportu miejskiego i przepłynąć się jednym z kanałów rozważ wykupienie karty I amsterdam City Card zapewniającej darmowe przejazdy komunikacją GVB obsługującą linie autobusowe, tramwajowe, metro i promy w Amsterdamie. Dodatkowo w ramach tej karty otrzymasz bezpłatny wstęp do około 70 muzeów, a także darmowy 1 godzinny rejs po kanałach u wszystkich głównych organizatorów wycieczek. Nie ma potrzeby wcześniejszej rezerwacji rejsu. Wskakujesz na wybraną łódź kanałową w dogodnym dla Ciebie czasie. Kartę możesz także wykorzystać, aby wypożyczyć rower na cały dzień. Do wyboru masz kartę: 24h, 48h, 72h, 96h lub 120h. Karta Miejska jest aktywowana podczas pierwszego wejścia do muzeum, atrakcji lub korzystania z komunikacji miejskiej.

Amsterdam na weekend. Co warto zobaczyć.

I. Kanały w Amsterdamie

Przy opisie atrakcji Amsterdamu nie możemy nie wspomnieć o jego kanałach wpisanych na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Dzięki nim stolica Holandii jest tak wyjątkowym i unikatowym miastem na świecie. Do najważniejszych kanałów Amsterdamu zaliczane są: Herengracht, Keizersgracht i Prinsengracht połączone między sobą wieloma mniejszymi kanalikami oraz mostami. Tworzą one tzw. Grachtengordel, czyli pierścień oplatający niczym pajęczyna całe miasto. Pośrodku nich znajduje się główny plac Amsterdamu, czyli Plac Dam z Pałacem Królewskim i luksusowym domem towarowym Bijenkorf. Ten pierwszy to świetny punkt orientacyjny, od którego warto rozpocząć zwiedzanie miasta.

Samych kanałów na terenie Amsterdamu jest ponad 160, a ich łączna długość wynosi ponad 100 kilometrów. Dzielą one miasto na 90 wysp. Skąd się ich tle tam wzięło? Podobnie jak wiele holenderskich miast tak i stolica leży na terenach podmokłych ok. 3 metry pod poziomem morza. Zatem pierwszą funkcją kanałów było osuszenie terenu. Z czasem zyskały one kolejne role. Pełniły w mieście funkcje melioracyjne, sanitarne i transportowe. Były pożyteczniejsze niż ulice, bo umożliwiały bezpośredni transport towarów z portów do magazynów, które mieściły się w prywatnych domach amsterdamskich kupców. Kanały oddzielały też od siebie poszczególne części miasta, separowały bogatych od biednych, a te otaczające Amsterdam tworzyły rodzaj fosy w celach obronnych.

W przeszłości w Amsterdamie było zdecydowanie więcej kanałów. W latach 1857-1895 kilkanaście z nich zasypano, by zapewnić większą przestrzeń dla ruchu kołowego. Obecnie kanały wykorzystywane w celach rekreacyjnych i turystycznych oraz jako miejsce cumowania łodzi mieszkalnych. Jako ciekawostkę dodamy, że na kanałach w Amsterdamie zacumowanych jest aż 2,5 tysiąca łodzi mieszkalnych, a możliwość zamieszkania wokół Grachtengordel stanowi obiekt marzeń wielu amsterdamczyków. My ze swojej strony polecamy Ci nieśpieszny spacer wzdłuż kanałów Amsterdamu lub wybranie się na rejs łódką po nich. Do wyboru masz cztery trasy wycieczkowe: Red Line, Green Line – najbardziej ciekawa trasa, Blue Line czy Orange Line. Rejsy trwają około 60-90 minut, a ceny zaczynają się od 9 euro.

II. Mosty w Amsterdamie

Było o kanałach to musi być też o mostach! Na terenie Amsterdamu znajduje się ich ponad 2500. Jest to ponad trzy razy więcej niż w Wenecji. Łączą one pajęczynę kanałów oplatających całe miasto i ułatwią przemieszczanie się. Najstarszym i najszerszym mostem w Amsterdamie jest Most De Torensluis. Najsłynniejszym most zwodzony zwany też Chudym Mostem to Magere Brug. Legenda głosi, że został on ufundowany przez dwie siostry mieszkające na przeciwległych brzegach rzeki Amstel. Na moście tym kręcono sceny do wielu filmów i produkcji telewizyjnych, m.in. jedną z części przygód Jamesa Bonda. Magere Brug jest otwarty tylko dla pieszych i rowerzystów, jednak kilka razy w ciągu dobry możesz zobaczyć, jak część konstrukcji unosi się do góry, by łodzie mogły pod nią swobodnie przepłynąć.

Dużą popularnością cieszy się również Most Piętnastu Mostów położony na skrzyżowaniu Reguliersgracht i Herengracht. To z niego rozpościera się piękny widok na kilkanaście innych mniejszych kładek. Prawdziwą gratką i zarazem jedną z ciekawszych atrakcji Amsterdamu jest pierwszy na świecie most pieszy wydrukowany w technologii 3D. Most zawieszono nad kanałem Oudezijds Achterburgwal w najstarszej części miasta, nieopodal Dzielnicy Czerwonych Latarni. Jest to pierwszy tego rodzaju stalowy obiekt wykonany metodą druku 3D, przy udziale robotów, który dodatkowo monitoruje obciążenie, wibracje i ogólny stan konstrukcji. 

III. Krzywe kamienice w Amsterdamie

Krzywe kamienice przypominające domki z piernika to tuż obok kanałów największa wizytówka Amsterdamu. Miasto jak już wyżej wspomnieliśmy powstało na bagnistym i grząskim terenie. Domy stawiano tu na drewnianych zazwyczaj dębowych palach. Te z biegiem lat butwiały powodując, że budynki pod swoim ciężarem zaczęły się zapadać znajdując oparcie w murach sąsiednich obiektów. Na każdy z domów przypadało ok. 10-15 słupów podporowych. Szacuje się, że Amsterdam stoi na 11 milionach drewnianych pali.

Amsterdamskie kamienice nie dość, że krzywe to wyglądają jeszcze jakby pochylały się do przodu. To już nie sprawka podmokłego terenu, a cwaniactwa ich właścicieli. W dawnych czasach w Amsterdamie obowiązywał bowiem podatek od parceli. Naliczano go od podstawy budynku. Amsterdamczycy budowali zatem kamienice wąskie u podstawy, a rozbudowane ku górze, by na podatku zaoszczędzić. Dodatkowo budowano domy przeznaczone dla zaledwie jednej rodziny. Były one zatem bardzo wąskie i zaopatrzone w haki umocowane u podstawy ich dachów. Haki wykorzystywano do wciągania towarów na wyższe piętra. Obecnie mieszkańcy korzystają z nich przy wznoszeniu większych gabarytowo przedmiotów, gdyż wąskie klatki schodowe uniemożliwiają swobodny transport wyposażenia mieszkania. Dzięki wspomnianym hakom do wnętrz kamienic rzeczy transportowane są przez przestronne okna, a pochylone fasady ułatwia sprawę, gdyż meble nie obijają się o elewację kamienicy.

IV. Rowery w Amsterdamie 

Amsterdam to światowa stolica rowerów. Charakterystyczny retro rower miejski zaparkowany na kładce nad kanałem to kolejna wizytówka tego miasta. Rowery stoją tu dosłownie wszędzie zarówno te skromne jaki i udekorowane kwiatami, z sakwami lub dziecięcymi przyczepkami, tandemy, elektryki, te zadbane lub kompletnie zdezelowane.

Przeczytaliśmy gdzieś, że na osiemset tysięcy mieszkańców Amsterdamu przypada około milion rowerów! To istne rowerowe szaleństwo. Specjalnie poziomowe parkingi dla jednośladów, usprawnienia, łagodny klimat, dogodne ukształtowanie miasta i przede wszystkim powszechna przychylność dla rowerów sprawiają, że mają tu one aż tylu zwolenników, a rowerowy system transportowy Amsterdamu jest jednym z najefektywniejszych na świecie. Amsterdamscy planiści coraz częściej przeprojektowują drogi w sposób całkowicie pomijający ruch samochodowy, a każde skrzyżowanie w mieście da się w bezpieczny i komfortowy sposób pokonać rowerem. Dodatkowo wprowadzenie praktycznie w całym Amsterdamie strefy płatnego parkowania zmusza turystów do pozostawienia auta na którymś z parkingów na przedmieściach i wypożyczenia roweru. Gdzie zatem jednoślad wypożyczyć? Na terenie miasta działa wiele wypożyczalni rowerów. Jednymi z najpopularniejszych są MacBike i Bike City. Rowery często wynajmują też hotele.

V. Pływający targ z kwiatami (Bloemenmarkt)

Pozostając w temacie najciekawszych atrakcji Amsterdamu nie możemy nie wspomnieć pływającego targu kwiatowego Bloemenmarkt. Mieści się nad brzegiem kanału Singel między Muntplein i Koningsplein i czynny jest siedem dni w tygodniu. Został założony w 1862 roku, a obecnie składa się z kilkunastu kwiaciarni, sklepów ogrodniczych i sklepów z pamiątkami. Możesz na nim kupić cebulki przeróżnych gatunków tulipanów, a także amarylisy, żonkile czy narcyzy. Choć przez targ kwiatowy przetacza się mnóstwo turystów, warto go choć na chwilę odwiedzić i zachwycić się różnobarwnymi kwiatami.

VI. Muzea w Amsterdamie 

Amsterdam to miasto muzeów. Znajdziesz w nim kilkadziesiąt ciekawych obiektów poświęconych przeróżnej tematyce. Nie będziemy ukrywać, że sami nie jesteśmy miłośnikami muzeów, więc wymienimy tu tylko kilka z tych, które cieszą się największą popularnością i uznawane za największe atrakcje turystyczne Holandii.

Ciekawe muzea w Amsterdamie:

• Dom Anny Frank (Westermarkt 20, 1016 GV Amsterdam) – to kamienica, w której podczas wojny wraz z rodzicami, siostrą i przyjaciółmi ukrywała się młodziutka Żydówka Anna Frank. W ukryciu pisała dziennik, który po latach stał się literackim świadectwem II wojny świtowej. Kryjówka Franków została zdemaskowana w 1944 roku, a cała rodzina trafiła do obozów koncentracyjnych. Obecnie malutkie pomieszczenie, w którym dziewczynka pisała pamiętnik udostępnione jest dla zwiedzających;
• Dom Rembranta (Jodenbreestraat 4, 1011 NK Amsterdam) – to dom, w którym mieszkał i malował holenderski malarz Rembrandt van Rijn do czasu bankructwa i licytacji jego nieruchomości. Obecnie w budynku wystawiane są obrazy artysty oraz kolekcja jego rysunków. Wnętrza, w których Rembrandt mieszkał i pracował, zostały odtworzone między innymi na podstawie niektórych obrazów malarza i jego uczniów;
• Muzeum Van Gogha (Museumplein 6, 1071 DJ Amsterdam) – jest to muzeum poświęcone sztuce Vincenta van Gogha i czasom, w których żył. Aktualnie znajduje się w nim ponad 200 obrazów artysty, 500 jego rysunków i 700 listów. Muzeum to jest największą taką kolekcją dzieł Van Gogha na świecie;
• Muzeum Narodowe Rijksmuseum (Museumstraat 1, 1071 XX Amsterdam) – kolekcja tego muzeum obejmuje dzieła malarskie (min. Rembrandta i Vermeera), grafiki, sztukę użytkową i rękodzieło, w tym dwa ponad dwumetrowe starannie wykonane i ozdobione domki dla lalek należące kiedyś do żon bogatych kupców amsterdamskich. Muzeum zawiera około 8 tysięcy zbiorów, co sprawia, że na pewno wszystkiego nie zdołasz zobaczysz w jeden dzień;
• Heineken Experience (Stadhouderskade 78, 1072 AE Amsterdam) – muzeum, w którym dowiesz się jak warzone jest piwo oraz poznasz historię marki Heineken;
• Muzeum Biblii (Herengracht 366, 368a, 1016 CH Amsterdam) – prezentuje różne wydania Biblii. W muzeum znajdują się także makiety świątyń ze Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, a także makieta Arki Przymierza;
• Muzeum Seksu (Damrak 18, 1012 LH Amsterdam) – to pierwsze tego typu muzeum na świecie. W jego zbiorach znajduje się około 15 tysięcy eksponatów związanych z erotycznymi zachowaniami ludzi (nagrania audio z opowieściami prostytutek, filmy pornograficzne, czasopisma i fotografie z różnych epok).

VII. Park Vondelpark

Amsterdam to nie tylko sieć kanałów. To również zielone parki dające wytchnienie od zwiedzania. Jednym z nich jest zachwycający Vondelpark położony tuż nieopodal Muzeum Van Gogha. Zielone płuca miasta to ulubione miejsce spotkań amsterdamczyków, rodzinnych pikników, przedstawień plenerowych i przeróżnych aktywności fizycznych. 45 hektarów terenu porośnięte jest przepiękną roślinnością, w tym ogrodem różanym i poprzecinane licznymi stawami zamieszkałymi przez dzikie kaczki, łabędzie i gęsi.

VIII. Dzielnica Czerwonych Latarni (De Wallen)

W Amsterdamie kultura i sztuka przeplatają się z grzesznym obliczem miasta. Niech nie zdziwi Cię zatem fakt, że obok zabytkowej architektury, światowej sławy muzeów i licznych galerii sztuki zgrupowanych wokół Museumplein, we wschodniej części historycznego miasta znajduje się dzielnica De Wallen kryjąca w sobie sekrety amsterdamskiego sex-businessu.

To najbardziej znane skupisko domów publicznych w Amsterdamie, którego znakiem firmowym są czerwone latarnie rozświetlające domy publiczne oraz okna wystawowe z wdzięczącymi się do przechodniów prostytutkami mających do zaoferowania więcej niż sam striptiz w prywatnej kabinie. W dzielnicy znajdziesz także Muzeum Prostytucji (Red Light Secrets), liczne coffee shopy, restauracje, kluby i bary. Najbardziej oblegana jest ona wieczorową porą, kiedy przybywa do niej mnóstwo turystów. Większość zwabiona czystą ciekawością, nieliczni w poszukiwaniu cielesnych uciech. W Dzielnicy Czerwonych Latarni panuje niepisana zasada, że nie wolno tam robić zdjęć, szczególnie paniom stojącym w witrynach. Udając się zatem na zwiedzanie tej części Amsterdamu proponujemy Ci zostawić aparat w hotelu lub schować go głęboko do plecaka. Zakaz obejmuje też zorganizowane eskapady po okolicznych barach (tzw. pub crawling).

Co by złego o tej dzielnicy nie napisać zapewne zaskoczy Cię fakt, że grzeszna Red Light District jest jedną z najstarszych i najpiękniejszych dzielnic Amsterdamu pod względem architektury. Obfituje w mnóstwo długich, wąskich, krętych i brukowanych uliczek poprowadzonych wśród niezwykle malowniczych kanałów z wyrastającymi u ich boku zabytkowymi kamienicami. Warto odwiedzić ją zarówno w dzień jak i po zmroku. 

IX. Coffee shopy w Amsterdamie 

Coffee shopy, o których wspomnieliśmy przy okazji Dzielnicy Czerwonych Latarni to jedne z powodów, dla których Amsterdam odwiedza tak wielu turystów. Czym zatem tak naprawdę są, że działają na przyjezdnych jak wabik? Coffee shopy to nie są zwykłe kawiarnie, czyli cafe. To miejsca, w których oprócz drinka możesz legalnie kupić miękkie narkotyki w formie skrętów, w ciasteczkach lub muffinach lub sprzedawane w woreczkach. Podobnie jak z prostytucją, która w Niderlandach zalegalizowana jest od 1815 roku, tak i z używkami obywatele tego kraju uważają, że pozostawienie tzw. soft drugs, czyli miękkich narkotyków poza prawem, spowoduje utratę kontroli nad tą częścią życia społecznego i w konsekwencji doprowadzi do wzrostu przestępczości oraz bogacenia się dealerów, którzy tak czy siak będą je sprzedać pokątnie. 

W Amsterdamie działa ponad dwieście coffee shopów, w których legalnie można kupić do 5 gramów haszyszu lub marihuany. Należy je jednak „spożyć” na miejscu lub zabrać ze sobą do domu. Palenie skrętów na ulicy jest bowiem zakazane. Również wiele hoteli zabrania palenia zarówno tytoniu, jak i marihuany w swoich pokojach. Przy zamówieniu należy okazać dokument potwierdzający ukończenie 18-tego roku życia. W coffee shopie podobnie jak w normalnych kawiarniach dostępne jest menu, w którym oprócz kawy, herbaty czy innych napojów wydrukowane są pozycje dotyczące różnych rodzajów marihuany.

Uwaga: Podpunkt o coffee shopach został tu umieszony wyłącznie jako informacja dla naszych czytelników. Amsterdam jest niezwykle ciekawym miastem, w którym jest wiele do zobaczenia bez zakłócania własnej świadomości narkotykami. Absolutnie nie namawiamy do wizyty w coffee shopach i próbowania serwowanych w nich używek. Nawet sam burmistrz Amsterdamu Femke Halsema chce przeforsować zakaz odwiedzania kawiarni z marihuaną przez przyjezdnych. Celem jest zmniejszenie liczby imprezujących turystów w Amsterdamie, których zachowania są utrapieniem dla wielu mieszkańców.

Amsterdam na weekend – najciekawsze atrakcje miasta

Ciężko opisać główne atrakcje Amsterdamu i umiejscowić je w szablonie gotowego planu zwiedzania miasta. Całe historyczne centrum jest jedną wielką atrakcją. Tak jak wspomnieliśmy wyżej naszym zdaniem Amsterdam najlepiej zwiedza się bez planu gubiąc się w plątaninie wąskich brukowanych uliczek poprowadzonych wśród zachwycających kanałów. Wędrując po historycznym centrum miasta na pewno natrafisz na główne atrakcje Amsterdamu.

Plac Dam i Pałac Królewski w Amsterdamie

W samym centrum Amsterdamu znajduje się główny plac miasta jakim jest Dam Square. Otaczają go takie budynki jak: Pałac Królewski, Muzeum Figur Woskowych Madame Tussaud, Hotel Krasnapolski i dom towarowy Bijenkorf. Na środku zaś stoi Nationaal Monument, czyli pomnik upamiętniający ofiary II wojny światowej. Z monumentalnych budowli otaczających plac na szczególną uwagę zasługuje Pałac Królewski. Początkowo pełnił ona funkcję miejskiego ratusza, a w czasie wojen napoleońskich, kiedy brat Napoleona, Ludwik Bonaparte, został koronowany na króla Holandii został przekształcony w pałac. Pałac jest nadal wykorzystywany przez holenderską rodzinę królewską przy okazji ważnych uroczystości państwowych, ale przez większą część roku jest otwarty dla zwiedzających. To najważniejszy zabytek holenderskiego Złotego Wieku

Kościół Oude Kerk

Najstarszy kościół w Amsterdamie zlokalizowany w dzielnicy De Wallen. Stary kościół powstał w XIII wieku, a jego wnętrza są efektem licznych zmian, jakie wprowadzano w świątyni na przestrzeni wieków. Na terenie kościoła znajduje się 2500 grobów, bo do połowy XIX wieku grzebano w nim zmarłych. Wśród około 10 tysięcy ciał, znajduje się tu nagrobek m.in. żony Rembrandta.

Bloemenmarkt

Pływający targ kwiatowy, o którym wspomnieliśmy powyżej.

Kościół zachodni Westerkerk

To jeden z najbardziej znanych kościołów w mieście. Jego wyjątkowość przejawia się w unikatowym połączeniu renesansu z gotykiem. Kościół ma najwyższą 85 metrową wieżę w Amsterdamie zwaną potocznie „wysokim Janem” (Langer Jan).

Waga miejska

Waga miejska to budynek, w którym miejscowi kupcy ważyli swoje towary. Waga Miejska w Amsterdamie uważana jest za najstarszą i najsławniejszą na świecie. Jej wznoszenie zakończono w 1488 roku jako jedną ze składowych murów obronnych miasta. Obecnie w Wadze znajduje się restauracja.

Napis I Love Amsterdam

Słynny napis I Love Amsterdam to jedna z darmowych atrakcji Amsterdamu, przy której możliwe jest zrobienie sobie pamiątkowego zdjęcia. Kiedyś mieścił się on przed gmachem popularnego muzeum Rijksmusem. Niestety ta lokalizacja napisu kojarzącego się z Amsterdamem nie jest już aktualna. Władze miejskie zdecydowały się na przeniesienie napisu, ponieważ atrakcja turystyczna generowała zbyt duży natłok turystów. Jeden z napisów znajduje się obecnie na lotnisku Amsterdam-Schiphol. Drugi poza ścisłym centrum miasta na południowy brzeg Sloterplas w pobliżu drogi Cornelis Lelylaan.

Okolice Amsterdamu co warto zobaczyć?

Nie tylko Amsterdam, ale i jego okolice kryją w sobie ciekawe atrakcje, które warto zobaczyć, jeśli dysponujesz większą ilością czasu. Do większości z nich dojedziesz autem, autobusem, a nawet rowerem. Ze swojej strony chcieliśmy Ci szczególnie zaproponować wizytę w: 

Skansen wiatraków Zaanse Schans w Zaandam

Zaanse Schans to skansen wiatraków położony w okolicach Amsterdamu w malowniczym regionie Zaan. Wiatraki, kolorowe domki i idylliczna atmosfera to jego wizytówka. Znajdziesz w nim nie tylko urokliwe wiatraki, których jest tu co najmniej dziesięć, ale i piękne stare domy, małe farmy ze zwierzętami, budynki rzemieślnicze, farmę serową, w której możesz zaopatrzyć się w lokalne sery oraz liczne trasy spacerowe.

Na teren skansenu wchodzi się za darmo. Bez opłat możesz również wejść do budynków rzemieślniczych oraz sklepów. Płatne są jedynie wiatraki i muzea leżące w obrębie Zaanse Schans. Skansen czynny jest codziennie w godzinach od 10:00-17:00. Z centrum Amsterdamu (Amsterdam Central Station) dojedziesz do niego autobusem linii 391 na przystanek Zaandijk-Zaanse Schans, znajdujący się nieopodal skansenu. Po więcej odsyłamy na oficjalną stronę atrakcji. 

Ogrody Keukenhof w Lisse

Keukenhof to jedna z najpiękniejszych atrakcji okolic Amsterdamu szczególnie jeśli planujesz odwiedzić Holandię wiosną. Olbrzymi obszar ogrodu liczący 32 hektary obsadzony jest aż 7 milionami różnokolorowych kwitnących kwiatów! Można w nim podziwiać całe dywany różnokolorowych tulipanów, żonkili, hiacyntów, krokusów, narcyzów oraz lilii. To jeden z największych tego typu ogrodów na świecie. Przy okazji wizyty w tym miejscu warto odwiedzić sąsiadujący zamek oraz XIX wieczny wiatrak, przy którym mieści się taras widokowy na okoliczne pola obsiane kwiatami. Ogród kwiatowy czynny jest tylko 8 tygodni w roku od końca marca do początku maja. Na marginesie dodamy, że również okolice Leiden tuż pod Amsterdamem pełne są tulipanów i bez problemu dojedziesz tam rowerem.

Amsterdam na weekend – informacje praktyczne

Jak dojechać do Amsterdamu

Do Amsterdamu możesz dojechać własnym autem z Polski. Przejazd przez darmowe autostrady w Niemczech i Holandii nie powinien Ci zająć więcej niż 8-10 godzin licząc od granicy polsko-niemieckiej. Sami do Amsterdamu wybraliśmy się własnym samochodem. Alternatywą jest oczywiście lot na lotnisko Schiphol pod Amsterdamem. Lądują na nim tacy przewoźnicy jak choćby Wizzair czy Ryanair. Lotnisko od miasta oddalone jest o około 18 km. Tańsze loty możesz upolować przy połączeniach z Polski do Rotterdamu lub Eindhoven. Po wylądowaniu na ich lotniskach czekać Cię będzie jednak ponad godzinna podróż pociągiem do Amsterdamu.

Sprawdź najlepsze opcje dolotu do Amsterdamu

Jak dojechać z lotniska Schiphol do centrum Amsterdamu 

1. Pociąg

Stacja kolejowa Schiphol Airport na amsterdamskim lotnisku pozwala na dojazd pociągiem do stacji Amsterdam Central Station w około 15-20 minut. Bilet na pojedynczy przejazd kosztuje około 4,70 EUR. Stacja kolejowa NS znajduje się bezpośrednio pod budynkiem terminala. Musisz zjechać ruchomymi schodami lub windą na dół. Tam znajduje się stacja kolejowa. Pojedynczy papierowy bilet możesz kupić w niebiesko-szarych automatach z biletami komunikacji miejskiej. Znajdują się one w strefie odbioru bagażu hali przylotów 3 i tuż obok hali przylotów 3, przy schodach ruchomych.

2. Autobus

Z lotniska w Amsterdamie (terminal autobusowy znajduje się tuż obok Schiphol Plaza) do centrum (stacja Busstation Elandsgracht) dojedziesz też autobusem Amsterdam Airport Express, czyli linią 397 obsługiwaną przez Connexxion. Dostępny jest też transport publiczny obsługiwany przez GVB, czyli linie 245, 246, 247 oraz 369.

Noclegi w Amsterdamie

Amsterdam ma bardzo bogate zaplecze noclegowe. Nie powinieneś mieć zatem problemów ze znalezieniem noclegu. W stolicy Holandii jest ponad 300 różnej klasy hoteli. Do tego dochodzą hostele, schroniska młodzieżowe, pensjonaty. Do najbardziej prestiżowych hoteli na terenie miasta zalicza się Hiltona, w którym w 1969 roku powiało słynne zdjęcie Johna Lennona i Yoko Ono, siedzących w łóżku oraz stojący na placu Dam zabytkowy Hotel Krasnapolsky.

Ze swojej strony możemy polecić Ci dwa hotele:

• Hotel Park 6 – piękny butikowy hotel położony nieopodal parku Vondelpark.

• Hotel BOAT & CO – nowoczesny hotel z prywatnym parkingiem położony nad brzegiem morza w dzielnicy Houthaven odpowiedni na weekendowe jak i dłuższe pobyty.

Nie będziemy ukrywać, że taniej przenocujesz w hotelach na przedmieściach Amsterdamu, z których bez problemu dojedziesz komunikacją miejską do centrum miasta w zaledwie kilkanaście minut.

Restauracje w Amsterdamie

Podobnie jak w kwestii noclegów tak i restauracji, kawiarni jak i barów można przebierać jak w ulęgałkach. Ze swojej strony możemy Ci zaproponować kilka takich miejsc, które polecił nam rodowity Holender.

• Restauracja Louie Louie ( Linnaeusstraat 11A, 1093 EC Amsterdam) – to idealne połączenie baru i całodziennej kawiarni w pomieszczeniach w nowoczesnym retro stylu serwująca południowoamerykański i wschodnie dania fusion.
• Gartine (Taksteeg 7, 1012 PB Amsterdam) – restauracja serwująca śniadania oraz lunche z produktów z własnego podwórka
• The Seafood Bar (Van Baerlestraat 5h, 1071 AL Amsterdam) – ich menu opiera się na daniach z owocami morza
• Bhatti Pasal – Authentic Nepalese Food (Voetboogstraat 23, 1012 XK Amsterdam) – smaczna kuchnia nepalska

Amsterdam mapa atrakcji

*Linki w poście Amsterdam na weekend są tzw. linkami afiliacyjnymi, tzn. jeśli zarezerwujesz nocleg lub lot poprzez te linki, to my otrzymamy za to drobną prowizję, którą przeznaczamy na utrzymanie bloga (serwer, domena, itp.) oraz tworzenie nowych bezpłatnych treści. Z góry dziękujemy za pomoc w rozwoju bloga :-)

Artykuł Amsterdam na weekend – poznaj najciekawsze atrakcje stolicy Holandii pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.

Ciekawostki o Bremie, które na pewno Cię zaskoczą!

I. Brema to najmniejszy kraj związkowy Niemiec

Brema wraz z miastem Bremenhaven tworzy najmniejszy kraj związkowy Niemiec. Miejscowości te oddalone są od siebie o około 45 km. Przez oba miasta przepływa rzeka Wezera, która przy Bremerhaven uchodzi wprost do Morza Północnego.

II. Historia Bremy liczy ponad 1200 lat

Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema ma bogatą historię liczącą ponad 1200 lat. Przez większą część swego istnienia było niezależnym miastem należącym do Hanzy (Ligi Hanzeatyckiej) potężnej średniowiecznej organizacji skupiającej grody handlowe Północnej Europy. Miasto wielokrotnie zmuszane było do walki o swoją niezależność. Walczyło z władzą kościoła, walczyło ze Szwecją oraz z władcami okolicznego księstwa Brema-Verden.

III. Brema ma stojącego na jej straży rycerza

Na straży wolności i niezależności Bremy stoi statua rycerza Rolanda rozsławionego przez francuski epos „Pieśń o Rolandzie”. Ten wzniesiony na bremeńskim rynku pomnik wpisany na listę świtowego dziedzictwa UNESCO uważany jest za jeden z najstarszych posągów rycerza na terenie Niemiec. Symbolizuje on niezależność miasta Bremy i jego uniezależnienie się od władz kościelnych. Miejscowa legenda głosi, że dopóki będzie on stał na rynku dopóty Brema pozostanie wolnym i niezależnym miastem. Krążyły też słuchy, że w podziemiach ratusza przechowuje się wierną kopię pomnika, aby w razie nagłego zniszczenia szybko zastąpić go nowym. Na świecie powstało też wiele jego wiernych kopii w tym 1,5 metrowa drewniana kopia posągu mieszcząca się w kościele na nowojorskim Brooklynie czy w parku rozrywki w Obihiro na wyspie Hokkaido w Japonii.

IV. Brema to miasto baśni

Brema jest ostatnim przystankiem na liczącej około 600 km niemieckiej trasie bajkowej. Ścieżka zaczyna się w Hanau – miejscu narodzin braci Grimm, a kończy w Bremie – mieście, w którym baśniowi „Muzykanci z Bremy” czyli osioł, pies, kot i kogut znalazły swój nowy dom.

Baśń opowiada o tym, że osioł, który miał świadomość tego, że w dotychczasowym gospodarstwie czeka na niego marny los postanowił uciec do Bremy, aby zostać w niej miejskim muzykantem. Po drodze dołączył do niego stary pies, niedołężny kot i kogut. Odtrącone przez właścicieli zwierzęta postanowiły trzymać się razem. Po długim marszu dotarły do samotnej chaty w mieście. Ustawiły się jedno na drugim pod jej oknem, by zobaczyć co kryje w środku. Ku swojemu ogromnemu zaskoczeniu odkryły w niej zbójników siedzących przy biesiadnym stole. Osioł zaczął ryczeć, pies szczekać, kot miauczeć, a kogut piać. Zbójnicy przerażeni, że chatę nawiedziły upiory wzięli nogi za pas, a zwierzęta zamieszkały w ich chacie, by wieść w Bremie szczęśliwe życie muzykantów.

Od momentu publikacji baśni braci Grimm „Muzykanci z Bremy” stali się nieoficjalnym symbolem miasta, tym bardziej że ściśle nawiązywali do bremeńskiej tradycji wędrownych śpiewaków. Na rynku tuż pod zabytkowym ratuszem znajdziesz posąg im poświęcony. Podobizna muzykantów zdobi też liczne foldery reklamowe, magnesy i pamiątki związane z Bremą.

V. W Bremie znajduje się najmniejszy dom w Niemczech

Tak to prawda! W malowniczej dzielnicy Schnoor w Bremie zabudowanej urokliwymi małymi domami z muru pruskiego znajduje się najmniejszy dom w Niemczech. Ma on zaledwie cztery metry kwadratowe i nie uwierzysz, ale został sprzedany niemieckiemu Youtuberowi za bagatela 77 777 euro (!). Po renowacji będzie on prawdopodobnie dostępny do wynajęcia na platformie Airbnb.

VI. Brema to miasto piwa

Tu chyba nie ma większego zdziwienia, bo jak większość niemieckich miast tak i Brema może się pochwalić bogatą historią i kulturą piwa. W dawnych czasach na terenie miasta funkcjonowało około dwóch tysięcy browarów. Dziś znajdują się tylko dwa: Union Brauerei oraz niezaprzeczalny lider o światowej sławie – Browar Beck’s produkujący piwo Beck’s oraz piwo Haake-Becks – eksportowane jedynie na rynek niemiecki.

Będąc w Bremie warto zajrzeć do muzeum, magazynu słodowego i warzelni w browarze Beck’s. Na koniec udać się na degustację piwa i popróbować złotego trunku w tym ukraińskiego piwa lager Czernihowskie (Chernigivske lub Chernihivske), którego produkcję Beck’s przejął po zbombardowaniu browaru na Ukrainie. Cały dochód ze sprzedaży tego piwa przekazywany jest Ukraińcom.

Podczas kilkugodzinnego zwiedzania browaru Beck’s z przewodnikiem dowiesz się między innymi tego, że zielony kolor butelki nie był specjalnie zaplanowaną strategią marketingową firmy, a totalnym przypadkiem. Dalej pozostaje on znakiem rozpoznawczym marki podobnie jak etykieta, a w niej czerwony herb z białym kluczem. Dlaczego bremeński klucz jest na niej odwrócony? Dowiesz się tego w browarze! My w ramach ciekawostek zdradzimy jedynie, że w dawnych czasach piwo produkowano poza miesiącami letnimi, bo jego chłodzenie odbywało się przy użyciu naturalnego lodu, a tego latem brakowało. Wynalezienie chłodziarek oraz przejście na lód maszynowy znacząco ułatwiło produkcję piwa w Bremie. Obecnie browarze Beck’s w Bremie produkuje się dziennie aż 7,5 miliona butelek. To około pięciuset tysięcy litrów piwa. W godzinę napełnia się i etykietuje około 1000 butelek piwa!

VII. Brema to ambasadorka niemieckiego wina

Oprócz piwa Brema słynie też z wina! Jest ambasadorem niemieckiego wina, a najcenniejsze skarby skrywa w schowanej głęboko pod ziemią liczącej sobie ponad 600 lat Piwnicy Ratuszowej. To w niej mieści się największy tego typu zbiór win na świecie. Przechowywanych jest w niej około 120 tysięcy litrów szlachetnego trunku pochodzącego z 13 różnych winnych regionów i zamkniętego aż w 1200 butelkach! Najstarsze beczkowane wino leżakujące w tej winiarni to Rüdesheim z 1653 roku. Zaledwie naparstek tego wyjątkowo cennego trunku kosztuje 20 tysięcy euro! Winiarnia sama w sobie robi ogromne wrażenie. Jej poszczególne sale w tym niezwykłą Salę Apostołów, w której leżakuje 12 beczek z winami reńskimi z XVIII w. zwiedza się z przewodnikiem.

Jako ciekawostkę zdradzimy Ci, że wśród najcenniejszych okazów Ratskeller znajdują się głównie wina białe i wina słodkie, bo je najlepiej się przechowuje. Można je kupić jedynie za zgodą szefa tejże winiarni. To on po uprzednim mailowym zgłoszeniu decyduje do kogo powędruje cenna buteleczka. Wartość win znajdujących się w bremeńskiej piwnicy wycenia się na ponad milion euro. Gdzie można skosztować win przechowywanych w Piwnicy Ratusza? Około 650 najróżniejszych jego gatunków serwuje historyczna restauracja Ratskeller działająca pod ratuszem. Wrażenie robi sam wystrój tego miejsca oraz lokalne specjały podawane pod sklepionymi sufitami.

VIII. Brema to miasto bezkofeinowej małej czarnej

Brema jest królestwem małej czarnej. W XVII w. Bremeńscy kupcy zmonopolizowali handel kawą, jej palenie i konfekcjonowanie. Zapewne ciężko Ci będzie uwierzyć w to, że co drugą filiżankę kawy wypijaną w Niemczech dostarcza firma mająca siedzibę w Bremie. W mieście tym istnieje nawet specjalne słowo określające delektowanie się tym wyjątkowym napojem zwane „kaffeieren”.

Brema swoją bogatą historię kawową zawdzięcza w szczególności Ludwigowi Roseliusowi – to on wynalazł pierwszą komercyjną bezkofeinową małą czarną. W 1906 r. założył w mieście Kaffee HAG, czyli pierwszą w Europie fabrykę kawy. Od tamtego czasu po dziś dzień biznes kawowy w Bremie kwitnie na potęgę. Oprócz dużych i znanych marek takich jak Jacobs-Douwe-Egberts, Kaffee HAG i Onko prężnie działają też małe palarnie kawy ulokowane w małych manufakturach. Ze swojej strony szczególnie polecamy Ci zajrzeć do Lloyd Caffee, w której od 85 lat kawa palona jest ręcznie i nadal produkuje się ją tradycyjnymi metodami.

IX. Brema to miasto rowerów

Wiedziałeś o tym, że Brema jest trzecim po Amsterdamie i Kopenhadze miastem przyjaznym rowerom? Tak, nie przewidziałeś się! Ścieżek rowerowych jest tu w bród. Zarówno tych poprowadzonych w mieście jak i wokół niego. Są one bardzo wygodne, często wydzielone wzdłuż przebiegu głównych ulic w mieście. Tak naprawdę rowerem można pokonać 95% trasy nie wjeżdżając pod nogi pieszemu ani nie zwalniając osobówek. Jednoślad stał się dla Niemców symbolem swobody. Często nazywają siebie unabhängig = niezależni, podkreślając przy tym, że dzięki rowerowi nie martwią się rozkładem jazdy komunikacji miejskiej, jej opóźnieniami, korkami. Są przy tym bardziej eko, fit i pozytywniej nastawieni do świata. Co ciekawe każdy czy to mieszkaniec Bremy czy turysta z może ściągnąć z oficjalnej strony miasta „Bremen Love It” najlepsze trasy rowerowe po mieście wraz z nawigacją. Jest też specjalna aplikacja rowerowa Bike Citizens App, która umożliwia sprawne zwiedzanie Bremy jednośladem.

X. Brema to miasto ciekawych festiwali 

Lubisz festiwale? To zapewne ucieszy się, fakt, że Brema jest jednym z takich miast, w których festiwale odbywają się bardzo często. Do wyboru masz Volksfest, czyli najstarszy festiwal ludowy w Niemczech, Musikfest czyli festiwal muzyki klasycznej, Maritim – festiwal szantowy, tradycyjny jarmark bożonarodzeniowy połączony z festiwalem Schlachte-Zauber oraz Breminale – festiwal muzyczny, który szczególnie Ci polecamy.

Pierwsze Breminale odbyło się w 1987 roku na rynku w centrum Bremy. Od tego czasu rozrosło się tak bardzo, że sceny i festiwalowe trybuny rozświetlają teraz kilometrami brzegi rzeki Wezery. Co roku na Breminale przyjeżdża około 200 000 ludzi, którzy przez 5 kolejnych lipcowych dni (od środy do niedzieli) bawią się w rytm przeróżnej muzyki rozbrzmiewającej z kilkunastu festiwalowych scen. Na Breminale byliśmy i my. To było niezapomniane przeżycie – Niemcy organizują takie imprezy, że czapki z głów! Na całym terenie festiwalu, pomiędzy namiotami z pulsującą muzyką i tańczącymi tłumami rozstawiają się sklepiki z ubraniami oraz liczne food trucki serwujące jedzenie z międzynarodowymi specjałami, a ostatniego dnia Breminale odbywa się „Bankiet na grobli”. Ponad 250 osób dzieli stół i delektuje się trzydaniowym posiłkiem z regionalnych bioproduktów.

XI. Brema to ośrodek transportu powietrznego, astronautyki i przemysłu motoryzacyjnego

Żadna inna lokalizacja nie ma tak wielu korporacji i światowej klasy marek upakowanych na zaledwie 327 km2. Wśród nich są Zakłady Mercedes-Benz, hale produkcyjne Airbus Defence & Space, Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) oraz największe w Europie Centrum Kosmiczne Brema, którego przejażdżki stwarzają iluzję podróżowania po wszechświecie. W Brema znajduje się ponad 350 firm z branży zaawansowanych technologii oraz Universum tj. centrum nauki pozwalające na samodzielne poznawanie zagadnień z dziedziny fizyki, astronomii, chemii, biologii oraz nauk społecznych. Mieści się w futurystycznym budynku i daje możliwość przeprowadzania eksperymentów i sprawdzania jak działają prawa naukowe w praktyce.

XII. Dumą Bremy jest Werder Brema

Brema znana jest także ze swojego klubu piłkarskiego Werder Brema, który czterokrotnie wygrał Puchar Niemiec. Od sezonu 1980/1981 aż do końca rozgrywek kampanii 2020/21 drużyna nieprzerwanie występowała w pierwszej Bundeslidze. Od sezonu 2019/20 jest rekordzistą Bundesligi pod względem ilości rozegranych sezonów. Nazwa klubu wywodzi się od podmokłych terenów rzeki Wezery („werder” oznacza „teren podmokły”), na których mieścił się pierwszy obszar treningowy klubu i pierwsze boisko. Jeśli lubisz piłkarskie klimaty to zapewne zainteresuje Cię fakt, iż w bremeńskiej dzielnicy Viertel jeden z kibiców Werder Brema wymalował sobie fasadę swojego domu w barwach klubu. Mural jest naprawdę niezwykły i warto go zobaczyć.

Nasza podróż do Bremy odbyła się dzięki zaproszeniu lokalnej organizacji turystycznej Bremen Love It oraz  Niemieckiej Centrali Turystyki. Nie miało to jednak żadnego wpływu na nasze opinie zawarte w tym tekście.

Artykuł Brema – 12 niezwykłych ciekawostek, o których zapewne nie słyszałeś. pochodzi z serwisu 101 Countries Before 50.